Câu 1 :

Đoạn trích “Chén thuốc độc” của Vũ Đình Long đã khắc họa sâu sắc bi kịch của nhân vật Thông Thu khi rơi vào cảnh khánh kiệt do lối sống ăn chơi, tiêu xài hoang phí. Ở hồi thứ Hai, Thông Thu dần nhận ra sự sa sút của gia đình và nguyên nhân xuất phát từ chính bản thân mình. Những lời độc thoại cho thấy sự ân hận, tự trách và xấu hổ vì đã sống buông thả, không làm được điều gì có ích. Sang hồi thứ Ba, tâm lí nhân vật chuyển sang trạng thái tuyệt vọng khi đối diện với nguy cơ mất danh dự và phải vào tù. Ý định tìm đến cái chết xuất hiện như một cách giải thoát, nhưng lại bị giằng xé bởi tình cảm gia đình. Các chỉ dẫn sân khấu như “nâng cốc lên rồi đặt xuống” đã làm nổi bật sự đấu tranh nội tâm dữ dội của nhân vật. Qua đó, tác giả không chỉ phê phán lối sống ăn chơi trác táng mà còn cảnh tỉnh con người về trách nhiệm với bản thân và gia đình. Đoạn trích mang giá trị hiện thực và ý nghĩa giáo dục sâu sắc.

Câu 2 :

Trong xã hội hiện đại, bên cạnh những bạn trẻ biết tiết kiệm và chi tiêu hợp lí, vẫn còn một bộ phận giới trẻ có thói quen tiêu xài thiếu kiểm soát, “ném tiền qua cửa sổ” như nhân vật Thông Thu trong “Chén thuốc độc” của Vũ Đình Long. Đây là một vấn đề đáng lo ngại, cần được nhìn nhận nghiêm túc.

Tiêu xài thiếu kiểm soát là việc sử dụng tiền bạc một cách tùy tiện, không có kế hoạch, vượt quá khả năng tài chính của bản thân. Biểu hiện của thói quen này khá phổ biến: mua sắm theo trào lưu, chạy theo hàng hiệu, tiêu tiền cho những thú vui không cần thiết như ăn chơi, giải trí quá mức,… Thậm chí, nhiều bạn trẻ còn vay nợ để thỏa mãn nhu cầu cá nhân, dẫn đến áp lực tài chính nặng nề.

Nguyên nhân của tình trạng này xuất phát từ nhiều phía. Trước hết là tâm lí thích thể hiện bản thân, muốn khẳng định giá trị qua vật chất. Bên cạnh đó, sự phát triển của mạng xã hội với những hình ảnh “cuộc sống sang chảnh” cũng khiến nhiều người bị ảnh hưởng, dẫn đến lối sống đua đòi. Ngoài ra, việc thiếu kĩ năng quản lí tài chính cá nhân và sự nuông chiều từ gia đình cũng góp phần làm gia tăng thói quen xấu này.

Hậu quả của việc tiêu xài thiếu kiểm soát là rất nghiêm trọng. Trước hết, nó khiến nhiều bạn trẻ rơi vào cảnh nợ nần, áp lực kinh tế, thậm chí ảnh hưởng đến tương lai. Không chỉ vậy, lối sống này còn làm mai một những giá trị tốt đẹp như tiết kiệm, trách nhiệm và ý thức lao động. Về lâu dài, nó có thể khiến con người trở nên phụ thuộc vật chất, sống thiếu mục tiêu và dễ sa vào các tệ nạn xã hội.

Để khắc phục tình trạng này, mỗi người trẻ cần nâng cao ý thức tự giác, học cách quản lí tài chính cá nhân một cách hợp lí. Cần biết phân biệt giữa nhu cầu thiết yếu và mong muốn nhất thời, từ đó chi tiêu có kế hoạch. Gia đình và nhà trường cũng cần giáo dục về giá trị của đồng tiền và lối sống lành mạnh. Đồng thời, mỗi người nên xây dựng cho mình những mục tiêu tích cực để hướng tới, thay vì chạy theo những giá trị vật chất phù phiếm.

Tóm lại, tiêu xài thiếu kiểm soát là một thói quen xấu có thể dẫn đến nhiều hậu quả nghiêm trọng. Qua hình ảnh nhân vật Thông Thu, chúng ta cần rút ra bài học sâu sắc về cách sử dụng tiền bạc và trách nhiệm với cuộc sống của chính mình. Sống tiết kiệm, có kế hoạch không chỉ giúp mỗi người ổn định tương lai mà còn góp phần xây dựng một xã hội lành mạnh hơn.

Câu 1.

Văn bản “Chén thuốc độc” thuộc thể loại kịch (kịch nói).

Câu 2.

Đoạn trích chủ yếu được triển khai bằng ngôn ngữ đối thoại và độc thoại (trong đó nổi bật là độc thoại nội tâm của thầy Thông Thu).

Câu 3.

Một số lời chỉ dẫn sân khấu:

(Bóp trán nghĩ ngợi)

(Một mình, thở dài)

(Đứng dậy lấy chai dấm thanh…)

(Cầm cốc nâng lên sắp uống lại đặt xuống)

(Lại khuấy)

Vai trò:

Giúp người đọc/hay người diễn hiểu rõ hành động, cử chỉ, trạng thái tâm lí của nhân vật.

Làm nổi bật sự giằng xé nội tâm, đặc biệt là lúc Thông Thu định uống thuốc độc.

Tăng tính sinh động, chân thực cho tác phẩm kịch.

Câu 4.

Diễn biến tâm lí của thầy Thông Thu:

Hồi II:

Nhận ra sự ăn chơi, hoang phí khiến gia sản tiêu tan.

Ân hận, tự trách, xấu hổ vì sống vô ích, không làm được điều gì tốt.

Ý thức được lỗi lầm nhưng đã muộn màng.

Hồi III:

Rơi vào tuyệt vọng: hết tiền, mất danh dự, có nguy cơ vào tù.

Có ý định tìm đến cái chết để giải thoát.

Nội tâm giằng xé dữ dội: muốn chết nhưng còn nghĩ đến mẹ, vợ, em.

Cuối cùng chưa chết ngay, còn muốn viết thư cho em → cho thấy vẫn còn tình cảm và chút hi vọng.

Câu 5.

Em không đồng tình với quyết định tìm đến cái chết của thầy Thông Thu. Vì cái chết không giải quyết được vấn đề mà còn làm gia đình thêm đau khổ. Dù mắc sai lầm, con người vẫn có thể sửa chữa và làm lại cuộc đời. Việc Thông Thu còn nghĩ đến mẹ và người thân cho thấy anh vẫn còn trách nhiệm, vì vậy cần sống để khắc phục hậu quả. Chọn cái chết là hành động tiêu cực, thiếu bản lĩnh.