Câu 1: Phân tích đoạn trích "Chén thuốc độc" (Đoạn văn 200 chữ)

​Đoạn trích trong vở kịch "Chén thuốc độc" của Vũ Đình Long đã khắc họa thành công bi kịch của một trí thức tiểu tư sản sa ngã trong xã hội Việt Nam đầu thế kỷ XX. Qua những lời độc thoại đầy cay đắng, thầy Thông Thu hiện lên là một nhân vật vừa đáng trách, vừa đáng thương. Sự đáng trách nằm ở lối sống "ném tiền qua cửa sổ", ăn chơi trác táng đến mức tán gia bại sản. Tuy nhiên, ngòi bút của Vũ Đình Long còn khai thác chiều sâu nhân văn khi để nhân vật rơi vào trạng thái tự vấn lương tâm. Thông Thu nhận thức được sự vô dụng của mình đối với quốc gia, xã hội và nỗi nhục nhã khi làm ảnh hưởng đến gia đình. Những hành động lặp đi lặp lại "nâng cốc lên rồi đặt xuống" thể hiện sự giằng xé mãnh liệt giữa bản năng sống, trách nhiệm gia đình và nỗi sợ hãi thực tại. Qua đó, tác giả không chỉ phê phán lối sống hưởng thụ mà còn gióng lên hồi chuông cảnh tỉnh về sự suy đồi đạo đức và hệ lụy của việc thiếu bản lĩnh trước những cám dỗ đời thường.

Câu 2

Trong vở kịch "Chén thuốc độc" của Vũ Đình Long, nhân vật Thông Thu đã phải thốt lên trong cay đắng: "Nghĩ ra thì mình thường điên rồ ném tiền qua cửa sổ khi mình tiêu năm mười đồng bạc cứ coi như không. Bây giờ tích tiểu thành đại, bại hoại gia tài, biết hối thì đã không kịp!". Lời tự vấn ấy không chỉ là nỗi đau của một nhân vật trên sân khấu kịch thập niên 20 của thế kỷ trước, mà còn là một hồi chuông cảnh tỉnh dội thẳng vào thực trạng đời sống của một bộ phận giới trẻ hiện nay: thói quen tiêu xài hoang phí và thiếu kiểm soát.

​Tiêu xài thiếu kiểm soát là việc sử dụng tiền bạc một cách tùy hứng, vượt quá khả năng tài chính của bản thân và không phục vụ cho những nhu cầu thiết yếu. Trong kỷ nguyên số, thực trạng này biểu hiện vô cùng phong phú và tinh vi. Không khó để bắt gặp những bạn trẻ sẵn sàng "chốt đơn" hàng loạt món đồ trên các sàn thương mại điện tử chỉ để giải tỏa áp lực (stress-shopping), hay vay mượn qua các ứng dụng tín dụng đen để sở hữu những món đồ công nghệ, thời trang xa xỉ nhằm bằng bạn bằng bè. Những buổi cà phê sang chảnh, những chuyến du lịch "phượt" vượt quá ngân sách hay việc chạy theo các xu hướng (trend) nhất thời đã khiến không ít người trẻ rơi vào tình cảnh "chưa hết tháng đã hết tiền".

​Nguyên nhân dẫn đến lối sống này trước hết xuất phát từ tâm lý lệch lạc của chính cá nhân. Nhiều bạn trẻ ngày nay đánh đồng giá trị con người với những món đồ hiệu khoác trên mình. Họ khao khát nhận được sự ngưỡng mộ ảo trên mạng xã hội thông qua những tấm hình "sống ảo" hào nhoáng. Bên cạnh đó, sự thiếu hụt kiến thức về quản lý tài chính cá nhân là một lỗ hổng lớn. Khi chưa từng phải đổ mồ hôi để kiếm tiền, hoặc chưa hiểu được sức mạnh của việc tích lũy, người ta dễ dàng coi rẻ những đồng tiền lẻ để rồi sau đó phải bàng hoàng trước sự "khánh kiệt" như Thông Thu. Ngoài ra, áp lực đồng lứa (peer pressure) và những chiêu trò quảng cáo hấp dẫn từ các nhãn hàng cũng đẩy người trẻ vào vòng xoáy tiêu dùng không lối thoát.

​Hậu quả của thói quen này vô cùng nặng nề. Về mặt kinh tế, nó khiến cá nhân rơi vào cái bẫy nợ nần, mất đi khả năng tự chủ tài chính và khó lòng thực hiện được các mục tiêu lớn trong tương lai như học tập, khởi nghiệp hay chăm sóc gia đình. Về mặt tinh thần, việc luôn phải loay hoay với những khoản nợ khiến con người dễ rơi vào trạng thái căng thẳng, bế tắc, thậm chí có những hành vi vi phạm pháp luật hoặc tìm đến cái chết để giải thoát như nhân vật trong kịch. Một xã hội mà giới trẻ chỉ mải mê hưởng thụ, tiêu xài lãng phí sẽ khó có thể có một nền kinh tế bền vững và một lực lượng lao động chất lượng cao.

​Để khắc phục tình trạng này, bản thân mỗi người trẻ cần phải thay đổi tư duy. Chúng ta cần học cách phân biệt giữa "nhu cầu" (cái ta cần để sống) và "mong muốn" (cái ta muốn để thỏa mãn sở thích). Việc thiết lập một kế hoạch tài chính rõ ràng, áp dụng các quy tắc chi tiêu thông minh là điều vô cùng cần thiết. Gia đình cũng cần có sự định hướng, giáo dục con cái về giá trị của lao động ngay từ khi còn nhỏ thay vì quá nuông chiều về vật chất.

​Tóm lại, đồng tiền chỉ là công cụ để phục vụ cuộc sống, không phải thước đo phẩm giá con người. Đừng để sự "điên rồ" nhất thời trong việc chi tiêu biến chúng ta thành những "con mọt của xã hội" hay những kẻ khánh kiệt về cả vật chất lẫn tâm hồn. Hãy nhớ rằng, một người thực sự giàu có không phải là người sở hữu nhiều đồ hiệu nhất, mà là người biết làm chủ nhu cầu và tài chính của chính mình để sống một cuộc đời tự do và có ý nghĩa.

​​​​​Câu 1. Thể loại:

Văn bản thuộc thể loại Bi kịch (hoặc Kịch nói).

​Câu 2. Hình thức ngôn ngữ:

Đoạn trích chủ yếu được triển khai bằng hình thức Độc thoại (nhân vật tự nói với chính mình để bộc lộ nội tâm).

​Câu 3. Lời chỉ dẫn sân khấu và vai trò:

​Một số lời chỉ dẫn: (Bóp trán nghĩ ngợi), (Một lát), (Một mình, thở dài), (Đứng dậy lấy chai dấm thanh giấu ở dưới gầm tủ...), (Cầm cốc nâng lên sắp uống lại đặt xuống).

​Vai trò: * Giúp người đọc/người xem hình dung cụ thể về hành động, cử chỉ và trạng thái của nhân vật trên sân khấu.

​Khắc họa sâu sắc bi kịch nội tâm: Sự bế tắc, đau đớn, giằng xé giữa cái chết và sự sống, giữa trách nhiệm gia đình và sự hèn nhát của thầy Thông Thu.

​Câu 4. Diễn biến tâm lí của thầy Thông Thu:

​Hồi thứ Hai: Tâm lí chuyển từ tính toán thực tế (cộng trừ nợ nần) sang sự hối hận muộn màng. Nhân vật nhận ra sự "điên rồ" của bản thân khi ăn chơi trác táng, cảm thấy nhục nhã vì không làm được điều gì ích quốc lợi dân, làm "nhơ nhuốc" gia phong.

​Hồi thứ Ba: Tâm lí đẩy lên mức bi kịch cực độ.

​Sợ hãi: Sợ cảnh tù đày khổ sở ("ăn cơm hầm, mặc áo số").

​Tuyệt vọng: Muốn tìm đến cái chết để giải thoát ("Sống mà chi nữa? Thác trong còn hơn sống đục").

​Do dự, giằng xé: Nâng cốc lên rồi đặt xuống nhiều lần vì nỗi lo cho mẹ già, vợ yếu không ai phụng dưỡng. Sự yếu đuối và bản năng sống vẫn tồn tại song hành cùng ý định tự sát.

​Câu 5. Quan điểm cá nhân ​

Em không đồng tình với quyết định tìm đến cái chết của thầy Thông Thu. Bởi lẽ, cái chết trong hoàn cảnh này là một sự trốn chạy hèn nhát trước sai lầm của bản thân. Thay vì chết để "giải thoát" nhưng thực tế là bỏ mặc mẹ già, vợ dại trong cảnh túng quẫn, thầy Thông Thu nên sống để đối mặt với trách nhiệm, làm lụng trả nợ và sửa chữa lỗi lầm. Cái chết không chứng minh được sự "trong sạch" mà chỉ càng khắc sâu thêm sự bất hiếu và thiếu trách nhiệm của một "tu mi nam tử".