Câu 1 (2 điểm – khoảng 200 chữ) Phân tích nhân vật Ác-pa-gông trong “Lão hà tiện” Trong hài kịch Lão hà tiện của Mô-li-e-rơ, nhân vật Ác-pa-gông hiện lên là mẫu người keo kiệt điển hình, trở thành biểu tượng châm biếm sâu sắc của chủ nghĩa tư lợi. Ở đoạn trích, tính cách ấy bộc lộ rõ nhất qua nỗi ám ảnh tiền bạc đến mức bệnh hoạn của lão. Mọi suy nghĩ, mọi tính toán của Ác-pa-gông đều xoay quanh việc “không của hồi môn” – cụm từ được lão lặp đi lặp lại như một cái “nút chặn” bịt kín mọi lí lẽ khác. Chỉ cần không tốn tiền, lão sẵn sàng gả con gái cho một ông già goá vợ, bất chấp sự chênh lệch tuổi tác, tâm lí và hạnh phúc của con. Lão còn luôn nghi ngờ, cảnh giác với mọi người xung quanh vì sợ mất trộm số vàng của mình. Qua cách đối thoại và hành động của Ác-pa-gông, tác giả phơi bày bộ mặt của một con người bị đồng tiền thống trị, mất hết nhân tính, coi tiền quý hơn cả tình cha con. Nhân vật vừa gây cười vừa gây căm ghét, thể hiện tài năng của Mô-li-e-rơ trong việc xây dựng kiểu nhân vật bi hài, đồng thời lên án gay gắt lòng tham vô độ của con người trong xã hội tư sản đương thời. Câu 2 (4 điểm – khoảng 600 chữ) Bàn luận về ý kiến: “Tri thức là con mắt của đam mê và có thể trở thành hoa tiêu của tâm hồn.” – Benjamin Franklin Benjamin Franklin đã từng khẳng định: “Tri thức là con mắt của đam mê và có thể trở thành hoa tiêu của tâm hồn.” Đây là một nhận định sâu sắc khẳng định vai trò định hướng của tri thức đối với cảm xúc, khát vọng và sự trưởng thành của con người. Để hiểu trọn vẹn ý kiến này, cần nhận ra rằng “đam mê” là nguồn năng lượng thúc đẩy ta sống có mục đích, còn “con mắt” của nó chính là tri thức – yếu tố soi sáng, giúp đam mê đi đúng đường. Đồng thời, tri thức còn là “hoa tiêu”, người dẫn đường dẫn lối cho tâm hồn trước những biến động và lựa chọn của cuộc đời. Trước hết, tri thức chính là ánh sáng giúp con người nhận ra đâu là giá trị đích thực mà mình theo đuổi. Đam mê nếu chỉ xuất phát từ cảm xúc bản năng sẽ dễ khiến ta nóng vội, sai lầm hoặc mù quáng. Một người đam mê kinh doanh nhưng thiếu tri thức có thể thất bại ngay từ bước đầu; người yêu nghệ thuật mà không có hiểu biết nền tảng sẽ khó sáng tạo bền vững. Nhờ tri thức, đam mê được soi rọi, được định hình, được nuôi dưỡng để trở thành động lực phát triển. Tri thức làm cho đam mê trở nên bền vững hơn, sâu sắc hơn và có ích hơn cho bản thân cũng như cho xã hội. Không chỉ là “con mắt” của đam mê, tri thức còn là “hoa tiêu của tâm hồn”. Cuộc sống luôn chứa đầy thử thách, cám dỗ, lựa chọn đúng – sai. Nếu không có tri thức, con người dễ bị dẫn dắt bởi cảm xúc bốc đồng, bởi những điều phù phiếm. Tri thức giúp ta phân biệt thiện – ác, đúng – sai, phải – trái; từ đó giữ cho tâm hồn tỉnh táo, trong sáng. Người có tri thức sẽ biết sống có trách nhiệm, biết tôn trọng quy luật, biết đặt lợi ích chung lên trên cái tôi ích kỉ. Nhờ đó, tri thức không chỉ dẫn đường mà còn “cứu rỗi” tâm hồn con người trước những sai lạc của đời sống hiện đại. Tuy nhiên, tri thức chỉ phát huy giá trị khi con người biết học hỏi và biết vận dụng. Một người có tri thức nhưng thiếu đạo đức hoặc thiếu đam mê sẽ không thể tạo ra những thành quả sống đích thực. Vì vậy, tri thức và đam mê phải song hành: đam mê cho ta nhiệt huyết để hành động, tri thức cho ta trí sáng để hành động đúng đắn. Sự kết hợp ấy tạo nên nền tảng cho mọi thành công bền vững. Từ ý kiến của Franklin, mỗi chúng ta – đặc biệt là thế hệ trẻ – cần xác định đam mê của mình và chủ động trang bị tri thức để theo đuổi nó. Học tập không chỉ để thi cử, lấy điểm, mà là để hiểu hơn về thế giới, về chính mình, để sống có mục tiêu, có giá trị. Khi tri thức dẫn đường, đam mê sẽ không còn mù quáng, và tâm hồn sẽ tìm được hướng đi đúng đắn nhất. Như vậy, lời nhắn nhủ của Franklin là lời nhắc mạnh mẽ về vai trò nền tảng của tri thức đối với đời sống tinh thần của mỗi con người. Tri thức soi sáng đam mê và hướng dẫn tâm hồn, giúp chúng ta sống tận hiến, chính xác và nhân văn hơn trong hành trình làm người.