Dàn ý

1.Mở bài

2.Thân bài

2.1: Khái quát chung

+ Thạch Lam là cây bút lãng mạn, giàu lòng nhân đạo, thường hướng đến những số phận nhỏ bé. "Nhà mẹ Lê" được viết năm 1937, trong bối cảnh người nông dân chìm trong nỗi thống khổ trước Cách mạng

+ Nguyễn Ngọc Tư gương mặt tiêu biểu của nền văn học đương đại, lại đem đến những trang viết giản dị, đi sâu vào khám phá những khát vọng thầm kín của con người. Truyện ngắn "Làm mẹ" viết năm 2004 ra đời trong xã hội hiện đại, đời sống vật chất phát triển nhưng con người lại có những bi kịch riêng tư

2.2 :Hoàn cảnh

* Điểm giống: Mẹ Lê và dì Diệu có những điểm gặp gỡ cũng như khác biệt riêng. Họ đều là những người phụ nữ bình thường, mang trong mình phận đời éo le, trở thành trung tâm câu chuyện để nhà văn gửi gắm thông điệp nhân sinh

* Điểm khác:

-Mẹ Lê là một người nông dân nghèo, góa chồng, phải gồng mình nuôi mười một đứa con trong cảnh thiếu thốn, túng quẫn, ngoại hình gầy gò, khắc khổ

- Dì Diệu là một người phụ nữ thành thị đương đại, không sống trong cảnh nghèo đói nhưng lại bất hạnh vì bệnh tật, mất đi khả năng sinh con-điều vốn được coi là thiêng liêng của một người phụ nữ

2.3: Số phận

* Điểm giống: Đều là những người phụ nữ bất hạnh, không được hưởng trọn vẹn hạnh phúc, nhưng không buông xuôi trước nghịch cảnh. Mẹ Lê vẫn kiên trì bám trụ, hết lòng nuôi mười một đứa con bằng sự tần tảo và tình yêu thương vô bờ. Dì Diệu dẫu day dứt vì bất hạnh vẫn nhen nhóm khát vọng làm mẹ

* Điểm khác:

- Mẹ Lê khổ sở vì cái nghèo, cả gia đình phải chen chúc trong "căn nhà độ bằng hai chiếc chiếu" và phải "ôm ấp con trong ổ rơm" để chống rét

- Dì Diệu dù vật chất không thiếu thốn lại day dứt bởi nỗi đau tinh thần không thể sinh con do căn bệnh "khối u buồng trứng" quái ác. Dì " thèm biết bao nhiêu cái cảm giác che chở cho một sinh linh sống trong mình" song chỉ có thể trải nghiệm gián tiếp qua người mang thai hộ

2.4: Phẩm chất:

* Điểm giống: Tình yêu thương vô bờ và đức hy sinh thầm lặng

* Điểm khác

- Mẹ Lê hiện lên như biểu tượng của người mẹ truyền thống, giữa đói nghèo cùng cực vẫn dành tất cả cho đàn con. Sự hy sinh của mẹ Lê được đo bằng cơm áo, hơi ấm

- Dì Diệu lại mang vẻ đẹp khác- vẻ đẹp của khát vọng làm mẹ, sự hy sinh của dì mang màu sắc tinh thần sâu nặng hơn, dì khao khát làm mẹ đến mức chấp nhận việc người khác mang thai hộ nhưng không dừng lại ở đó, dì còn mở rộng tình thương sang cả chị Lành, thậm chí cảm thấy có lỗi bởi thấu hiểu rằng chị Lành cũng có tình mẫu tử và phải chịu nhiều thiệt thòi

2.5: Lí giải

* Nguyên nhân giống

- Cùng khai thác về đề tài tình mẫu tử

- Quan điểm nhân đạo chung của văn học Việt Nam: luôn đề cao tình mẫu tử và phẩm chất cao đẹp của người phụ nữ. Bên cạnh đó, cả hai nhà văn đều chọn viết về những mảnh đời nhỏ bé, yếu thế trong xã hội, nên nhân vật đều toát lên bi kịch và vẻ đẹp đáng trân trọng

* Nguyên nhân khác:

- Bối cảnh thời đại: Nhà mẹ Lê sáng tác trước CMT8, khi nông dân chìm trong cảnh nghèo đói. Ngược lại, Làm mẹ ra đời trong bối cảnh xã hội hiện đại, khi đời sống đầy đủ nhưng lại xuất hiện những bị kịch mang màu sắc tinh thần

- Sự khác biệt về giai đoạn và trào lưu văn học: Thạch Lam là cây bút lãng mạn giai đoạn 1930-1945, văn của ông vừa lãng mạn vừa hướng về hiện thực, thường đi sâu vào nỗi khổ vật chất. Trong khi đó, NNT là gương mặt tiêu biểu của văn học đương đại, đi sâu vào khai thác bi kịch tinh thần, phản ánh sự đa dạng của đời sống hôm nay

2.6: Nghệ thuật xây dựng nhân vật:
* Điểm giống: đều lựa chọn ngôi kể thứ 3- điểm nhìn toàn tri giúp mang đến cái nhìn đa chiều về nhân vật từ đó có thể hiểu đầy đủ hơn, khách quan về số phận cũng như vẻ đẹp phẩm chất của nhân vật. Ngôn ngữ kể chuyện giản dị, giàu sức gợi, giúp cho nhân vật trở nên sinh động, chân thực

* Điểm khác:

- Thạch Lam sử dụng bút pháp hiện thực xen lẫn trữ tình, tập trung khắc họa ngoại hình với cảnh đời nghèo khó, thiên về kể và tả. Ông chọn lời văn trong sáng, tinh tế, nhiều đoạn kể-tả gợi không khí nghèo đói, khắc khổ nhưng vẫn chứa sự trữ tình nhẹ nhàng

- Nguyễn Ngọc Tư lại đi sâu miêu tả tâm lý tinh tế với giọng văn trữ tình thấm đẫm xót xa, mang hơi thở hiện đại, gần gũi hơn, mang đậm chất Nam Bộ. Cách dùng từ giản dị, gợi nên hơi thở đời sống và tâm lý con người miền Tây sông nước

- Ý nghĩa nhân vật: Qua hai nhân vật, Thạch Lam và NNT đã khẳng định phẩm chất quý giá của người phụ nữ, đồng thời gửi gắm tư tưởng nhân đạo khi trân trọng thiên chức làm mẹ từ đó khơi dậy sự đồng cảm và trân trọng tình mẫu tử thiêng liêng trong lòng độc giả

3. Kết bài