Câu 1. (Khoảng 200 chữ)

Đoạn trích “Chén thuốc độc” của Vũ Đình Long đã khắc họa sâu sắc bi kịch tinh thần của nhân vật thầy Thông Thu. Ở hồi thứ Hai, nhân vật hiện lên trong trạng thái tỉnh ngộ muộn màng khi nhận ra sự ăn chơi trác táng đã khiến gia sản tiêu tan. Những lời độc thoại dồn dập, đầy day dứt cho thấy nỗi ân hận, xấu hổ và tự khinh bỉ bản thân. Sang hồi thứ Ba, tâm trạng ấy phát triển thành sự tuyệt vọng cùng cực khi Thông Thu đối diện nguy cơ tù tội và mất hết danh dự. Ý định tự tử xuất hiện như một lối thoát tiêu cực. Tuy nhiên, diễn biến nội tâm không đơn giản một chiều mà là sự giằng xé dữ dội giữa sống và chết: lúc muốn chấm dứt tất cả, lúc lại nghĩ đến trách nhiệm với mẹ, vợ, em. Các chỉ dẫn sân khấu như “nâng cốc lên rồi đặt xuống” đã thể hiện rõ sự do dự ấy. Qua đó, tác giả không chỉ phê phán lối sống sa đọa mà còn bộc lộ niềm cảm thương trước bi kịch của con người khi lạc lối, đồng thời gợi lên bài học về lối sống có trách nhiệm.

Câu 2. (Khoảng 600 chữ)

Trong xã hội hiện đại, cùng với sự phát triển kinh tế và sự bùng nổ của các phương tiện tiêu dùng, một bộ phận giới trẻ đang rơi vào thói quen tiêu xài thiếu kiểm soát. Từ thực trạng “ném tiền qua cửa sổ” dẫn đến cảnh khánh kiệt của nhân vật Thông Thu, có thể thấy đây không chỉ là câu chuyện trong văn học mà còn là vấn đề mang tính thời sự.

Tiêu xài thiếu kiểm soát là việc chi tiêu vượt quá khả năng tài chính, không có kế hoạch, dễ bị cuốn theo nhu cầu hưởng thụ hoặc xu hướng xã hội. Nhiều bạn trẻ hiện nay dễ dàng chi tiền cho những món đồ xa xỉ, công nghệ mới hay các hình thức giải trí đắt đỏ mà không cân nhắc đến thu nhập hay giá trị thực sự. Thậm chí, không ít người còn sử dụng thẻ tín dụng hoặc vay nợ để phục vụ nhu cầu tiêu dùng trước mắt.

Thực trạng này xuất phát từ nhiều nguyên nhân. Trước hết là tâm lý sính hình thức, thích thể hiện bản thân qua vật chất. Bên cạnh đó, sự tác động mạnh mẽ của mạng xã hội khiến giới trẻ dễ so sánh, chạy theo “lối sống hào nhoáng”. Ngoài ra, việc thiếu kiến thức về quản lý tài chính cá nhân cũng khiến nhiều người không ý thức được hậu quả của việc chi tiêu vô độ.

Hậu quả của thói quen này rất nghiêm trọng. Trước hết, nó dẫn đến tình trạng nợ nần, mất cân bằng tài chính, gây áp lực tâm lý lớn. Về lâu dài, lối sống này làm suy giảm ý chí phấn đấu, khiến con người trở nên lệ thuộc vào vật chất. Không chỉ ảnh hưởng đến cá nhân, việc tiêu xài thiếu kiểm soát còn tác động tiêu cực đến gia đình và xã hội, tạo nên những giá trị lệch lạc về lối sống.

Tuy nhiên, không thể phủ nhận rằng việc chi tiêu cho bản thân là cần thiết và chính đáng. Vấn đề nằm ở chỗ mỗi người cần biết kiểm soát và cân đối hợp lý. Để khắc phục tình trạng này, giới trẻ cần xây dựng thói quen lập kế hoạch tài chính, phân biệt rõ nhu cầu và mong muốn. Đồng thời, cần rèn luyện lối sống giản dị, biết trân trọng giá trị lao động. Gia đình và nhà trường cũng cần giáo dục kỹ năng quản lý tiền bạc cho thanh niên từ sớm.

Nhìn lại câu chuyện của Thông Thu, đó là lời cảnh tỉnh sâu sắc về hậu quả của việc tiêu xài hoang phí. Trong cuộc sống hiện đại, mỗi người trẻ cần tỉnh táo, làm chủ bản thân trước những cám dỗ vật chất. Biết chi tiêu hợp lý không chỉ giúp ổn định cuộc sống mà còn thể hiện bản lĩnh và trách nhiệm của một con người trưởng thành.

Câu 1.

Văn bản “Chén thuốc độc” thuộc thể loại kịch (kịch nói).

Câu 2.

Đoạn trích chủ yếu được triển khai bằng ngôn ngữ đối thoại và độc thoại (trong đó nổi bật là độc thoại nội tâm của thầy Thông Thu).

Câu 3.

• Một số lời chỉ dẫn sân khấu:

• “(Bóp trán nghĩ ngợi)”

• “(Một lát)”

• “(Thở dài)”

• “(Đứng dậy lấy chai dấm thanh…)”

• “(Cầm cốc nâng lên sắp uống lại đặt xuống)”

• Vai trò:

Những chỉ dẫn này giúp làm rõ hành động, cử chỉ, trạng thái tâm lí của nhân vật; góp phần tái hiện diễn biến nội tâm, làm cho tình huống kịch trở nên sinh động, chân thực, giúp người đọc/người xem hiểu sâu sắc hơn bi kịch của thầy Thông Thu.

Câu 4.

• Ở hồi thứ Hai: Thầy Thông Thu tỉnh ngộ và ân hận sâu sắc. Nhân vật nhận ra sự hoang phí, ăn chơi của mình, ý thức được lỗi lầm và sự suy sụp gia đình → tâm trạng dằn vặt, xấu hổ, tự trách.

• Ở hồi thứ Ba: Tâm lí chuyển sang tuyệt vọng, bế tắc khi đối diện nguy cơ tù tội, mất danh dự. Từ đó nảy sinh ý định tự tử. Tuy nhiên, trong quá trình chuẩn bị cái chết, nhân vật lại giằng xé nội tâm: lúc muốn chết để giải thoát, lúc nghĩ đến trách nhiệm với mẹ, vợ, em. Cuối cùng vẫn nghiêng về cái chết nhưng còn do dự, thể hiện bi kịch tinh thần sâu sắc.

Câu 5.

Em không đồng tình với quyết định tìm đến cái chết của thầy Thông Thu. Bởi vì cái chết không giải quyết được vấn đề mà còn đẩy gia đình vào cảnh khốn cùng hơn. Dù mắc sai lầm, con người vẫn có thể sửa chữa và làm lại cuộc đời. Việc dũng cảm đối mặt với hậu quả, cố gắng khắc phục lỗi lầm mới là cách sống có trách nhiệm. Hơn nữa, thầy Thông Thu vẫn còn tình thân và nghĩa vụ với gia đình, đó là lý do để tiếp tục sống và thay đổi.