Câu 1:

Đoạn trích “Chén thuốc độc” của Vũ Đình Long đã khắc họa sâu sắc bi kịch tinh thần của nhân vật Thông Thu trong bối cảnh xã hội cũ. Qua lời độc thoại nội tâm, nhân vật hiện lên với sự giằng xé dữ dội khi nhận ra sự sa sút của gia đình và lỗi lầm của bản thân. Ở hồi thứ Hai, Thông Thu bắt đầu ý thức được hậu quả của lối sống ăn chơi, hoang phí, từ đó nảy sinh cảm giác hối hận, tự trách và nhục nhã. Sang hồi thứ Ba, tâm lí nhân vật chuyển biến rõ rệt từ hối hận sang bế tắc và tuyệt vọng khi đứng trước nguy cơ mất tất cả, thậm chí phải vào tù. Những dòng độc thoại liên tiếp, dồn dập cho thấy sự rối loạn trong suy nghĩ, đồng thời làm nổi bật cuộc đấu tranh nội tâm giữa ý định tìm đến cái chết và trách nhiệm với gia đình. Qua đó, tác giả không chỉ phản ánh bi kịch cá nhân mà còn phê phán lối sống buông thả, thiếu trách nhiệm, đồng thời gợi lên bài học sâu sắc về cách sống có ý thức và trách nhiệm với bản thân, gia đình và xã hội.

Câu 2 :

Trong xã hội hiện đại, cùng với sự phát triển của kinh tế và đời sống vật chất, một bộ phận giới trẻ đang hình thành thói quen tiêu xài thiếu kiểm soát, thậm chí “tiêu hoang ném tiền qua cửa sổ”. Đây là một thực trạng đáng lo ngại, bởi nó không chỉ ảnh hưởng đến cá nhân mà còn tác động đến gia đình và xã hội.

Trước hết, tiêu xài thiếu kiểm soát là việc chi tiêu không có kế hoạch, không cân nhắc giữa nhu cầu và khả năng tài chính. Nhiều bạn trẻ chạy theo lối sống hưởng thụ, mua sắm theo cảm hứng, thích thể hiện bản thân qua vật chất, hàng hiệu hoặc các xu hướng “hot”. Không ít người sẵn sàng chi tiền cho những thứ không thực sự cần thiết, thậm chí vay mượn để thỏa mãn nhu cầu trước mắt mà không nghĩ đến hậu quả lâu dài. Chính thói quen này, nếu kéo dài, có thể dẫn đến nợ nần, áp lực tài chính và mất khả năng tự chủ trong cuộc sống.

Nguyên nhân của hiện tượng này đến từ nhiều phía. Một phần do tâm lí muốn khẳng định bản thân, dễ bị ảnh hưởng bởi mạng xã hội và xu hướng tiêu dùng hiện đại. Ngoài ra, sự nuông chiều từ gia đình hoặc thiếu kỹ năng quản lý tài chính cá nhân cũng góp phần hình thành thói quen xấu. Bên cạnh đó, môi trường sống đề cao vật chất, quảng cáo tràn lan cũng khiến giới trẻ dễ bị cuốn theo các giá trị ảo.

Hậu quả của việc tiêu xài thiếu kiểm soát là không nhỏ. Trước hết, cá nhân dễ rơi vào tình trạng mất cân bằng tài chính, phụ thuộc vào gia đình hoặc người khác. Xa hơn, thói quen này còn làm suy giảm ý thức lao động, thiếu trách nhiệm với bản thân. Về lâu dài, nó có thể tạo ra những hệ lụy tiêu cực cho xã hội khi một bộ phận giới trẻ sống thực dụng, thiếu định hướng và giá trị bền vững.

Để khắc phục tình trạng này, mỗi người trẻ cần xây dựng cho mình ý thức chi tiêu hợp lí. Cần lập kế hoạch tài chính cá nhân, biết phân biệt giữa nhu cầu và mong muốn, ưu tiên những khoản chi thiết yếu. Đồng thời, mỗi người nên rèn luyện lối sống tiết kiệm, tự chủ và có trách nhiệm với đồng tiền. Gia đình và nhà trường cũng đóng vai trò quan trọng trong việc giáo dục kỹ năng quản lý tài chính và định hướng giá trị sống đúng đắn cho giới trẻ.

Tóm lại, tiêu xài thiếu kiểm soát là một thói quen cần được nhận thức và điều chỉnh kịp thời. Một lối sống tiết kiệm, có kế hoạch không chỉ giúp mỗi cá nhân ổn định cuộc sống mà còn góp phần xây dựng một xã hội phát triển bền vững.

Câu 1.

Văn bản “Chén thuốc độc” thuộc thể loại kịch (kịch nói).

Câu 2.

Đoạn trích chủ yếu được triển khai bằng hình thức ngôn ngữ đối thoại và độc thoại nội tâm của nhân vật Thầy Thông Thu.

Câu 3.

Một số lời chỉ dẫn sân khấu trong văn bản:

-“(Bóp trán nghĩ ngợi)”

-“(Một lát)”

-“(Một mình, thở dài)”

-“(Đứng dậy lấy chai dấm thanh…)”

-“(Cầm cốc nâng lên sắp uống lại đặt xuống)”

Vai trò:

- Gợi tả hành động, cử chỉ, trạng thái tâm lí của nhân vật.

- Giúp người đọc/người xem hình dung rõ bối cảnh và diễn biến sân khấu.

- Làm nổi bật nội tâm, góp phần thể hiện sâu sắc tính cách và tâm trạng nhân vật.

Câu 4.

-Trong hồi thứ Hai:

Thầy Thông Thu bắt đầu nhận ra tình cảnh khánh kiệt của gia đình. Nhân vật có sự tự ý thức, hối hận, nhìn lại lối sống ăn chơi, hoang phí trước đây. Anh ta nhận thấy lỗi lầm của bản thân và tỏ ra ăn năn, day dứt, nhưng vẫn chưa có hướng giải quyết cụ thể.

-Trong hồi thứ Ba:

Tâm lí chuyển sang bế tắc và tuyệt vọng. Nhân vật lo sợ mất tất cả, đặc biệt là nguy cơ bị tù tội. Anh ta liên tục đấu tranh nội tâm giữa ý định tự tử và sự níu kéo của tình cảm gia đình (mẹ, vợ, em). Cuối cùng, dù nhiều lần do dự, anh ta vẫn nghiêng về ý định tìm đến cái chết như một cách “giải thoát”, nhưng vẫn còn chút vướng bận trách nhiệm (viết thư cho em trai).

→ Nhìn chung, tâm lí nhân vật phát triển theo chiều hướng: nhận thức → hối hận → bế tắc → tuyệt vọng → giằng co nội tâm → quyết định tiêu cực.

Câu 5.

Em không đồng tình với quyết định tìm đến cái chết của Thầy Thông Thu.

Vì cái chết không phải là cách giải quyết vấn đề mà chỉ là sự trốn tránh trách nhiệm. Trong hoàn cảnh đó, nhân vật vẫn có thể tìm cách sửa sai, làm lại cuộc đời và chuộc lỗi với gia đình. Ngoài ra, anh còn có mẹ, vợ và em cần được chăm sóc, nên việc tự tử sẽ để lại hậu quả đau lòng cho những người thân. Thay vì tìm đến cái chết, cần có ý chí đối mặt và thay đổi để vượt qua khó khăn.