Câu 1:Trong vở hài kịch Lão hà tiện của Mô-li-e-rơ, Ác-pa-gông hiện lên như biểu tượng điển hình của sự keo kiệt và lòng tham vô độ. Cả cuộc đời lão chỉ biết đến tiền, tôn thờ tiền như mục đích duy nhất của sự sống. Ác-pa-gông cho vay nặng lãi, chi tiêu hà tiện đến mức bệnh hoạn và luôn nghi ngờ mọi người muốn trộm tiền của mình. Đặc biệt, lão dùng đồng tiền để chi phối cả việc hôn nhân của các con. Chỉ vì “không đòi của hồi môn”, lão sẵn sàng gả Elise cho một ông già góa vợ, bất chấp sự chênh lệch tuổi tác và hạnh phúc cả đời của con. Lời thoại của lão lặp đi lặp lại “không của hồi môn” cho thấy đồng tiền đã làm tha hóa nhân tính, khiến lão trở nên mù quáng, ích kỉ và tàn nhẫn. Tuy vậy, chính sự cực đoan ấy lại tạo ra tiếng cười châm biếm sâu cay của Mô-li-e-rơ đối với xã hội đề cao vật chất. Ác-pa-gông là một nhân vật được khắc họa cường điệu nhưng giàu tính điển hình, góp phần làm nên giá trị phê phán mạnh mẽ của tác phẩm.

Câu 2:Tri thức luôn được xem là nền tảng quan trọng của sự phát triển con người, nhưng Benjamin Franklin còn khẳng định mạnh mẽ hơn: “Tri thức là con mắt của đam mê và có thể trở thành hoa tiêu của tâm hồn.” Ý kiến này không chỉ đề cao vai trò của tri thức mà còn đặt nó vào vị trí định hướng, dẫn dắt đam mê và nhân cách con người. Trước hết, tri thức là “con mắt của đam mê” bởi đam mê nếu thiếu hiểu biết sẽ dễ trở thành mù quáng. Con người có thể thích một điều gì đó, nhưng chỉ khi có tri thức, ta mới hiểu mình đam mê đúng hay sai, có phù hợp hay không và cần phải đi theo hướng nào. Tri thức giúp đam mê phát triển bền vững, khoa học, tạo ra năng lực thật sự chứ không phải sự hứng thú nhất thời. Nhiều nhà khoa học, nghệ sĩ lớn đều thành công vì biết nuôi dưỡng đam mê bằng học hỏi không ngừng.

Không chỉ soi sáng đam mê, tri thức còn là “hoa tiêu của tâm hồn”, tức là người dẫn đường để con người lựa chọn hành động đúng đắn. Tri thức giúp ta phân biệt thiện – ác, đúng – sai, lợi – hại; từ đó điều chỉnh cảm xúc và hành vi. Một người có học không chỉ biết cách làm việc hiệu quả mà còn biết sống nhân văn, có trách nhiệm với bản thân và cộng đồng. Trong xã hội hiện đại, tri thức càng trở nên cần thiết hơn khi con người phải đối mặt với nhiều cám dỗ, thách thức. Không có tri thức, tâm hồn dễ bị dẫn dắt bởi cảm xúc nhất thời; có tri thức, ta có điểm tựa để giữ mình và vươn lên.

Tuy nhiên, đam mê cũng rất quan trọng: tri thức mà không có đam mê thì dễ trở thành khô cứng, thiếu sáng tạo. Vì vậy, điều đẹp đẽ nhất là sự hòa quyện giữa đam mê cháy bỏng và tri thức sâu rộng. Khi đó, con người có thể phát huy tối đa tiềm năng của mình, đóng góp cho xã hội bằng những giá trị bền vững.

Từ quan điểm của Franklin, mỗi chúng ta – đặc biệt là người trẻ – càng phải ý thức rèn luyện tri thức mỗi ngày: học ở nhà trường, trong sách vở và cả từ cuộc sống. Đam mê sẽ dẫn chúng ta đi, nhưng tri thức sẽ chỉ cho chúng ta đi đúng đường. Chỉ khi kết hợp cả hai, ta mới trưởng thành, tự tin và tạo nên những điều có ích cho chính mình và cộng đồng.

Câu 1. Tình huống kịch trong văn bản.

Tình huống kịch là: Ác-pa-gông muốn gả con gái Elise cho ông quý tộc già nhưng không đòi của hồi môn, và Va-le-rơ – người đang yêu Elise – phải đối đáp với lão để vừa bảo vệ người mình yêu, vừa che giấu tình cảm, đồng thời đối phó với sự keo kiệt của Ác-pa-gông.

Câu 2. Một lời độc thoại có trong văn bản.

Lời độc thoại của Ác-pa-gông:

“Úi chà! Hình như có tiếng chó sủa. Có kẻ muốn lấy trộm tiền của mình chăng?”

Câu 3. Chỉ ra và làm rõ mục đích giao tiếp của Va-le-rơ.

• Va-le-rơ nói những lời tưởng như tán đồng Ác-pa-gông: “Cháu cũng nghĩ như ông…”, “không của hồi môn thì còn nói gì được nữa”…
• Mục đích:
  
• • Một mặt giữ an toàn cho bản thân, tránh để lộ tình yêu với Elise.
  • Mặt khác tìm cách bảo vệ Elise, gợi ý cho Ác-pa-gông nghĩ lại về cuộc hôn nhân không phù hợp (chênh lệch tuổi tác, tính cách…).
  • Đồng thời mỉa mai, châm biếm sự keo kiệt của lão bằng cách nhấn mạnh “không của hồi môn”.

Câu 4. Hiệu quả nghệ thuật của chi tiết lặp “Không của hồi môn”.

• Tô đậm bản chất keo kiệt đến mức ám ảnh của Ác-pa-gông.
• Tạo tiếng cười châm biếm, đả kích: dù Va-le-rơ nói gì, lão chỉ nghe mỗi “không của hồi môn”.
• Khắc sâu mâu thuẫn kịch và làm nổi bật sự đối lập giữa lý lẽ tình cảm của Va-le-rơ và sự tính toán hẹp hòi của Ác-pa-gông.

Câu 5. Nội dung của văn bản

Đoạn trích phơi bày bản chất tham lam, keo kiệt, lạnh lùng của Ác-pa-gông: đặt đồng tiền cao hơn hạnh phúc của con cái. Qua đó, tác giả Mô-li-e-rơ phê phán gay gắt chủ nghĩa hà tiện, đồng thời làm nổi bật trí thông minh, khéo léo và mỉa mai của Va-le-rơ trong tình huống kịch.