📝 Câu 1: Phân tích ý nghĩa hình tượng Mưa

Đoạn văn nghị luận:

Hình tượng "mưa" trong bài thơ "Anh chỉ sợ rồi trời sẽ mưa" của Lưu Quang Vũ mang một ý nghĩa biểu tượng sâu sắc, trở thành điểm hội tụ cho những nỗi niềm lo âu và triết lí về sự tồn tại. Trước hết, mưa là biểu tượng của sự hủy hoại, tàn phá và quên lãng trong quy luật nghiệt ngã của thời gian. Mưa không chỉ là hiện tượng thiên nhiên mà còn là lực lượng tiêu cực có khả năng "Xoá nhoà hết những điều em hứa", "Xoá cả dấu chân em về buổi ấy", và "gẫy cành và rụng trái" của "vườn cũ". Thứ hai, mưa còn là ẩn dụ cho những biến cố, thử thách và đổi thay bất ngờ của cuộc đời. Hình ảnh "Cơn mưa rào nối trận mưa ngâu" nhấn mạnh sự liên tiếp, dai dẳng của những khó khăn, khiến "Đường chập choạng trăm mối lo khó gỡ" và đẩy "Hạnh phúc con người" vào trạng thái "mong manh mưa sa". Cuối cùng, sự lặp lại điệp khúc "Anh chỉ sợ rồi trời sẽ mưa" thể hiện nỗi bất an thường trực của nhân vật trữ tình, sự lo lắng rằng tình yêu và những giá trị tốt đẹp sẽ phai nhạt, "Em không còn màu mắt xưa" dưới tác động lạnh lùng của thời gian và hoàn cảnh. Như vậy, hình tượng mưa đã khái quát hóa bi kịch của người nghệ sĩ trước sự mong manh của hạnh phúc và khát khao níu giữ những điều bền vững, thủy chung trong cuộc đời đầy biến động.

📝 Câu 2: Nghị luận về những điều làm con người tỉnh thức

Bài văn nghị luận:

Nhà văn Howard Thurman đã từng phát biểu: “Hãy tự hỏi xem điều gì sẽ khiến bạn tỉnh thức, và thực hiện điều đó. Bởi cái thế giới cần là những con người đã thức tỉnh.” Lời khẳng định này nhấn mạnh vai trò thiết yếu của sự "tỉnh thức" – một trạng thái nhận thức sâu sắc về bản thân, về cuộc sống và ý nghĩa tồn tại – đối với sự phát triển của cá nhân và xã hội. Vậy, những điều gì đã làm con người "tỉnh thức" và tại sao thế giới lại cần những con người như vậy?

Sự "tỉnh thức" không phải là một hiện tượng bộc phát mà là kết quả của một quá trình va chạm, chiêm nghiệm với đời sống. Một trong những yếu tố mạnh mẽ nhất khiến con người tỉnh thức chính là cú sốc từ những biến cố lớn và những mất mát cay đắng. Đó có thể là thất bại nặng nề trong sự nghiệp, sự chia li của người thân yêu, hay đối diện với ranh giới sinh tử. Khi đứng trước những bi kịch này, con người bị buộc phải dừng lại, nhìn thẳng vào sự hữu hạn của đời người và từ bỏ những ảo vọng phù phiếm. Sự tỉnh thức này thường đi kèm với việc nhận ra giá trị đích thực của thời gian, tình cảm, và sức khỏe – những điều đã bị lãng quên khi ta còn say ngủ trong vòng xoáy mưu sinh.

Bên cạnh những cú sốc, tư duy phản biện và khao khát tìm kiếm ý nghĩa cũng là nguồn lực mạnh mẽ dẫn đến sự tỉnh thức. Con người bắt đầu tự hỏi: "Tôi là ai?", "Mục đích sống của tôi là gì?". Sự tỉnh thức xảy ra khi ta thoát khỏi lối mòn tư duy, dám đặt nghi vấn về những chuẩn mực xã hội áp đặt, và tìm kiếm con đường đi riêng dựa trên tiếng nói nội tâm. Hình tượng ông giáo Thứ trong "Sống mòn" cũng là một minh chứng, khi sự tỉnh thức đến từ nỗi ám ảnh về việc "sống như mơ ngủ" và sự day dứt về bổn phận, trách nhiệm.

Thêm vào đó, sự đồng cảm sâu sắc với nỗi đau và hoàn cảnh của người khác cũng là một yếu tố kích hoạt sự tỉnh thức. Khi một người vượt ra khỏi cái tôi cá nhân, cảm nhận được sự bất công, nỗi khổ của cộng đồng, họ sẽ "tỉnh thức" để hành động, để đóng góp, và để trở nên có trách nhiệm hơn với thế giới.

Thế giới rất cần những con người đã thức tỉnh. Thứ nhất, những người tỉnh thức là những người sống có mục đích và hiệu quả. Họ không lãng phí nguồn lực và thời gian vào những việc vô bổ, nhờ đó kiến tạo nên những giá trị bền vững cho xã hội. Thứ hai, họ là những ngọn hải đăng đạo đức. Sự tỉnh thức giúp họ có tầm nhìn xa hơn những lợi ích cá nhân, dẫn dắt cộng đồng bằng lòng trắc ẩn, sự chính trực và trách nhiệm. Thứ ba, họ là những nguồn cảm hứng cho sự thay đổi. Trong một thế giới đầy rẫy sự phân tâm và vô cảm, sự thức tỉnh của một cá nhân có thể lan tỏa, khuyến khích những người khác tự vấn và tìm kiếm phiên bản tốt hơn của chính mình.

Tóm lại, sự tỉnh thức là một hành trình nhận thức gian nan nhưng vô cùng cần thiết, được khơi nguồn từ những biến cố, sự tự vấn và lòng trắc ẩn. "Tỉnh thức" không chỉ là sự giác ngộ cá nhân mà còn là trách nhiệm đối với cộng đồng. Như lời nhắn nhủ của Thurman, mỗi chúng ta cần chủ động đi tìm điều khiến mình bừng tỉnh để sống một cuộc đời có chiều sâu và đóng góp tích cực vào việc xây dựng một thế giới nhân văn hơn.

Câu 1: Xác định thể thơ của bài thơ trên.

• Thể thơ: Thơ tự do (hoặc thơ không vần/thơ hiện đại).
• Giải thích: Bài thơ không tuân theo một khuôn mẫu chặt chẽ về số câu, số chữ trong mỗi dòng, và cách gieo vần không cố định, mang tính ngẫu hứng, thể hiện dòng chảy cảm xúc của nhân vật trữ tình. Tuy nhiên, có những câu gần với thể thơ 7 chữ hoặc 8 chữ, nhưng tổng thể vẫn là tự do.

Câu 2: Bài thơ trên thể hiện cảm xúc gì của nhân vật trữ tình?

Bài thơ thể hiện một cảm xúc chủ đạo là nỗi sợ hãi, lo âu (sự bất an) và niềm trăn trở sâu sắc của nhân vật trữ tình trước những biến động, đổi thay của cuộc sống và tình yêu.

• Nỗi sợ hãi sự thay đổi và phai nhạt: Nhân vật trữ tình lặp đi lặp lại điệp khúc "Anh chỉ sợ rồi trời sẽ mưa", lấy hình ảnh cơn mưa làm biểu tượng cho những biến cố, sự phũ phàng, và sự mất mát. Anh sợ hãi những điều tốt đẹp, những lời hứa, và cả những kỉ niệm (dấu chân, mùi hương gối) sẽ bị "xoá nhoà", bị "cướp đi" theo thời gian.
• Sự bất an về tương lai: Cảm xúc lo lắng không chỉ dừng lại ở kỉ niệm mà còn hướng về tương lai ("Ngày mai chúng mình ra sao em ơi"). Nhân vật trữ tình cảm thấy hạnh phúc con người mong manh, dễ bị tổn thương, dễ rơi vào cảnh "đường chập choạng trăm mối lo khó gỡ".
• Niềm khao khát níu giữ giá trị bền vững: Nỗi sợ hãi càng làm nổi bật sự trân trọng những điều đã qua, đặc biệt là những kí ức êm đềm, hiền hậu của tuổi thơ. Anh khao khát một điểm tựa vững chắc, một nơi mà "người kia thay đổi cả" nhưng "Riêng lòng anh, anh không quên đâu".

Tóm lại, cảm xúc là sự giằng xé giữa mong muốn níu giữ những điều tốt đẹp và nỗi ám ảnh về quy luật thay đổi khắc nghiệt của thời gian và cuộc đời.

Câu 3: Phân tích ý nghĩa của một biện pháp tu từ được sử dụng trong đoạn thơ sau:

Mưa cướp đi ánh sáng của ngày Đường chập choạng trăm mối lo khó gỡ Thức chẳng yên dở dang giấc ngủ Hạnh phúc con người mong manh mưa sa.

Trong đoạn thơ trên, biện pháp tu từ nổi bật và giàu ý nghĩa là Nhân hóa (kết hợp với Ẩn dụ):

• Biện pháp tu từ: Nhân hóa qua hình ảnh "Mưa cướp đi ánh sáng của ngày".
• Ý nghĩa:
• • Khắc họa sự tàn phá và đe dọa: Hành động "cướp đi" gán cho mưa một tính cách bạo liệt, chủ động và tiêu cực. Điều này không chỉ miêu tả hiện tượng thiên nhiên (mưa làm tối trời) mà còn nhấn mạnh sự tàn phá, hủy hoại của những biến cố cuộc đời (được ẩn dụ qua cơn mưa). Mưa không chỉ lấy đi ánh sáng vật lý mà còn lấy đi ánh sáng tinh thần (niềm tin, hy vọng).
  • Tăng cường nỗi bất an: Việc ánh sáng bị "cướp đi" khiến cuộc sống trở nên "chập choạng", đầy rẫy "trăm mối lo khó gỡ". Nhân hóa đã cụ thể hóa và cá nhân hóa nỗi sợ hãi của nhân vật trữ tình, khiến cho những khó khăn, thử thách trở nên đáng sợ và rõ rệt hơn, trực tiếp đe dọa đến "hạnh phúc con người mong manh mưa sa".

Câu 4: Khi đối diện với một tương lai tràn ngập những điều chưa biết, con người cần có cách cư xử như thế nào?

Đối diện với tương lai đầy bất định, con người cần có một cách cư xử cân bằng giữa sự chấp nhận và hành động, lấy tinh thần làm gốc và hành động làm phương tiện:

1. Chấp nhận tính bất định:
2. • Thừa nhận và đối diện: Điều đầu tiên là phải chấp nhận rằng sự thay đổi và bất trắc là quy luật vốn có của cuộc sống, như nhân vật trữ tình chấp nhận "trời sẽ mưa" và "Cây lá với người kia thay đổi cả". Việc này giúp giảm bớt sự lo âu, hoảng loạn vô ích.
   • Sống trọn vẹn hiện tại: Thay vì quá lo lắng về những điều chưa xảy ra ("Ngày mai chúng mình ra sao em ơi"), ta nên tập trung vun đắp cho hiện tại, vì chất lượng của "ngày mai" được xây dựng từ "hôm nay".
3. Xây dựng nền tảng tinh thần vững chắc:
4. • Giữ vững giá trị cốt lõi: Dù thế giới có đổi thay, con người cần bám vào những giá trị bền vững, hiền hậu (như hình ảnh "Tuổi thơ ta là nơi hiền hậu nhất" trong bài thơ) như tình yêu thương, đạo đức, và niềm tin vào bản thân.
   • Tăng cường khả năng thích nghi và học hỏi: Tương lai chưa biết đòi hỏi con người phải linh hoạt, không ngừng trau dồi kiến thức và kĩ năng để có thể ứng phó với mọi tình huống bất ngờ.
5. Hành động có trách nhiệm và can đảm:
6. • Chủ động và chuẩn bị: Không nên để bản thân rơi vào trạng thái thụ động, "dở dang giấc ngủ". Thay vào đó, cần chủ động lập kế hoạch, chuẩn bị các phương án dự phòng cho những rủi ro có thể xảy ra.
   • Giữ lửa yêu thương và niềm tin: Trong mối quan hệ, cần nuôi dưỡng sự tin tưởng và tình yêu thương, bởi đó là "chiếc gối" vững chắc nhất để chống lại "cơn mưa rào nối trận mưa ngâu" của cuộc đời.

Tóm lại, cách cư xử tốt nhất là dũng cảm đối mặt với "cơn mưa" (sự bất định), đồng thời kiên định giữ gìn "ánh sáng" (giá trị cốt lõi) của bản thân và mối quan hệ, biến nỗi sợ hãi thành động lực để sống có trách nhiệm và có ý nghĩa hơn.

Câu 1: Phân tích diễn biến tâm lý nhân vật ông giáo Thứ

Đoạn trích đã khắc họa rõ nét diễn biến tâm lí phức tạp, đầy giằng xé của ông giáo Thứ, từ đó làm nổi bật những phẩm chất cao đẹp của nhân vật này.

Ban đầu, tâm lí của Thứ là sự hoảng hốt, chán nản trước hiện thực cuộc sống "sống mòn" kéo dài: "Thứ hoảng hốt rằng đời y rất có thể cứ thể này mãi mãi, suốt đời... Thứ mở to đôi mắt, sợ hãi...". Anh nhận ra cuộc đời công chức không lối thoát, chỉ toàn là "gánh nặng" và "tương lai sầm tối". Tiếp theo, tâm lí anh chuyển sang thực tế hơn, chấp nhận hi sinh, nén lại "những thú vui, những hy vọng cao xa" để chỉ còn nghĩ đến "cơm áo hằng ngày của vợ con". Sự giằng xé nội tâm đạt đỉnh điểm trong bữa ăn tối. Khi được vợ và gia đình nhường cho đĩa cá kho và suất cơm tối, Thứ rơi vào trạng thái day dứt, tủi hổ và ân hận sâu sắc. Anh cảm thấy hành động của mình là "vô lý quá" khi được ăn no một mình trong khi những người thân yêu đang nhịn đói: bà đã "nhịn đói", mẹ "cũng có con thơ", các em thì "gầy guộc, ngơ ngác... chỉ vì phải nhịn đói". Anh đã cố gắng nhường lại, san sẻ, nhưng rồi lại bất lực trước sự nhường nhịn cao cả của người thân. Cuối cùng, tâm lí Thứ vỡ òa thành giọt nước mắt nghẹn ngào. Giọt nước mắt ấy là sự kết tinh của mọi nỗi đau, sự bất lực trước hoàn cảnh và tình yêu thương vô bờ bến.

Diễn biến tâm lí đó đã làm nổi bật những phẩm chất đáng quý: lòng nhân hậu (thương xót và muốn hi sinh cho mọi người), ý thức trách nhiệm cao cả (luôn coi gánh nặng gia đình là bổn phận), và sự tự trọng (không muốn mọi người thấy sự yếu đuối hay lòng thương của mình). Ông giáo Thứ là hình ảnh tiêu biểu cho người trí thức nghèo nhưng giàu lòng nhân ái, chấp nhận "sống mòn" để giữ trọn tình người và bổn phận.

Câu 2: Trình bày suy nghĩ về thông điệp của Dove: Vẻ đẹp là không có chuẩn mực.

Vẻ đẹp đích thực: Tôn vinh sự tự nhiên và độc đáo

Chiến dịch “Turn your back” (Quay lưng lại) của Dove là một hành động tuyên chiến mạnh mẽ và kịp thời chống lại áp lực của "chuẩn mực ảo" trên mạng xã hội, đặc biệt là các hiệu ứng chỉnh sửa khuôn mặt AI. Thông điệp cốt lõi "Vẻ đẹp là không có chuẩn mực" không chỉ là một khẩu hiệu quảng cáo mà còn là một triết lí nhân văn sâu sắc về giá trị con người.

Trước hết, thông điệp của Dove khẳng định giá trị của vẻ đẹp tự nhiên và sự độc đáo cá nhân. Xã hội hiện đại đang bị chi phối bởi một chuẩn mực vẻ đẹp phi thực tế, được tạo ra từ công nghệ, khiến nhiều người, đặc biệt là phụ nữ và giới trẻ, cảm thấy tự ti, lo âu về ngoại hình và cố gắng chạy theo những hình mẫu không tưởng. Dove đã cổ vũ con người dũng cảm "quay lưng lại" với những bộ lọc (filter) giả tạo, chấp nhận và yêu thương cơ thể mình, dù có "khiếm khuyết". Vẻ đẹp đích thực không nằm ở làn da không tì vết hay khuôn mặt hoàn hảo theo tỉ lệ vàng, mà nằm ở sự tự tin, rạng rỡ toát ra khi con người được là chính mình.

Thứ hai, thông điệp này mang tính giải phóng và nhân văn sâu sắc. Bằng cách xóa bỏ khái niệm "chuẩn mực", Dove giải phóng con người khỏi gánh nặng tâm lý phải trở nên hoàn hảo, cho phép họ nhận ra rằng sự đa dạng chính là bản chất của vẻ đẹp. Một vết sẹo, một nếp nhăn, một khuôn mặt không đối xứng... không phải là điều cần phải che giấu hay chỉnh sửa, mà là dấu ấn của câu chuyện đời, là nét độc đáo làm nên cá nhân đó. Khi con người chấp nhận những "khiếm khuyết" này như một phần của sự hoàn hảo riêng, họ sẽ có thêm năng lượng và tinh thần để tập trung vào những giá trị cốt lõi khác như trí tuệ, lòng tốt và tài năng.

Tuy nhiên, việc lan tỏa thông điệp này cần đi kèm với sự tự nhận thức và giáo dục. Người trẻ cần được trang bị khả năng phân biệt giữa thực tế và ảo ảnh, hiểu rằng mục đích của công nghệ là để hỗ trợ cuộc sống, chứ không phải để bóp méo giá trị bản thân. Sự thay đổi không chỉ đến từ việc "quay lưng lại" với các hiệu ứng, mà còn đến từ việc xây dựng một môi trường xã hội và văn hóa mạng lành mạnh hơn, nơi sự đa dạng được tôn trọng và mỗi người đều có thể tìm thấy vẻ đẹp của riêng mình.

Tóm lại, thông điệp "Vẻ đẹp là không có chuẩn mực" của Dove là một tiếng nói đầy ý nghĩa trong thời đại số. Nó nhắc nhở chúng ta rằng, vẻ đẹp không phải là một khuôn mẫu đồng nhất mà là tổng hòa của sự khác biệt, sự tự tin và lòng dũng cảm để sống thật với chính mình. Chính sự không hoàn hảo, sự nguyên bản tự nhiên, lại là điều hoàn hảo nhất mà mỗi người sở hữu.

Câu 1: Phân tích diễn biến tâm lý nhân vật ông giáo Thứ

Đoạn trích đã khắc họa rõ nét diễn biến tâm lí phức tạp, đầy giằng xé của ông giáo Thứ, từ đó làm nổi bật những phẩm chất cao đẹp của nhân vật này.

Ban đầu, tâm lí của Thứ là sự hoảng hốt, chán nản trước hiện thực cuộc sống "sống mòn" kéo dài: "Thứ hoảng hốt rằng đời y rất có thể cứ thể này mãi mãi, suốt đời... Thứ mở to đôi mắt, sợ hãi...". Anh nhận ra cuộc đời công chức không lối thoát, chỉ toàn là "gánh nặng" và "tương lai sầm tối". Tiếp theo, tâm lí anh chuyển sang thực tế hơn, chấp nhận hi sinh, nén lại "những thú vui, những hy vọng cao xa" để chỉ còn nghĩ đến "cơm áo hằng ngày của vợ con". Sự giằng xé nội tâm đạt đỉnh điểm trong bữa ăn tối. Khi được vợ và gia đình nhường cho đĩa cá kho và suất cơm tối, Thứ rơi vào trạng thái day dứt, tủi hổ và ân hận sâu sắc. Anh cảm thấy hành động của mình là "vô lý quá" khi được ăn no một mình trong khi những người thân yêu đang nhịn đói: bà đã "nhịn đói", mẹ "cũng có con thơ", các em thì "gầy guộc, ngơ ngác... chỉ vì phải nhịn đói". Anh đã cố gắng nhường lại, san sẻ, nhưng rồi lại bất lực trước sự nhường nhịn cao cả của người thân. Cuối cùng, tâm lí Thứ vỡ òa thành giọt nước mắt nghẹn ngào. Giọt nước mắt ấy là sự kết tinh của mọi nỗi đau, sự bất lực trước hoàn cảnh và tình yêu thương vô bờ bến.

Diễn biến tâm lí đó đã làm nổi bật những phẩm chất đáng quý: lòng nhân hậu (thương xót và muốn hi sinh cho mọi người), ý thức trách nhiệm cao cả (luôn coi gánh nặng gia đình là bổn phận), và sự tự trọng (không muốn mọi người thấy sự yếu đuối hay lòng thương của mình). Ông giáo Thứ là hình ảnh tiêu biểu cho người trí thức nghèo nhưng giàu lòng nhân ái, chấp nhận "sống mòn" để giữ trọn tình người và bổn phận.

Câu 2: Trình bày suy nghĩ về thông điệp của Dove: Vẻ đẹp là không có chuẩn mực.

Vẻ đẹp đích thực: Tôn vinh sự tự nhiên và độc đáo

Chiến dịch “Turn your back” (Quay lưng lại) của Dove là một hành động tuyên chiến mạnh mẽ và kịp thời chống lại áp lực của "chuẩn mực ảo" trên mạng xã hội, đặc biệt là các hiệu ứng chỉnh sửa khuôn mặt AI. Thông điệp cốt lõi "Vẻ đẹp là không có chuẩn mực" không chỉ là một khẩu hiệu quảng cáo mà còn là một triết lí nhân văn sâu sắc về giá trị con người.

Trước hết, thông điệp của Dove khẳng định giá trị của vẻ đẹp tự nhiên và sự độc đáo cá nhân. Xã hội hiện đại đang bị chi phối bởi một chuẩn mực vẻ đẹp phi thực tế, được tạo ra từ công nghệ, khiến nhiều người, đặc biệt là phụ nữ và giới trẻ, cảm thấy tự ti, lo âu về ngoại hình và cố gắng chạy theo những hình mẫu không tưởng. Dove đã cổ vũ con người dũng cảm "quay lưng lại" với những bộ lọc (filter) giả tạo, chấp nhận và yêu thương cơ thể mình, dù có "khiếm khuyết". Vẻ đẹp đích thực không nằm ở làn da không tì vết hay khuôn mặt hoàn hảo theo tỉ lệ vàng, mà nằm ở sự tự tin, rạng rỡ toát ra khi con người được là chính mình.

Thứ hai, thông điệp này mang tính giải phóng và nhân văn sâu sắc. Bằng cách xóa bỏ khái niệm "chuẩn mực", Dove giải phóng con người khỏi gánh nặng tâm lý phải trở nên hoàn hảo, cho phép họ nhận ra rằng sự đa dạng chính là bản chất của vẻ đẹp. Một vết sẹo, một nếp nhăn, một khuôn mặt không đối xứng... không phải là điều cần phải che giấu hay chỉnh sửa, mà là dấu ấn của câu chuyện đời, là nét độc đáo làm nên cá nhân đó. Khi con người chấp nhận những "khiếm khuyết" này như một phần của sự hoàn hảo riêng, họ sẽ có thêm năng lượng và tinh thần để tập trung vào những giá trị cốt lõi khác như trí tuệ, lòng tốt và tài năng.

Tuy nhiên, việc lan tỏa thông điệp này cần đi kèm với sự tự nhận thức và giáo dục. Người trẻ cần được trang bị khả năng phân biệt giữa thực tế và ảo ảnh, hiểu rằng mục đích của công nghệ là để hỗ trợ cuộc sống, chứ không phải để bóp méo giá trị bản thân. Sự thay đổi không chỉ đến từ việc "quay lưng lại" với các hiệu ứng, mà còn đến từ việc xây dựng một môi trường xã hội và văn hóa mạng lành mạnh hơn, nơi sự đa dạng được tôn trọng và mỗi người đều có thể tìm thấy vẻ đẹp của riêng mình.

Tóm lại, thông điệp "Vẻ đẹp là không có chuẩn mực" của Dove là một tiếng nói đầy ý nghĩa trong thời đại số. Nó nhắc nhở chúng ta rằng, vẻ đẹp không phải là một khuôn mẫu đồng nhất mà là tổng hòa của sự khác biệt, sự tự tin và lòng dũng cảm để sống thật với chính mình. Chính sự không hoàn hảo, sự nguyên bản tự nhiên, lại là điều hoàn hảo nhất mà mỗi người sở hữu.

Câu 1. (2 điểm)

Viết đoạn văn nghị luận (khoảng 200 chữ) phân tích, đánh giá nhân vật Thứ trong đoạn trích ở phần Đọc hiểu.

Gợi ý trả lời:

Nhân vật Thứ trong đoạn trích tiểu thuyết Sống mòn của Nam Cao là hình ảnh tiêu biểu cho bi kịch của người trí thức tiểu tư sản trước Cách mạng tháng Tám. Từng mang trong mình những ước mơ lớn lao, lý tưởng cao đẹp khi còn ngồi trên ghế nhà trường, Thứ khao khát cống hiến cho đất nước, vươn tới một cuộc đời rạng rỡ. Nhưng thực tế nghiệt ngã đã đẩy anh vào vòng xoáy của sự nghèo khổ, thất nghiệp, bế tắc và sống mòn trong nỗi bất lực, tự khinh chính mình. Anh hiểu rằng sống tức là thay đổi, là không chấp nhận cuộc đời tù túng, vô nghĩa, nhưng lại quá yếu đuối để vượt thoát. Hành trình trở về quê cũng chính là hành trình của một đời sống lùi dần, bị nuốt chửng bởi sự cam chịu và thỏa hiệp. Qua hình ảnh Thứ, Nam Cao không chỉ lên án xã hội đương thời mà còn thể hiện nỗi xót xa cho những số phận có trí tuệ nhưng không có lối đi, phản ánh sâu sắc tâm thế khủng hoảng của cả một lớp người trong thời đại cũ.

Câu 2. (4 điểm)

Gabriel Garcia Marquez từng viết: “Không phải người ta ngừng theo đuổi ước mơ vì họ già đi mà họ già đi vì ngừng theo đuổi ước mơ”. Từ lời phát biểu trên, hãy viết bài văn nghị luận (khoảng 600 chữ) bàn về vấn đề “tuổi trẻ và ước mơ”.

Gợi ý bài văn:

Tuổi trẻ là quãng thời gian rực rỡ nhất trong đời người, bởi đó là lúc con người mang trong mình khát vọng lớn lao, tinh thần dấn thân và niềm tin mãnh liệt vào tương lai. Gabriel Garcia Marquez từng nói: “Không phải người ta ngừng theo đuổi ước mơ vì họ già đi mà họ già đi vì ngừng theo đuổi ước mơ”. Câu nói ấy không chỉ nói về tuổi tác sinh học mà sâu xa hơn, là tuổi trẻ trong tâm hồn – thứ có thể lụi tắt nếu con người đánh mất ước mơ và đam mê sống.

Ước mơ là ngọn lửa soi đường cho tuổi trẻ. Người có ước mơ sẽ có động lực để vượt lên nghịch cảnh, chấp nhận thất bại và không ngừng hoàn thiện bản thân. Trong hành trình trưởng thành, ước mơ không chỉ là đích đến mà còn là động cơ khiến con người bền chí theo đuổi những giá trị tốt đẹp. Ngược lại, nếu tuổi trẻ không có lý tưởng, sống buông xuôi, an phận hay chạy theo những điều tầm thường, con người sẽ dần trở nên cằn cỗi, già nua trong tâm hồn dù tuổi đời còn trẻ.

Thực tế đã chứng minh: những con người vĩ đại đều bắt đầu bằng những ước mơ tưởng như không tưởng. Nguyễn Tất Thành mang trong mình giấc mộng giải phóng dân tộc, để rồi trở thành Chủ tịch Hồ Chí Minh vĩ đại. Thomas Edison bị xem là “đứa trẻ thiểu năng”, nhưng với niềm đam mê khoa học, ông đã đem ánh sáng điện đến cho nhân loại. Những tấm gương ấy cho thấy rằng, tuổi trẻ thực sự có thể thay đổi thế giới nếu không từ bỏ ước mơ.

Tuy nhiên, theo đuổi ước mơ không phải là mơ mộng viển vông mà cần có kế hoạch, có sự cố gắng bền bỉ và khả năng thích nghi. Một số bạn trẻ ngày nay dễ chán nản, buông bỏ ước mơ chỉ vì vấp ngã đầu đời. Họ dần đánh mất nhiệt huyết và sống “già đi” trong khi vẫn còn thanh xuân. Vì vậy, tuổi trẻ không chỉ cần ước mơ, mà cần cả lòng dũng cảm để giữ lửa ước mơ đến cùng.

Tóm lại, ước mơ là món quà đẹp nhất mà tuổi trẻ được trao. Đừng để bản thân già đi chỉ vì ngừng mơ ước. Hãy sống một tuổi trẻ rực rỡ với lý tưởng sống và khát vọng vươn lên, để mỗi ngày sống là một ngày có ý nghĩa, để dù sau này nhìn lại, ta có thể tự hào vì đã không “sống mòn” giữa cuộc đời.

Câu 1. (2 điểm)

Viết đoạn văn nghị luận (khoảng 200 chữ) phân tích, đánh giá nhân vật Thứ trong đoạn trích ở phần Đọc hiểu.

Gợi ý trả lời:

Nhân vật Thứ trong đoạn trích tiểu thuyết Sống mòn của Nam Cao là hình ảnh tiêu biểu cho bi kịch của người trí thức tiểu tư sản trước Cách mạng tháng Tám. Từng mang trong mình những ước mơ lớn lao, lý tưởng cao đẹp khi còn ngồi trên ghế nhà trường, Thứ khao khát cống hiến cho đất nước, vươn tới một cuộc đời rạng rỡ. Nhưng thực tế nghiệt ngã đã đẩy anh vào vòng xoáy của sự nghèo khổ, thất nghiệp, bế tắc và sống mòn trong nỗi bất lực, tự khinh chính mình. Anh hiểu rằng sống tức là thay đổi, là không chấp nhận cuộc đời tù túng, vô nghĩa, nhưng lại quá yếu đuối để vượt thoát. Hành trình trở về quê cũng chính là hành trình của một đời sống lùi dần, bị nuốt chửng bởi sự cam chịu và thỏa hiệp. Qua hình ảnh Thứ, Nam Cao không chỉ lên án xã hội đương thời mà còn thể hiện nỗi xót xa cho những số phận có trí tuệ nhưng không có lối đi, phản ánh sâu sắc tâm thế khủng hoảng của cả một lớp người trong thời đại cũ.

Câu 2. (4 điểm)

Gabriel Garcia Marquez từng viết: “Không phải người ta ngừng theo đuổi ước mơ vì họ già đi mà họ già đi vì ngừng theo đuổi ước mơ”. Từ lời phát biểu trên, hãy viết bài văn nghị luận (khoảng 600 chữ) bàn về vấn đề “tuổi trẻ và ước mơ”.

Gợi ý bài văn:

Tuổi trẻ là quãng thời gian rực rỡ nhất trong đời người, bởi đó là lúc con người mang trong mình khát vọng lớn lao, tinh thần dấn thân và niềm tin mãnh liệt vào tương lai. Gabriel Garcia Marquez từng nói: “Không phải người ta ngừng theo đuổi ước mơ vì họ già đi mà họ già đi vì ngừng theo đuổi ước mơ”. Câu nói ấy không chỉ nói về tuổi tác sinh học mà sâu xa hơn, là tuổi trẻ trong tâm hồn – thứ có thể lụi tắt nếu con người đánh mất ước mơ và đam mê sống.

Ước mơ là ngọn lửa soi đường cho tuổi trẻ. Người có ước mơ sẽ có động lực để vượt lên nghịch cảnh, chấp nhận thất bại và không ngừng hoàn thiện bản thân. Trong hành trình trưởng thành, ước mơ không chỉ là đích đến mà còn là động cơ khiến con người bền chí theo đuổi những giá trị tốt đẹp. Ngược lại, nếu tuổi trẻ không có lý tưởng, sống buông xuôi, an phận hay chạy theo những điều tầm thường, con người sẽ dần trở nên cằn cỗi, già nua trong tâm hồn dù tuổi đời còn trẻ.

Thực tế đã chứng minh: những con người vĩ đại đều bắt đầu bằng những ước mơ tưởng như không tưởng. Nguyễn Tất Thành mang trong mình giấc mộng giải phóng dân tộc, để rồi trở thành Chủ tịch Hồ Chí Minh vĩ đại. Thomas Edison bị xem là “đứa trẻ thiểu năng”, nhưng với niềm đam mê khoa học, ông đã đem ánh sáng điện đến cho nhân loại. Những tấm gương ấy cho thấy rằng, tuổi trẻ thực sự có thể thay đổi thế giới nếu không từ bỏ ước mơ.

Tuy nhiên, theo đuổi ước mơ không phải là mơ mộng viển vông mà cần có kế hoạch, có sự cố gắng bền bỉ và khả năng thích nghi. Một số bạn trẻ ngày nay dễ chán nản, buông bỏ ước mơ chỉ vì vấp ngã đầu đời. Họ dần đánh mất nhiệt huyết và sống “già đi” trong khi vẫn còn thanh xuân. Vì vậy, tuổi trẻ không chỉ cần ước mơ, mà cần cả lòng dũng cảm để giữ lửa ước mơ đến cùng.

Tóm lại, ước mơ là món quà đẹp nhất mà tuổi trẻ được trao. Đừng để bản thân già đi chỉ vì ngừng mơ ước. Hãy sống một tuổi trẻ rực rỡ với lý tưởng sống và khát vọng vươn lên, để mỗi ngày sống là một ngày có ý nghĩa, để dù sau này nhìn lại, ta có thể tự hào vì đã không “sống mòn” giữa cuộc đời.

Câu 1. (2 điểm)

Viết đoạn văn nghị luận (khoảng 200 chữ) phân tích, đánh giá nhân vật Thứ trong đoạn trích ở phần Đọc hiểu.

Gợi ý trả lời:

Nhân vật Thứ trong đoạn trích tiểu thuyết Sống mòn của Nam Cao là hình ảnh tiêu biểu cho bi kịch của người trí thức tiểu tư sản trước Cách mạng tháng Tám. Từng mang trong mình những ước mơ lớn lao, lý tưởng cao đẹp khi còn ngồi trên ghế nhà trường, Thứ khao khát cống hiến cho đất nước, vươn tới một cuộc đời rạng rỡ. Nhưng thực tế nghiệt ngã đã đẩy anh vào vòng xoáy của sự nghèo khổ, thất nghiệp, bế tắc và sống mòn trong nỗi bất lực, tự khinh chính mình. Anh hiểu rằng sống tức là thay đổi, là không chấp nhận cuộc đời tù túng, vô nghĩa, nhưng lại quá yếu đuối để vượt thoát. Hành trình trở về quê cũng chính là hành trình của một đời sống lùi dần, bị nuốt chửng bởi sự cam chịu và thỏa hiệp. Qua hình ảnh Thứ, Nam Cao không chỉ lên án xã hội đương thời mà còn thể hiện nỗi xót xa cho những số phận có trí tuệ nhưng không có lối đi, phản ánh sâu sắc tâm thế khủng hoảng của cả một lớp người trong thời đại cũ.

Câu 2. (4 điểm)

Gabriel Garcia Marquez từng viết: “Không phải người ta ngừng theo đuổi ước mơ vì họ già đi mà họ già đi vì ngừng theo đuổi ước mơ”. Từ lời phát biểu trên, hãy viết bài văn nghị luận (khoảng 600 chữ) bàn về vấn đề “tuổi trẻ và ước mơ”.

Gợi ý bài văn:

Tuổi trẻ là quãng thời gian rực rỡ nhất trong đời người, bởi đó là lúc con người mang trong mình khát vọng lớn lao, tinh thần dấn thân và niềm tin mãnh liệt vào tương lai. Gabriel Garcia Marquez từng nói: “Không phải người ta ngừng theo đuổi ước mơ vì họ già đi mà họ già đi vì ngừng theo đuổi ước mơ”. Câu nói ấy không chỉ nói về tuổi tác sinh học mà sâu xa hơn, là tuổi trẻ trong tâm hồn – thứ có thể lụi tắt nếu con người đánh mất ước mơ và đam mê sống.

Ước mơ là ngọn lửa soi đường cho tuổi trẻ. Người có ước mơ sẽ có động lực để vượt lên nghịch cảnh, chấp nhận thất bại và không ngừng hoàn thiện bản thân. Trong hành trình trưởng thành, ước mơ không chỉ là đích đến mà còn là động cơ khiến con người bền chí theo đuổi những giá trị tốt đẹp. Ngược lại, nếu tuổi trẻ không có lý tưởng, sống buông xuôi, an phận hay chạy theo những điều tầm thường, con người sẽ dần trở nên cằn cỗi, già nua trong tâm hồn dù tuổi đời còn trẻ.

Thực tế đã chứng minh: những con người vĩ đại đều bắt đầu bằng những ước mơ tưởng như không tưởng. Nguyễn Tất Thành mang trong mình giấc mộng giải phóng dân tộc, để rồi trở thành Chủ tịch Hồ Chí Minh vĩ đại. Thomas Edison bị xem là “đứa trẻ thiểu năng”, nhưng với niềm đam mê khoa học, ông đã đem ánh sáng điện đến cho nhân loại. Những tấm gương ấy cho thấy rằng, tuổi trẻ thực sự có thể thay đổi thế giới nếu không từ bỏ ước mơ.

Tuy nhiên, theo đuổi ước mơ không phải là mơ mộng viển vông mà cần có kế hoạch, có sự cố gắng bền bỉ và khả năng thích nghi. Một số bạn trẻ ngày nay dễ chán nản, buông bỏ ước mơ chỉ vì vấp ngã đầu đời. Họ dần đánh mất nhiệt huyết và sống “già đi” trong khi vẫn còn thanh xuân. Vì vậy, tuổi trẻ không chỉ cần ước mơ, mà cần cả lòng dũng cảm để giữ lửa ước mơ đến cùng.

Tóm lại, ước mơ là món quà đẹp nhất mà tuổi trẻ được trao. Đừng để bản thân già đi chỉ vì ngừng mơ ước. Hãy sống một tuổi trẻ rực rỡ với lý tưởng sống và khát vọng vươn lên, để mỗi ngày sống là một ngày có ý nghĩa, để dù sau này nhìn lại, ta có thể tự hào vì đã không “sống mòn” giữa cuộc đời.