I. Mở bài

 • Giới thiệu tác giả, tác phẩm:

 • Thạch Lam là cây bút tiêu biểu của văn học hiện thực giai đoạn 1930–1945, nổi tiếng với giọng văn nhẹ nhàng, nhân hậu, luôn hướng ngòi bút về những kiếp người nghèo khổ.

 • Nguyễn Ngọc Tư là cây bút đương đại giàu cảm xúc, thường viết về đời sống con người Nam Bộ với lối kể mộc mạc mà sâu sắc.

 • Giới thiệu vấn đề:

Hai đoạn trích “Nhà mẹ Lê” và “Làm mẹ” đều khai thác đề tài người phụ nữ và tình mẫu tử – tình cảm thiêng liêng, vĩnh hằng của nhân loại.

 • Nêu luận điểm:

Qua hai đoạn trích, cả Thạch Lam và Nguyễn Ngọc Tư đều tôn vinh vẻ đẹp của tình mẹ, đồng thời bộc lộ cái nhìn nhân đạo, cảm thương sâu sắc đối với số phận người phụ nữ trong hai thời đại khác nhau.

II. Thân bài

1. Khái quát nội dung hai đoạn trích

 • “Nhà mẹ Lê”: kể về người mẹ nghèo khổ, một mình nuôi mười một đứa con trong cảnh đói rét, thiếu thốn, nhưng vẫn đầy yêu thương, chở che.

 • “Làm mẹ”: kể về dì Diệu – người phụ nữ hiền lành nhưng không thể sinh con, và chị Lành – người mang thai hộ vì nghèo khó. Cả hai cùng khao khát làm mẹ và cùng chịu nỗi đau khi đứa bé sắp chào đời.

→ Hai tác phẩm đều tập trung khắc họa tình mẫu tử thiêng liêng, nhưng trong hai hoàn cảnh khác biệt: nghèo khổ cũ – xã hội hiện đại.

2. So sánh về nội dung

a. Điểm giống nhau

 • Cả hai đoạn trích đều tôn vinh tình yêu thương con vô bờ bến của người mẹ.

 • Cả hai người mẹ đều hiện lên trong nỗi đau, song tình thương con vẫn là ánh sáng sưởi ấm cuộc đời họ.

 • Thể hiện rõ tư tưởng nhân đạo của nhà văn: thấu hiểu, cảm thông và trân trọng phẩm chất cao đẹp của người phụ nữ.

b. Điểm khác nhau

 • Ở “Nhà mẹ Lê”, tình mẫu tử gắn với hiện thực đói nghèo.

 • Mẹ Lê hiện lên lam lũ, tảo tần, chắt chiu từng hạt gạo, từng hơi ấm cho con.

 • Dù cuộc sống cơ cực, mẹ vẫn ấp ủ con trong lòng giữa giá rét, tượng trưng cho tình mẹ hi sinh, bền bỉ, bản năng nhưng cao cả.

 • Ở “Làm mẹ”, tình mẫu tử lại gắn với nỗi khát khao được làm mẹ trong xã hội hiện đại.

 • Dì Diệu đau đớn vì không thể sinh con, còn chị Lành mang thai hộ nhưng nảy sinh tình cảm với đứa bé trong bụng.

 • Cả hai đều mang trong lòng niềm hạnh phúc xen lẫn day dứt – một bên sợ mất, một bên sợ chia lìa.

→ Tình mẹ được nhìn từ góc độ nhân văn mới: không chỉ là bản năng sinh học, mà còn là sợi dây tình cảm thiêng liêng, không thể thuê mượn hay vay trả.

3. So sánh về nghệ thuật

 • Thạch Lam:

 • Lối viết hiện thực kết hợp trữ tình, ngôn ngữ nhẹ nhàng mà ám ảnh.

 • Miêu tả chân thực cảnh nghèo, dùng hình ảnh gợi cảm xúc mạnh (“ổ rơm như ổ chó mẹ và chó con”).

 • Giọng kể cảm thương, nhân hậu, thấm đượm lòng xót xa.

 • Nguyễn Ngọc Tư:

 • Giọng văn hiện đại, tinh tế, giàu nội tâm.

 • Cách viết giản dị mà gợi nhiều suy ngẫm; miêu tả tâm lý sâu sắc (“người trông cho mau, người trông đừng bao giờ đến”).

 • Cấu trúc đối lập, chi tiết tinh vi, gợi ra những câu hỏi về giá trị con người.

→ Cả hai đều thành công trong việc khơi gợi lòng trắc ẩn và tôn vinh tình mẹ.

4. Đánh giá, mở rộng

 • Hai đoạn trích tuy thuộc hai thời kỳ khác nhau nhưng đều gặp nhau ở giá trị nhân đạo và lòng thương người.

 • Thạch Lam hướng đến phản ánh hiện thực, lên án cái nghèo làm khổ con người, đồng thời ca ngợi đức hi sinh của người mẹ.

 • Nguyễn Ngọc Tư hướng đến vấn đề đạo đức – nhân văn thời hiện đại, đặt câu hỏi về bản chất thiêng liêng của tình mẫu tử trong xã hội công nghệ và pháp lí.

→ Dù bối cảnh thay đổi, nhưng tình mẹ vẫn là biểu tượng của lòng nhân hậu, của sự sống và tình yêu.

III. Kết bài

 • Khẳng định lại:

Cả “Nhà mẹ Lê” và “Làm mẹ” đều để lại dư âm sâu sắc về tình mẫu tử – nguồn gốc của mọi điều tốt đẹp trên đời.

 • Đánh giá:

Hai nhà văn, bằng ngòi bút khác thời, đã gặp nhau ở một điểm nhân đạo chung – ca ngợi người phụ nữ Việt Nam chịu thương, chịu khó, luôn dành trọn trái tim cho con dù trong nghèo đói hay giữa cuộc đời hiện đại.

 • Mở rộng:

Tình mẹ chính là ngọn lửa sưởi ấm con người qua mọi thời đại – một giá trị vĩnh hằng, không bao giờ thay đổi.