Câu 1

Đoạn trích “Chèo đi rán thứ sáu … Đừng cho tôi bỏ thân chốn này, biển hỡi!” đã khắc họa rõ nét hành trình vượt biển đầy hiểm nguy của nhân vật trữ tình “tôi”. Qua các rán nước từ thứ sáu đến thứ chín, biển hiện lên như một thế lực hung bạo với nước cuộn, nước xoáy, thác đổ, gầm réo dữ dội, luôn rình rập đe dọa sự sống con người. Nghệ thuật điệp ngữ “chèo đi”, nhịp thơ gấp gáp cùng hàng loạt động từ mạnh đã tạo nên không khí căng thẳng, khẩn trương, phản ánh cuộc vật lộn sinh – tử gay gắt. Đặc biệt, những lời van xin “Biển ơi, đừng giết tôi” cho thấy nỗi sợ hãi, tuyệt vọng nhưng cũng thể hiện khát vọng được sống mãnh liệt của con người trước số phận nghiệt ngã. Đoạn trích không chỉ phản ánh quan niệm tâm linh của dân gian Tày – Nùng mà còn gửi gắm niềm xót thương sâu sắc đối với số phận bi thương của người lao động, đồng thời ngợi ca ý chí bền bỉ, không cam chịu trước thử thách cuộc đời.

C1 nhân vật trữ tình là "tôi" người chèo thuyền vượt biển ( linh hồn người em)

C2 biểu hiện ra hung dữ , dữ dội đầy hiểm nguy có sóng lớn nước xoáy thác cuộn

C3

Nghệ thuật: đùng truyện thơ dân gian

Điệp ngữ ' chèo đi' hình ảnh kỳ ảo âm thanh dữ dội

- làm nổi bật hành trình vượt biển đầy hiểm nguy và nỗi đau khổ của con người

=> Văn bản thể hiện số phận bi thương và khát vọng vượt qua thử thách sinh - tử

Câu 1 (2.0 điểm): Trong cuốn Nhà giả kim, Paul Coelho từng viết: “Bí mật của cuộc sống là ngã bảy lần và đứng dậy tám lần.” Câu nói đã truyền cảm hứng mạnh mẽ về ý chí và nghị lực sống. Trong cuộc đời, không ai tránh khỏi thất bại, vấp ngã. Nhưng điều quan trọng không phải là ta đã ngã bao nhiêu lần, mà là ta có dám đứng dậy để đi tiếp hay không. Mỗi lần đứng dậy sau vấp ngã là một lần ta mạnh mẽ hơn, trưởng thành hơn. Người có bản lĩnh là người biết chấp nhận khó khăn như một phần tất yếu của cuộc sống và không bỏ cuộc dù gặp bao thử thách. Thành công không đến từ may mắn mà từ sự kiên trì, lòng tin và quyết tâm vượt qua nghịch cảnh. Như thế, “đứng dậy tám lần” không chỉ là hành động, mà là biểu tượng của tinh thần sống tích cực, là bài học quý giá cho mỗi chúng ta trên hành trình trưởng thành và khẳng định bản thân Câu 2 (4.0 điểm): Bài thơ “Bảo kính cảnh giới” (Bài 33) của Nguyễn Trãi thể hiện sâu sắc tư tưởng sống ẩn dật thanh cao, đồng thời là tâm thế vượt lên danh lợi, giữ vững khí tiết của một bậc trí sĩ. Về nội dung, bài thơ là tiếng nói của Nguyễn Trãi sau khi đã lui về ở ẩn. Ông không còn vướng bận chốn quan trường (câu 1), chấp nhận cuộc sống thanh nhàn, an phận với thiên nhiên, cỏ cây, trăng gió (câu 2-4). Hình ảnh “hé cửa đêm chờ hương quế lọt, quét hiên ngày lệ bóng hoa tan” thể hiện một không gian sống tĩnh tại, thanh khiết và đầy thi vị. Nhưng ẩn sau sự thư thái ấy là nỗi trăn trở về lẽ sống, khi ông nhắc đến những người tài được đời trọng dụng như Y Doãn, Phó Duyệt; và ông cũng tự xác định hướng đi cho mình: giữ vững đạo lý Khổng, Nhan, tránh xa danh lợi để giữ trọn khí tiết (câu 5-6). Hai câu kết mang ý nghĩa khái quát: dù từng là người được trọng dụng, nay ông chọn cuộc sống “nhàn” - một sự lựa chọn không phải vì bất lực, mà vì tỉnh táo, đầy chủ động. Về nghệ thuật, bài thơ sử dụng thể thơ thất ngôn bát cú Đường luật với ngôn từ trang nhã, giàu tính ẩn dụ. Sự đối lập giữa danh lợi và nhàn, giữa tài năng và ẩn dật được thể hiện khéo léo qua các hình ảnh thiên nhiên hàm súc, gợi nhiều liên tưởng. Tóm lại, bài thơ vừa là lời tự bạch tâm trạng của Nguyễn Trãi, vừa thể hiện lý tưởng sống thanh cao, vượt lên danh lợi, góp phần thể hiện vẻ đẹp nhân cách và trí tuệ của một bậc đại nhân.

Dưới đây là phần trả lời chi tiết cho các câu hỏi của bạn: --- Câu 1. Xác định kiểu văn bản của ngữ liệu trên. → Văn bản trên thuộc kiểu văn bản thuyết minh. Câu 2. Liệt kê một số hình ảnh, chi tiết cho thấy cách giao thương, mua bán thú vị trên chợ nổi. → Một số hình ảnh, chi tiết: Người bán và người mua sử dụng xuồng, ghe, tắc ráng để di chuyển, buôn bán. Các mặt hàng được treo trên cây sào gọi là “cây bẹo” để người mua dễ nhìn thấy từ xa. Người bán hàng rao mời bằng lời, bằng tiếng kèn (kèn bấm tay, kèn đạp chân). Cây bẹo treo tấm lá lợp nhà để rao bán ghe. Câu 3. Nêu tác dụng của việc sử dụng tên các địa danh trong văn bản trên. → Việc sử dụng tên các địa danh như Cái Bè, Cái Răng, Phong Điền, Ngã Bảy, Ngã Năm, Sông Trẹm, Vĩnh Thuận... giúp: Tăng tính xác thực và sinh động cho văn bản. Giới thiệu rõ nét về sự phong phú của các chợ nổi ở miền Tây. Gợi sự gần gũi và khơi dậy tình cảm tự hào về văn hóa địa phương. Câu 4. Nêu tác dụng của phương tiện giao tiếp phi ngôn ngữ trong văn bản trên. → Phương tiện giao tiếp phi ngôn ngữ: cây bẹo, tiếng kèn. Cây bẹo giúp khách dễ dàng nhận diện mặt hàng từ xa, thuận tiện cho việc mua bán. Tiếng kèn thu hút sự chú ý, tạo sự náo nhiệt, sôi động cho khu chợ nổi. Chúng thể hiện nét văn hóa đặc sắc và sự sáng tạo trong giao thương của người miền Tây. Câu 5. Anh/Chị có suy nghĩ gì về vai trò của chợ nổi đối với đời sống của người dân miền Tây? → Chợ nổi có vai trò rất quan trọng đối với đời sống người dân miền Tây: Là trung tâm buôn bán, giao thương hàng hóa trên sông nước, giúp phát triển kinh tế địa phương. Gắn bó với nếp sống, tập quán của cư dân miền sông nước, phản ánh nét văn hóa đặc trưng của miền Tây. Là điểm thu hút du lịch quan trọng, góp phần giữ gìn và quảng bá văn hóa dân gian ra thế giới. Đồng thời, chợ nổi còn thể hiện sự linh hoạt, sáng tạo của người dân trong việc thích nghi với điều kiện tự nhiên.

Dưới đây là phần trả lời các câu hỏi của bạn: --- Câu 1. Văn bản trên thuộc kiểu văn bản nào? → Văn bản trên thuộc kiểu văn bản thông tin. Câu 2. Xác định phương thức biểu đạt chính được sử dụng trong văn bản. → Phương thức biểu đạt chính là thuyết minh (giới thiệu, trình bày thông tin về sự kiện phát hiện các hành tinh mới). Câu 3. Nhận xét về cách đặt nhan đề của tác giả. → Nhan đề "Phát hiện 4 hành tinh trong hệ sao láng giềng của Trái đất" ngắn gọn, rõ ràng, nêu bật nội dung trọng tâm của văn bản, gây tò mò và thu hút người đọc về sự kiện khoa học mới. Câu 4. Chỉ ra phương tiện phi ngôn ngữ được sử dụng trong văn bản và phân tích tác dụng của nó. → Phương tiện phi ngôn ngữ: Hình ảnh mô phỏng sao Barnard và các hành tinh của nó. → Tác dụng: Hình ảnh giúp người đọc hình dung trực quan về đối tượng nghiên cứu, tăng tính sinh động cho văn bản và hỗ trợ việc tiếp nhận thông tin khoa học một cách dễ dàng hơn. Câu 5. Nhận xét về tính chính xác, khách quan của văn bản. → Văn bản có tính chính xác và khách quan cao: thông tin được trích dẫn từ các nguồn tin khoa học uy tín như chuyên san The Astrophysical Journal Letters, ABC News, Đại học Chicago; có sự tham gia của các nhà nghiên cứu, sử dụng số liệu cụ thể và không pha trộn ý kiến chủ quan.

Chứng minh rằng các nhân tố tự nhiên là tiền đề quan trọng để phát triển và phân bố ngành nông nghiệp

Nông nghiệp là ngành sản xuất phụ thuộc nhiều vào điều kiện tự nhiên, bởi nó liên quan trực tiếp đến cây trồng, vật nuôi và môi trường sống của chúng. Các nhân tố tự nhiên có vai trò quyết định đến sự phát triển và phân bố ngành nông nghiệp, cụ thể như sau:

---

1. Đất đai – Cơ sở để tổ chức sản xuất nông nghiệp

Chất lượng và diện tích đất ảnh hưởng đến loại hình sản xuất nông nghiệp:

Đất phù sa màu mỡ ở đồng bằng thích hợp cho cây lương thực (lúa, ngô).

Đất feralit ở đồi núi phù hợp với cây công nghiệp lâu năm (cà phê, chè, cao su).

Đất cát ven biển thích hợp cho nuôi trồng thủy sản, trồng cây chịu hạn (dừa, phi lao).

Độ phì nhiêu của đất quyết định năng suất cây trồng: Vùng đất màu mỡ, giàu dinh dưỡng giúp cây trồng sinh trưởng tốt và cho năng suất cao hơn.

---

2. Khí hậu – Nhân tố quyết định tính chất và cơ cấu sản xuất nông nghiệp

Nhiệt độ và độ ẩm quyết định loại cây trồng, vật nuôi:

Vùng nhiệt đới: Trồng cây công nghiệp như cà phê, cao su, hồ tiêu; nuôi gia súc như trâu, bò.

Vùng ôn đới: Thích hợp trồng lúa mì, khoai tây, táo, nho; nuôi bò sữa.

Lượng mưa ảnh hưởng đến sản xuất nông nghiệp:

Vùng mưa nhiều: Thuận lợi cho cây lúa nước, chè, mía.

Vùng khô hạn: Thích hợp trồng cây chịu hạn (xương rồng, nho, ô liu) và phát triển chăn nuôi du mục.

Các hiện tượng thời tiết cực đoan ảnh hưởng đến năng suất nông nghiệp: Hạn hán, lũ lụt, bão, sương muối có thể gây mất mùa và thiệt hại lớn cho ngành nông nghiệp.

---

3. Nguồn nước – Điều kiện sống của cây trồng, vật nuôi

Nước tưới tiêu quyết định năng suất cây trồng:

Vùng có hệ thống sông ngòi dày đặc (Đồng bằng sông Cửu Long, Đồng bằng sông Hồng) thuận lợi để trồng lúa nước.

Vùng khô hạn (Nam Trung Bộ, Tây Nguyên) phải phát triển hệ thống thủy lợi để đảm bảo sản xuất nông nghiệp.

Nguồn nước sạch cần thiết cho chăn nuôi và nuôi trồng thủy sản:

Vùng ven biển, nước lợ thuận lợi để nuôi tôm, cá.

Nguồn nước ô nhiễm có thể làm lây lan dịch bệnh ở cây trồng và vật nuôi.

---

4. Sinh vật – Nguồn giống tự nhiên phong phú cho sản xuất nông nghiệp

Hệ động thực vật phong phú tạo điều kiện đa dạng hóa sản xuất:

Giống cây trồng bản địa thích nghi tốt với điều kiện tự nhiên, dễ trồng và có năng suất cao.

Nguồn lợi thủy sản tự nhiên (tôm, cá) giúp phát triển nghề đánh bắt và nuôi trồng thủy sản.

Sự đa dạng sinh học giúp cải thiện chất lượng giống cây trồng và vật nuôi: Nhờ lai tạo và chọn lọc giống, con người có thể tạo ra các loại cây trồng, vật nuôi có năng suất cao, chống chịu sâu bệnh tốt.

---

5. Địa hình – Ảnh hưởng đến phương thức canh tác

Đồng bằng thuận lợi cho thâm canh, sản xuất quy mô lớn: Máy móc dễ sử dụng, sản xuất lương thực phát triển mạnh.

Đồi núi thích hợp cho canh tác nương rẫy, trồng cây công nghiệp lâu năm: Cây chè, cà phê, cao su phát triển tốt ở địa hình cao nguyên, đồi núi.

Vùng ven biển thuận lợi cho nuôi trồng và đánh bắt thủy sản: Các đầm phá, vịnh kín gió thích hợp cho nghề nuôi trồng thủy sản.

---

Kết luận

Các nhân tố tự nhiên như đất đai, khí hậu, nguồn nước, sinh vật và địa hình là tiền đề quan trọng quyết định sự phát triển và phân bố ngành nông nghiệp. Dựa vào điều kiện tự nhiên của từng vùng, con người có thể lựa chọn mô hình sản xuất phù hợp để đạt hiệu quả cao nhất. Tuy nhiên, để phát triển nông nghiệp bền vững,

cần kết hợp các biện pháp khoa học – kỹ thuật để giảm thiểu tác động tiêu cực từ thiên nhiên.

Khái niệm về cơ cấu kinh tế

Cơ cấu kinh tế là tổng thể các bộ phận hợp thành nền kinh tế của một quốc gia hoặc vùng lãnh thổ, bao gồm các ngành sản xuất, thành phần kinh tế và phân bố không gian kinh tế. Cơ cấu kinh tế phản ánh trình độ phát triển và định hướng phát triển của nền kinh tế trong từng giai đoạn.

Phân biệt các loại cơ cấu kinh tế

Cơ cấu kinh tế có thể được phân loại theo nhiều tiêu chí khác nhau, trong đó có ba loại chính:

1. Cơ cấu kinh tế theo ngành

Khái niệm: Là sự phân chia nền kinh tế thành các ngành sản xuất khác nhau, thường bao gồm ba khu vực chính:

Khu vực I (nông - lâm - ngư nghiệp): Sản xuất lương thực, thực phẩm, khai thác tài nguyên thiên nhiên.

Khu vực II (công nghiệp - xây dựng): Chế biến, sản xuất công nghiệp, xây dựng cơ sở hạ tầng.

Khu vực III (dịch vụ): Thương mại, tài chính, du lịch, giáo dục, y tế, vận tải…

Ý nghĩa: Giúp đánh giá mức độ chuyển dịch cơ cấu kinh tế và mức độ hiện đại hóa của nền kinh tế.

2. Cơ cấu kinh tế theo thành phần kinh tế

Khái niệm: Là sự phân chia nền kinh tế theo các hình thức sở hữu và loại hình doanh nghiệp. Các thành phần kinh tế chính bao gồm:

Kinh tế nhà nước: Doanh nghiệp thuộc sở hữu nhà nước.

Kinh tế tư nhân: Doanh nghiệp, hộ kinh doanh cá thể do cá nhân sở hữu.

Kinh tế tập thể: Hợp tác xã, liên minh hợp tác xã.

Kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài: Doanh nghiệp có vốn đầu tư từ nước ngoài.

Ý nghĩa: Phản ánh mức độ đa dạng của nền kinh tế và vai trò của các thành phần kinh tế khác nhau trong phát triển.

3. Cơ cấu kinh tế theo lãnh thổ

Khái niệm: Là sự phân bố các hoạt động kinh tế theo không gian lãnh thổ, bao gồm:

Cơ cấu kinh tế theo vùng: Ví dụ, vùng Đồng bằng sông Hồng tập trung công nghiệp và dịch vụ, trong khi Tây Nguyên chủ yếu là sản xuất nông nghiệp.

Cơ cấu đô thị - nông thôn: Đô thị tập trung công nghiệp, thương mại - dịch vụ; nông thôn chủ yếu là nông nghiệp.

Ý nghĩa: Giúp hoạch định chính sách phát triển kinh tế vùng, tạo sự phát triển cân đối và bền vững.

Tóm lại

Cơ cấu kinh tế theo ngành phản ánh sự phân bố sản xuất giữa các ngành kinh tế.

Cơ cấu kinh tế theo thành phần kinh tế thể hiện sự phân chia theo loại hình sở hữu và hình thức tổ chức.

Cơ cấu kinh tế theo lãnh thổ thể hiện sự phân bố không gian của các hoạt động kinh tế.

Ba loại cơ cấu này có mối quan hệ mật thiết và

cùng tác động đến sự phát triển kinh tế của một quốc gia.