Câu 1.
Bài thơ được viết theo thể thất ngôn tứ tuyệt Đường luật.

Câu 2.
– Trợ từ: “kìa”
– Từ tượng hình: “cheo leo”

Câu 3.
Các từ ngữ thể hiện thái độ của nữ sĩ: “ghé mắt”, “trông ngang”, “kìa”, “đứng cheo leo”.
→ Thái độ khinh bỉ, mỉa mai, châm biếm, thể hiện sự coi thường tướng giặc bại trận, đồng thời bộc lộ niềm tự hào dân tộc.

Câu 4.
Biện pháp tu từ: đảo ngữ kết hợp với từ tượng hình và gợi tả.
Tác dụng: nhấn mạnh tư thế chênh vênh, thấp kém, không xứng đáng của ngôi đền thờ tướng giặc, qua đó thể hiện thái độ chế giễu, phủ định công trạng và uy thế của Sầm Nghi Đống.

Câu 5.
Bài thơ gửi gắm thông điệp ca ngợi chiến thắng vẻ vang của dân tộc, lên án kẻ xâm lược, đồng thời thể hiện tinh thần tự hào dân tộc và khát vọng bình đẳng giới, khẳng định tài năng, bản lĩnh và ý thức cá nhân mạnh mẽ của người phụ nữ trong xã hội phong kiến.

Câu 1.

Bài thơ “Đề đền Sầm Nghi Đống” của Hồ Xuân Hương thể hiện thái độ châm biếm, khinh bỉ sâu sắc của tác giả đối với tướng giặc xâm lược đã thất bại thảm hại trước sức mạnh dân tộc Việt Nam. Chỉ bằng vài nét chấm phá, nữ sĩ đã dựng lên hình ảnh ngôi đền “đứng cheo leo”, gợi sự chênh vênh, nhỏ bé, không xứng đáng với việc thờ phụng. Cách nhìn “ghé mắt trông ngang” cùng tiếng gọi “kìa” bộc lộ rõ thái độ coi thường, mỉa mai. Đặc biệt, hai câu thơ cuối vừa là lời chất vấn, vừa là sự phủ định hoàn toàn cái gọi là “anh hùng” của Sầm Nghi Đống. Qua đó, bài thơ không chỉ thể hiện niềm tự hào, ý thức dân tộc mạnh mẽ mà còn bộc lộ cá tính sắc sảo, bản lĩnh và tinh thần phản kháng mạnh mẽ của Hồ Xuân Hương trước lịch sử và thời đại.

Câu 2.

Xây dựng và bảo vệ đất nước là trách nhiệm thiêng liêng của mỗi công dân, không phân biệt tuổi tác, nghề nghiệp hay hoàn cảnh sống. Trong bất kỳ thời đại nào, trách nhiệm ấy cũng mang ý nghĩa to lớn, góp phần tạo nên sức mạnh bền vững cho quốc gia.

Trách nhiệm xây dựng đất nước trước hết thể hiện ở việc mỗi người ý thức hoàn thiện bản thân. Học tập, lao động nghiêm túc, không ngừng rèn luyện tri thức, đạo đức và kỹ năng sống chính là cách thiết thực nhất để góp phần nâng cao chất lượng nguồn nhân lực cho đất nước. Một xã hội chỉ thực sự phát triển khi mỗi cá nhân biết sống có mục tiêu, có lý tưởng và cống hiến bằng năng lực thực chất của mình. Đặc biệt với thế hệ trẻ, trách nhiệm ấy còn thể hiện ở tinh thần sáng tạo, dám nghĩ dám làm, sẵn sàng tiếp nhận cái mới để đưa đất nước hội nhập và phát triển.

Bên cạnh xây dựng, bảo vệ đất nước cũng là nhiệm vụ không thể tách rời. Trong thời bình, bảo vệ đất nước không chỉ là cầm súng nơi biên cương mà còn là giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc, chấp hành pháp luật, đấu tranh với những hành vi sai trái, tiêu cực làm tổn hại đến lợi ích chung. Mỗi hành động nhỏ như sống trung thực, có trách nhiệm với cộng đồng, lên tiếng bảo vệ lẽ phải đều góp phần tạo nên “lá chắn” vững chắc cho đất nước.

Tuy nhiên, trong thực tế vẫn còn những người sống thờ ơ, vô trách nhiệm, chỉ biết hưởng thụ mà không quan tâm đến vận mệnh chung. Lối sống ấy không chỉ làm suy yếu ý thức công dân mà còn cản trở sự phát triển bền vững của xã hội.

Nhận thức được vai trò của mình, mỗi người cần tự giác sống có trách nhiệm, gắn lợi ích cá nhân với lợi ích dân tộc. Khi từng cá nhân biết chung tay xây dựng và bảo vệ đất nước bằng những việc làm cụ thể, thiết thực, đất nước sẽ ngày càng giàu mạnh, vững bền và phát triển lâu dài.

Câu 1.
Bài thơ được viết theo thể thơ thất ngôn bát cú Đường luật.

Câu 2.
Đối tượng trào phúng là chính tác giả (Nguyễn Khuyến) – một kiểu tự trào, đồng thời gián tiếp phê phán những thói tật, sự tầm thường trong xã hội.

Câu 3.
“Làng nhàng” có nghĩa là tầm thường, không nổi bật, không hơn kém ai.
Từ này thể hiện thái độ tự giễu, tự chê mình, xen lẫn nỗi buồn chán, bất lực của tác giả trước thực tại.

Câu 4.
Nghệ thuật trào phúng:

• Ẩn dụ (cờ – bạc) để nói về sự thất bại, bất lực trong cuộc đời và con đường công danh.
• Phóng đại, đối lập: việc chưa đến hồi kết đã “không còn nước”, “đã chạy làng”.
  Tác dụng: làm nổi bật tình cảnh éo le, thất thế của bản thân, tạo tiếng cười chua chát, mỉa mai.

Câu 5.
Hai câu thơ thể hiện tâm trạng tự ý thức sâu sắc của tác giả: ngán ngẩm cho chính mình vì không làm nên việc lớn, nhưng vẫn có chút an ủi, mỉa mai nhẹ khi nghĩ đến danh hão (bia đá, bảng vàng). Đó là nụ cười buồn của người trí thức trước công danh.

Câu 6.
Từ thông điệp bài thơ, giới trẻ hôm nay cần:

• Sống có lý tưởng, trách nhiệm, không thỏa mãn với sự “làng nhàng”.
• Học tập, rèn luyện năng lực thật, tránh chạy theo danh hão.
• Chủ động cống hiến bằng những việc làm thiết thực: học tốt, lao động tốt, sáng tạo, giữ gìn đạo đức và bản sắc văn hóa để xây dựng quê hương, đất nước.

Trong xã hội hiện đại, bên cạnh những bạn trẻ sống có lý tưởng, biết cống hiến và trách nhiệm với bản thân, gia đình và cộng đồng, vẫn còn tồn tại một bộ phận giới trẻ lựa chọn lối sống vô trách nhiệm. Đây là một thực trạng đáng lo ngại, ảnh hưởng tiêu cực đến sự phát triển của cá nhân và cả xã hội.

Lối sống vô trách nhiệm của một bộ phận giới trẻ trước hết thể hiện ở thái độ thờ ơ với học tập và công việc. Nhiều bạn trẻ lười biếng, thiếu ý chí vươn lên, học tập đối phó, sống buông thả, chỉ biết hưởng thụ mà không chịu nỗ lực rèn luyện bản thân. Không ít người phó mặc tương lai cho hoàn cảnh, dựa dẫm vào gia đình, ngại khó, ngại khổ, thiếu tinh thần tự lập. Bên cạnh đó, sự vô trách nhiệm còn thể hiện qua việc thờ ơ với các vấn đề chung của xã hội, thiếu ý thức chấp hành pháp luật, dễ sa vào các tệ nạn như nghiện game, mạng xã hội, bạo lực, lối sống thực dụng, ích kỉ.

Nguyên nhân của lối sống vô trách nhiệm bắt nguồn từ nhiều phía. Trước hết là do bản thân người trẻ chưa có nhận thức đúng đắn về giá trị sống, thiếu bản lĩnh và kỹ năng sống. Ngoài ra, sự buông lỏng trong giáo dục của gia đình, nhà trường, cùng với tác động tiêu cực của mặt trái xã hội hiện đại và mạng xã hội cũng góp phần làm gia tăng lối sống này. Việc chạy theo vật chất, danh vọng hão mà quên đi trách nhiệm cá nhân khiến nhiều bạn trẻ đánh mất phương hướng sống.

Hậu quả của lối sống vô trách nhiệm là vô cùng nghiêm trọng. Đối với cá nhân, nó khiến người trẻ đánh mất cơ hội học tập, việc làm, tự hủy hoại tương lai của chính mình. Đối với gia đình, đó là nỗi lo lắng, thất vọng của cha mẹ. Xa hơn, xã hội sẽ thiếu đi những công dân có ích, làm chậm sự phát triển của đất nước. Một thế hệ trẻ sống vô trách nhiệm sẽ kéo theo nhiều hệ lụy tiêu cực về đạo đức và trật tự xã hội.

Trước thực trạng đó, mỗi bạn trẻ cần tự nhìn nhận lại bản thân, xác định cho mình mục tiêu sống đúng đắn. Giới trẻ cần ý thức được trách nhiệm với chính mình bằng việc chăm chỉ học tập, rèn luyện đạo đức, kỹ năng sống, biết sống vì cộng đồng. Gia đình, nhà trường và xã hội cũng cần quan tâm, định hướng, tạo môi trường lành mạnh để người trẻ phát triển toàn diện.

Là chủ nhân tương lai của đất nước, giới trẻ không được phép sống thờ ơ và vô trách nhiệm. Chỉ khi sống có trách nhiệm, dám nghĩ, dám làm và dám chịu trách nhiệm với hành động của mình, người trẻ mới có thể khẳng định giá trị bản thân và góp phần xây dựng xã hội ngày càng tốt đẹp hơn.

Nhân dịp kỉ niệm ngày thành lập trường, lớp em được tham gia một chuyến tham quan về nguồn tại Khu di tích lịch sử Đền Hùng. Từ sáng sớm, sân trường đã rộn ràng tiếng nói cười. Ai nấy đều háo hức chuẩn bị balô, nước uống và những món quà nhỏ. Khi xe bắt đầu lăn bánh, cả lớp hát vang những bài hát về quê hương đất nước, ai cũng mong sớm được đặt chân đến nơi cội nguồn dân tộc.

Trên đường đi, cô giáo chủ nhiệm kể cho chúng em nghe về công lao dựng nước của các vua Hùng, về truyền thuyết Sơn Tinh – Thủy Tinh, về bọc trăm trứng. Nghe cô kể, em cảm thấy lòng mình rộn ràng niềm tự hào. Sau gần hai tiếng, chúng em đã tới nơi. Không khí ở đây thật trong lành và trang nghiêm. Con đường dẫn lên đền quanh co, rợp bóng cây xanh. Tiếng ve kêu, tiếng gió thổi hòa cùng tiếng bước chân của đoàn người khiến em thấy lòng mình lắng lại.

Khi đến Đền Thượng, chúng em xếp hàng ngay ngắn, thắp nén hương tưởng nhớ công ơn các vua Hùng. Trong làn khói hương nghi ngút, em chắp tay cầu mong cho đất nước mãi bình yên, cho gia đình và bạn bè luôn vui vẻ. Sau đó, lớp em được tham quan Bảo tàng Hùng Vương. Ở đó, em được nhìn thấy nhiều hiện vật cổ như trống đồng, mũi tên, rìu đá, mô hình nhà sàn... Mỗi hiện vật đều kể lại câu chuyện về cuộc sống lao động của cha ông thời xưa.

Buổi trưa, chúng em ngồi nghỉ và ăn trưa dưới những tán cây râm mát. Ai cũng vui vẻ chia sẻ bánh, nước, trái cây cho nhau. Tiếng cười nói vang cả khu đồi. Trước khi ra về, cô giáo cho cả lớp chụp một bức ảnh lưu niệm. Nhìn bức ảnh ấy, em vẫn nhớ rõ cảm giác tự hào và xúc động trong ngày hôm đó.

Chuyến tham quan về nguồn ấy thật ý nghĩa. Em không chỉ hiểu thêm về lịch sử dân tộc mà còn thêm yêu quê hương, đất nước, thêm trân trọng công sức của bao thế hệ cha ông đi trước. Em tự hứa sẽ cố gắng học tập thật tốt để xứng đáng với truyền thống “Uống nước nhớ nguồn” của dân tộc Việt Nam.

Nhân dịp kỉ niệm ngày thành lập trường, lớp em được tham gia một chuyến tham quan về nguồn tại Khu di tích lịch sử Đền Hùng. Từ sáng sớm, sân trường đã rộn ràng tiếng nói cười. Ai nấy đều háo hức chuẩn bị balô, nước uống và những món quà nhỏ. Khi xe bắt đầu lăn bánh, cả lớp hát vang những bài hát về quê hương đất nước, ai cũng mong sớm được đặt chân đến nơi cội nguồn dân tộc.

Trên đường đi, cô giáo chủ nhiệm kể cho chúng em nghe về công lao dựng nước của các vua Hùng, về truyền thuyết Sơn Tinh – Thủy Tinh, về bọc trăm trứng. Nghe cô kể, em cảm thấy lòng mình rộn ràng niềm tự hào. Sau gần hai tiếng, chúng em đã tới nơi. Không khí ở đây thật trong lành và trang nghiêm. Con đường dẫn lên đền quanh co, rợp bóng cây xanh. Tiếng ve kêu, tiếng gió thổi hòa cùng tiếng bước chân của đoàn người khiến em thấy lòng mình lắng lại.

Khi đến Đền Thượng, chúng em xếp hàng ngay ngắn, thắp nén hương tưởng nhớ công ơn các vua Hùng. Trong làn khói hương nghi ngút, em chắp tay cầu mong cho đất nước mãi bình yên, cho gia đình và bạn bè luôn vui vẻ. Sau đó, lớp em được tham quan Bảo tàng Hùng Vương. Ở đó, em được nhìn thấy nhiều hiện vật cổ như trống đồng, mũi tên, rìu đá, mô hình nhà sàn... Mỗi hiện vật đều kể lại câu chuyện về cuộc sống lao động của cha ông thời xưa.

Buổi trưa, chúng em ngồi nghỉ và ăn trưa dưới những tán cây râm mát. Ai cũng vui vẻ chia sẻ bánh, nước, trái cây cho nhau. Tiếng cười nói vang cả khu đồi. Trước khi ra về, cô giáo cho cả lớp chụp một bức ảnh lưu niệm. Nhìn bức ảnh ấy, em vẫn nhớ rõ cảm giác tự hào và xúc động trong ngày hôm đó.

Chuyến tham quan về nguồn ấy thật ý nghĩa. Em không chỉ hiểu thêm về lịch sử dân tộc mà còn thêm yêu quê hương, đất nước, thêm trân trọng công sức của bao thế hệ cha ông đi trước. Em tự hứa sẽ cố gắng học tập thật tốt để xứng đáng với truyền thống “Uống nước nhớ nguồn” của dân tộc Việt Nam.