Câu 1:

Hình tượng đất nước trong đoạn trích thơ của Bằng Việt hiện lên vừa gần gũi, vừa thiêng liêng. Đất nước không chỉ là không gian địa lí mà còn là kết tinh của lịch sử, máu xương và kí ức chiến tranh. Đó là những con đường đầy gạch vụn, những nhịp cầu sập, những bàn tay vun quén trong gian khó. Đất nước được nuôi lớn từ hi sinh thầm lặng của nhân dân, từ những năm tháng bom đạn ác liệt. Tuy vậy, đất nước trong thơ Bằng Việt không chìm trong đau thương mà toả sáng bằng sức sống mạnh mẽ. Sự sống nảy mầm từ đổ nát, trẻ em đến trường, cô gái may áo cưới – tất cả làm nên “vị ngọt” của hoà bình hôm nay. Qua đó, tác giả khẳng định: đất nước là sự tiếp nối giữa quá khứ và hiện tại, là trách nhiệm của mỗi thế hệ trong việc gìn giữ và phát triển những giá trị đã được đánh đổi bằng hi sinh to lớn.

Câu 2:

Lịch sử không chỉ là những mốc thời gian hay sự kiện khô khan được ghi chép trong sách vở. Điều khiến con người xúc động, ghi nhớ và trân trọng lịch sử chính là những con người bằng xương bằng thịt đã sống, chiến đấu và hi sinh để làm nên lịch sử. Vì vậy, nhận định “Chúng ta không xúc động trước những bài giảng lịch sử. Chúng ta xúc động trước những người làm nên lịch sử” là hoàn toàn xác đáng.

Một bài giảng lịch sử, nếu chỉ dừng lại ở số liệu và sự kiện, rất dễ trở nên xa lạ với người học. Nhưng khi lịch sử được kể bằng câu chuyện của con người – những người lính ngã xuống khi tuổi đời còn rất trẻ, những bà mẹ tiễn con ra trận không ngày trở lại, những thế hệ sống trong đói nghèo, bom đạn – thì lịch sử trở nên sống động và lay động lòng người. Chính con người là linh hồn của lịch sử.

Lịch sử dân tộc Việt Nam là minh chứng rõ ràng nhất. Từ những chiến sĩ vô danh đến các anh hùng dân tộc, tất cả đều góp phần làm nên độc lập, tự do hôm nay. Sự xúc động không đến từ chiến thắng được ghi trong sách mà đến từ cái giá phải trả cho chiến thắng ấy – máu, nước mắt và cả tuổi thanh xuân. Như trong thơ Bằng Việt, hạnh phúc đời thường hôm nay được đặt trên nền “triệu tấn bom rơi”, khiến con người không thể vô cảm.

Hiểu lịch sử qua con người giúp thế hệ trẻ biết trân trọng hiện tại, sống có trách nhiệm hơn với đất nước. Khi nhận ra mình đang hưởng “vị ngọt” từ hi sinh của người khác, con người sẽ biết gìn giữ hoà bình, không sống thờ ơ hay vô ơn với quá khứ.

Tóm lại, lịch sử chỉ thực sự chạm đến trái tim khi được nhìn qua số phận con người. Chính những con người bình dị mà phi thường ấy đã khiến lịch sử trở nên đáng nhớ, đáng trân trọng và có ý nghĩa lâu dài đối với mỗi thế hệ.

Câu 1: Đoạn trích viết theo thể thơ tự do.

→ Dấu hiệu: Số chữ mỗi dòng và số dòng không đều nhau, không tuân theo một quy tắc nhất định.

Câu 2: Đoạn thơ thể hiện cảm xúc tự hào, xúc động, biết ơn sâu sắc của nhân vật trữ tình trước đất nước và các thế hệ nhân dân đã hi sinh trong chiến tranh, đồng thời là niềm tin yêu vào hiện tại và tương lai hoà bình.

Câu 3: Biện pháp tu từ chính: điệp từ “mỗi”, phóng đại – đối lập.

→ Ý nghĩa:

+Nhấn mạnh sự sống, niềm vui đời thường (trẻ vào lớp Một, cô gái may áo cưới

+Đặt trong đối lập với chiến tranh bom đạn, làm nổi bật giá trị của hoà bình

+Khẳng định: hạnh phúc hôm nay được xây từ hi sinh, mất mát to lớn của quá khứ

Câu 4: “Vị ngọt” là vị của hoà bình, độc lập, hạnh phúc hôm nay. Có được từ:

+Máu xương, hi sinh của các thế hệ đi trước

+Cách mạng Tháng Tám – mốc khởi đầu cho độc lập dân tộc

Câu 5: Lòng yêu nước không phải điều gì xa vời mà bắt đầu từ sự trân trọng quá khứ, biết ơn hi sinh, sống có trách nhiệm với hiện tại và góp phần xây dựng tương lai đất nước.