Câu 1:

Đoạn trích "Đất nước" của Bằng Việt đã đọng trong lòng người đọc hình ảnh đất nước vô cùng đẹp đẽ. Trước hết, "đất nước" được gắn với những năm tháng kháng chiến khốc liệt: 'bốc lên trên bụi đường số Một", "nhịp cầu đã sập", "triệu tấn bom rơi",... Những hình ảnh ấy đã cho thấy đất nước đã trải qua những mất mát và hi sinh to lớn, từ những mái nhà, đến cây cầu cho người dân đi lại cho đến những sự chết chóc đầy đau thương bởi bom đạn. Tuy vậy, đất nước không chìm trong những đau thương đó mà lại hiện lên với vẻ đẹp kiên cường và sự bất tử, sự hồi sinh: "nhịp cầu mới vươn tay", "cây nham nhở tàn tro vừa kịp nhú nhành hoa". Bên cạnh đó, hình ảnh đất nước còn được cảm nhận qua con người bình dị mà anh hùng, đó là hình ảnh em bé đến trường, cô gái đang may áo cưới,... Những hình ảnh thân thuộc, gần gũi đã làm cho "đất nước" thêm sống động bởi những con người Việt giản bị mà yêu thương, bởi cuộc sống đang ngày càng trở nên tốt đẹp hơn. Qua đó, tác giả khẳng định hoà bình hôm nay là "vị ngọt" kết tinh từ Cách mạng Tháng Tám và từ bao hi sinh của các thế hệ đi trước. Có thể nói, với những hình ảnh thơ đầy sinh động, ngôn ngữ thơ giản dị cùng các biện pháp tu từ đặc sắc đã làm cho "Đất nước" trở nên đặc biệt và hấp dẫn hơn bao giờ hết. Từ đây, tác giả muốn nhấn mạnh những hi sinh, gian khổ mà thế hệ cha ông đã phải trải qua để lấy lại tự do, độc lập, hoà bình như hôm nay, và Bằng Việt cũng muốn nhắc nhở chúng ta cần phải biết trân trọng quá khứ, biết sống có trách nhiệm để gìn giữ và phát triển "Đất nước" ngày càng tươi đẹp hơn.

Câu 2:

Lịch sử dân tộc là dòng chảy dài được tạo nên từ những biến cố lớn lao và sự hi sinh thầm lặng của biết bao thế hệ con người. Tuy nhiên, trong thực tế học tập, không ít người cảm thấy lịch sử khô khan, khó tạo được sự rung động sâu sắc. Từ thực tế ấy, ý kiến: “Chúng ta không xúc động trước những bài giảng lịch sử. Chúng ta xúc động trước những người làm nên lịch sử” đã gợi ra một vấn đề đáng suy ngẫm về cách con người tiếp cận và cảm nhận lịch sử.

Trước hết, cần hiểu rõ nội dung của ý kiến trên. “Bài giảng lịch sử” là những bài học trình bày các sự kiện, mốc thời gian, con số mang tính khái quát, thiên về lí trí. Trong khi đó, “những người làm nên lịch sử” là những con người cụ thể bằng xương bằng thịt: những anh hùng liệt sĩ, người lính, bà mẹ, người dân bình dị đã trực tiếp sống, chiến đấu và hi sinh vì đất nước. Ý kiến khẳng định rằng lịch sử chỉ thực sự có sức lay động khi được nhìn từ số phận và cuộc đời của những con người đã làm nên nó.

Vì sao chúng ta không xúc động trước những bài giảng lịch sử nhưng lại xúc động trước những người làm nên lịch sử? Trước hết, các bài giảng lịch sử thường thiên về việc ghi nhớ sự kiện và số liệu nên khó khơi gợi cảm xúc. Khi lịch sử chỉ được tiếp cận qua những mốc thời gian như năm 1945, 1954 hay 1975, người học dễ tiếp nhận bằng lí trí hơn là bằng trái tim. Lịch sử lúc này trở thành kiến thức cần thuộc, chứ chưa phải là những trải nghiệm tinh thần sâu sắc. Ngược lại, những người làm nên lịch sử đã mang đến cho lịch sử chiều sâu nhân bản. Đó là những con người có tuổi trẻ, có ước mơ, có gia đình nhưng sẵn sàng hi sinh vì Tổ quốc. Hình ảnh mười cô gái thanh niên xung phong ở Ngã ba Đồng Lộc ngã xuống khi tuổi đời còn rất trẻ, hay người chiến sĩ Nguyễn Văn Trỗi hi sinh giữa lúc tương lai còn dang dở đã khiến bao thế hệ xúc động và khâm phục. Chính những hi sinh cụ thể ấy khiến lịch sử không còn xa lạ mà trở nên gần gũi, chân thực và đầy cảm xúc. Hơn nữa, cảm xúc của con người luôn hướng về con người. Chúng ta dễ đồng cảm với nỗi đau, mất mát và khát vọng của những con người giống mình hơn là với những con số vô tri. Khi biết rằng độc lập, tự do hôm nay được đánh đổi bằng máu xương của hàng triệu người, lịch sử không còn là trang sách khô khan mà trở thành lời nhắc nhở sâu sắc về giá trị của hòa bình.

Trong suốt chiều dài lịch sử Việt Nam, những con người bình dị đã viết nên những trang sử hào hùng. Đó là hình ảnh Chủ tịch Hồ Chí Minh dành trọn đời mình cho sự nghiệp giải phóng dân tộc, là những người lính trên tuyến đường Trường Sơn vượt mưa bom bão đạn để chi viện cho miền Nam, hay những bà mẹ Việt Nam anh hùng âm thầm chịu đựng nỗi đau mất con vì Tổ quốc. Chính họ đã làm cho lịch sử trở thành máu thịt của đời sống dân tộc.

Tuy nhiên, cần nhìn nhận vấn đề một cách toàn diện. Không thể phủ nhận vai trò của các bài giảng lịch sử, bởi đó là nền tảng giúp con người hiểu đúng về quá khứ. Vấn đề không nằm ở lịch sử mà ở cách truyền đạt và tiếp nhận lịch sử. Khi bài giảng biết gắn sự kiện với con người, kể lại lịch sử bằng những câu chuyện giàu cảm xúc, lịch sử sẽ trở nên sinh động và có sức lay động hơn.

Từ ý kiến trên, mỗi người cần rút ra bài học cho bản thân. Thế hệ trẻ hôm nay cần học lịch sử bằng sự thấu hiểu và lòng biết ơn, không học một cách đối phó hay máy móc. Trân trọng những hi sinh của cha ông sẽ giúp mỗi người sống có trách nhiệm hơn với bản thân, gia đình và xã hội. Học tập nghiêm túc, rèn luyện đạo đức và sẵn sàng cống hiến chính là cách thiết thực để tiếp nối truyền thống lịch sử dân tộc.

Tóm lại, ý kiến “Chúng ta không xúc động trước những bài giảng lịch sử. Chúng ta xúc động trước những người làm nên lịch sử” đã khẳng định một chân lí sâu sắc: lịch sử chỉ thực sự sống động khi gắn liền với con người. Xúc động trước những người làm nên lịch sử chính là nền tảng để mỗi chúng ta thêm yêu nước, trân trọng quá khứ và có trách nhiệm với tương lai của dân tộc.

Câu 1:

- Đoạn trích sử dụng thể thơ tự do, bởi vì: số chữ giữa các câu thơ không đều nhau và đoạn trích không tuân theo một quy tắc thơ nhất định.

Câu 2:

- Đoạn trích đã thể hiện:

+ Niềm xúc động sâu sắc, tự hào và biết ơn trước sự hi sinh anh dũng của thế hệ cha anh

+ Qua đó thể hiện tình yêu nước tha thiết và niềm tin, sự hy vọng vào hiện tại, tương hoà bình đang được dựng xây và ngày càng phát triển.

Câu 3:

- Đoạn thơ đã sử dụng biện pháp tu từ điệp cấu trúc: "Mỗi...Đều..." được lặp lại 2 lần

- Tác dụng:

+ Làm cho câu thơ thêm sinh động, tạo nhạc tính và hấp dẫn người đọc

+ Nhấn mạnh hình ảnh quê hương, đất nước đẹp đẽ với một sức sống mãnh liệt đã sống dậy từ bom đạn, từ chiến tranh đau thương

+ Thể hiện niềm xúc động, trân trọng của nhà thơ trước sự hi sinh lớn lao của dân tộc để có được hoà bình và tự do hôm nay

Câu 4:

- "Vị ngọt" ở cuối bài thơ chính là sự hạnh phúc trước thành quả của bao công lao của thế hệ cha ông đã làm nên hoà bình, tự do và độc lập cho "đất nước".

- "Vị ngọt" đó có được từ Cách mạng tháng Tám 1945, từ máu xương, sự hi sinh của biết theo thế hệ cha anh trong các cuộc kháng chiến giành độc lập cho Tổ quốc

=> Qua đó, tác giả cũng muốn nhắc nhở chúng ta cần phải biết trân trọng quá khứ, trân trọng thành quả và phải biết sống có trách nhiệm, cống hiến cho tổ quốc thêm phát triển, để cho "vị ngọt" mãi mãi toả khắp đất nước.

Câu 5:

Lòng yêu nước là một trong những thứ vô cùng quan trọng, là giá trị thiêng liêng trong mỗi con người. Đối với người Việt Nam nói riêng, lòng yêu nước không chỉ là sự hi sinh máu xương trong chiến tranh để bảo vệ Tổ quốc, mà còn là ý thức và trách nhiệm gìn giữ hoà bình. Đó là học tập, làm việc để cống hiến tài năng và trí tuệ để giúp cho đất nước ngày càng phát triển, và đặc biệt là phải biết trân trọng lịch sử, thành quả của dân tộc. Yêu nước hôm nay chính là sống xứng đáng với những hi sinh của cha ông.