Câu 1 (2,0 điểm): Viết đoạn văn khoảng 200 chữ

Bài thơ Ca sợi chỉ của Hồ Chí Minh là một tác phẩm giàu ý nghĩa, thể hiện sâu sắc tư tưởng về sức mạnh của tinh thần đoàn kết. Mở đầu bài thơ, hình ảnh “tôi” – từ một cái bông yếu ớt, “ai vò cũng đứt, ai rung cũng rời” – gợi lên sự nhỏ bé, mong manh của cá nhân khi đứng một mình. Khi trở thành sợi chỉ, “tôi” vẫn “mỏng manh”, chưa có sức mạnh đáng kể. Tuy nhiên, bước ngoặt của bài thơ xuất hiện khi sợi chỉ biết liên kết với “nhiều đồng bang”, hợp thành “sợi dọc, sợi ngang” để dệt nên “tấm vải mỹ miều”. Hình ảnh ẩn dụ này đã làm nổi bật chân lí: sự đoàn kết tạo nên sức mạnh bền vững, “đố ai bứt xé cho ra”. Qua đó, tác giả không chỉ ca ngợi giá trị của tinh thần gắn bó mà còn gửi gắm lời kêu gọi thiết tha về sự đoàn kết dân tộc. Giọng thơ giản dị, gần gũi nhưng giàu tính thuyết phục, kết hợp với hình ảnh quen thuộc trong đời sống đã giúp bài thơ trở nên dễ hiểu mà sâu sắc, mang ý nghĩa giáo dục lớn lao đối với mỗi con người.

Câu 2 (4,0 điểm): Bài văn khoảng 600 chữ

Trong cuộc sống, không ai có thể tồn tại và phát triển một cách trọn vẹn nếu chỉ đơn độc. Chính vì vậy, sự đoàn kết luôn giữ vai trò vô cùng quan trọng, trở thành một trong những yếu tố quyết định sức mạnh và thành công của con người cũng như của cả cộng đồng.

Trước hết, đoàn kết là sự gắn bó, hợp tác, đồng lòng giữa các cá nhân trong một tập thể nhằm hướng tới mục tiêu chung. Khi con người biết đoàn kết, họ sẽ tạo nên sức mạnh tổng hợp to lớn. Một cá nhân có thể nhỏ bé, hữu hạn về năng lực, nhưng khi nhiều người cùng chung sức, họ có thể làm nên những điều phi thường. Lịch sử dân tộc Việt Nam là minh chứng rõ ràng cho điều đó. Nhờ tinh thần đoàn kết, nhân dân ta đã vượt qua biết bao khó khăn, thử thách, chiến thắng nhiều kẻ thù xâm lược hùng mạnh để giành và giữ vững độc lập dân tộc. Tinh thần ấy luôn được hun đúc và phát huy qua các thời kì lịch sử.

Không chỉ trong chiến tranh, trong cuộc sống hiện đại, đoàn kết vẫn đóng vai trò thiết yếu. Trong học tập, khi học sinh biết hợp tác, trao đổi kiến thức, họ sẽ tiến bộ nhanh hơn. Trong công việc, một tập thể đoàn kết sẽ làm việc hiệu quả hơn, dễ dàng đạt được mục tiêu chung. Ngay cả trong những hoàn cảnh khó khăn như thiên tai, dịch bệnh, sự đoàn kết giữa con người với con người cũng giúp xã hội vượt qua khủng hoảng. Có thể nói, đoàn kết chính là “chìa khóa” để giải quyết nhiều vấn đề phức tạp trong cuộc sống.

Tuy nhiên, trong thực tế, không phải ai cũng nhận thức đầy đủ về vai trò của đoàn kết. Vẫn còn những cá nhân sống ích kỉ, chỉ biết đến lợi ích riêng mà quên đi lợi ích chung. Những hành động như chia rẽ, đố kị, thiếu hợp tác không chỉ làm suy yếu tập thể mà còn kìm hãm sự phát triển của chính bản thân mỗi người. Vì vậy, mỗi chúng ta cần ý thức rõ trách nhiệm của mình trong việc xây dựng và giữ gìn tinh thần đoàn kết.

Để phát huy sức mạnh của đoàn kết, mỗi cá nhân cần học cách tôn trọng, lắng nghe và hỗ trợ người khác. Đồng thời, cần đặt lợi ích chung lên trên lợi ích cá nhân, biết chia sẻ, cảm thông và cùng nhau vượt qua khó khăn. Đoàn kết không phải là sự hòa tan cá tính riêng, mà là sự kết hợp hài hòa giữa cái tôi cá nhân và cái chung của tập thể.

Tóm lại, đoàn kết là nguồn sức mạnh vô giá của con người và xã hội. Nhận thức được điều đó, mỗi chúng ta cần chủ động vun đắp tinh thần đoàn kết trong mọi hoàn cảnh. Chỉ khi biết gắn bó, đồng lòng, con người mới có thể tạo nên những giá trị lớn lao và hướng tới một tương lai tốt đẹp hơn.

4 điểm) Đọc văn bản sau và trả lời các câu hỏi:

CA SỢI CHỈ

Mẹ tôi là một đoá hoa,

Thân tôi trong sạch, tôi là cái bông.

Xưa tôi yếu ớt vô cùng,

Ai vò cũng đứt, ai rung cũng rời.

Khi tôi đã thành chỉ rồi,

Cũng còn yếu lắm, ăn ngồi không ngon,

Mạnh gì sợi chỉ con con,

Khôn thiêng biết có vuông tròn cho chăng!

Càng dài lại càng mỏng manh,

Thế gian ai sợ chi anh chỉ xoàng!

Nhờ tôi có nhiều đồng bang,

Họp nhau sợi dọc, sợi ngang rất nhiều.

Dệt nên tấm vải mỹ miều,

Đã bền hơn lụa, lại điều hơn da.

Đố ai bứt xé cho ra,

Đó là lực lượng, đó là vẻ vang.

Hỡi ai con cháu Hồng Bàng,

Chúng ta phải biết kết đoàn mau mau.

Yêu nhau xin nhớ lời nhau,

Việt Minh hội ấy mau mau phải vào.

(Thơ Hồ Chí Minh, Cảnh Nguyên và Hồ Văn Sơn biên soạn, trang 73)

Câu 1 (0.5 điểm): Xác định phương thức biểu đạt chính được sử dụng trong bài thơ.

Câu 2 (0.5 điểm): Nhân vật “tôi” trong bài thơ đã trở thành sợi chỉ từ vật gì?

Câu 3 (1.0 điểm): Xác định và phân tích một biện pháp tu từ trong đoạn thơ sau:

Nhờ tôi có nhiều đồng bang,

Họp nhau sợi dọc, sợi ngang rất nhiều.

Dệt nên tấm vải mỹ miều,

Đã bền hơn lụa, lại điều hơn da.

Đố ai bứt xé cho ra,

Đó là lực lượng, đó là vẻ vang.

Câu 4 (1.0 điểm): Sợi chỉ có những đặc tính nào? Theo anh/chị, sức mạnh của sợi chỉ nằm ở đâu?

Câu 5 (1.0 điểm): Bài học ý nghĩa nhất anh/chị rút ra từ bài thơ là gì?

C1 Nhân vật phu nhân trong Truyện người liệt nữ ở An Ấp là hình tượng tiêu biểu cho người phụ nữ lý tưởng trong quan niệm đạo đức phong kiến. Trước hết, bà là người vợ hiền, nết na, tài sắc vẹn toàn: nghi dung thanh nhã, cử chỉ đoan trang, giỏi nữ công gia chánh lại am hiểu văn chương. Trong đời sống vợ chồng, phu nhân luôn kính trọng, yêu thương chồng, khuyên nhủ Đinh Hoàn giữ tròn bổn phận với triều đình, góp phần làm nên hình ảnh một kẻ sĩ tận trung với nước. Khi chồng mất nơi đất khách, phu nhân rơi vào nỗi đau tột cùng nhưng vẫn thể hiện tình nghĩa thủy chung sâu nặng, thể hiện qua bài văn tế thấm đẫm bi thương. Đỉnh điểm của bi kịch là việc bà chọn cái chết để giữ trọn chữ “tiết”. Hành động ấy vừa cho thấy đức trinh liệt, vừa phản ánh số phận đau thương của người phụ nữ khi bị ràng buộc bởi quan niệm đạo đức khắt khe của xã hội phong kiến. Qua nhân vật phu nhân, tác giả bày tỏ sự ngợi ca, cảm thương sâu sắc đối với người phụ nữ xưa.

C2

Trong lịch sử dân tộc, hình ảnh người trí thức luôn gắn liền với tinh thần yêu nước và trách nhiệm trước vận mệnh quốc gia. Nhân vật Đinh Hoàn trong Truyện người liệt nữ ở An Ấp là một kẻ sĩ tiêu biểu: tận tụy với việc triều chính, sẵn sàng dấn thân vì sứ mệnh bang giao, coi trọng lợi ích đất nước hơn hạnh phúc riêng. Từ hình tượng ấy, có thể suy ngẫm sâu sắc về trách nhiệm của người trí thức đối với đất nước.

Trước hết, trí thức là những người có tri thức, hiểu biết và năng lực tư duy, vì vậy họ cần dùng tri thức của mình để phục vụ cộng đồng, phụng sự Tổ quốc. Đinh Hoàn không chỉ giỏi văn chương mà còn ý thức rõ bổn phận của một bề tôi, dốc lòng vì công việc triều đình. Dù đường đi sứ đầy hiểm nguy, ông vẫn lên đường vì lợi ích quốc gia, thể hiện tinh thần đặt việc nước lên trên sinh mệnh cá nhân. Điều đó cho thấy, trách nhiệm lớn nhất của trí thức là không thờ ơ trước vận mệnh dân tộc.

Bên cạnh đó, người trí thức còn phải có bản lĩnh, đạo đức và tinh thần dấn thân. Trí thức không chỉ sống cho riêng mình mà cần dám đối diện với khó khăn, thử thách. Cái chết của Đinh Hoàn nơi đất khách không phải là sự thất bại, mà là minh chứng cho một đời sống có lý tưởng, có trách nhiệm. Trong mọi thời đại, đất nước luôn cần những trí thức biết vượt lên lợi ích cá nhân, sẵn sàng hi sinh vì lợi ích chung.

Trong bối cảnh hiện nay, trách nhiệm của người trí thức càng trở nên quan trọng. Trí thức trẻ cần học tập nghiêm túc, sáng tạo không ngừng, góp phần phát triển khoa học, kinh tế, văn hóa, bảo vệ chủ quyền và bản sắc dân tộc. Đồng thời, họ cần có thái độ sống đúng đắn, lên tiếng trước những vấn đề tiêu cực của xã hội, không thờ ơ, vô cảm hay chạy theo danh lợi tầm thường. Một trí thức chân chính không chỉ giỏi chuyên môn mà còn phải có tinh thần công dân và ý thức xã hội cao.

Tuy nhiên, thực tế vẫn còn những người có học thức nhưng thiếu trách nhiệm, sống ích kỉ, quay lưng với lợi ích chung. Điều đó càng cho thấy việc nuôi dưỡng lí tưởng sống vì đất nước là điều cần thiết đối với mỗi trí thức.

Tóm lại, từ hình tượng Đinh Hoàn, có thể khẳng định rằng trách nhiệm của người trí thức đối với đất nước là dùng trí tuệ, nhân cách và hành động của mình để phụng sự dân tộc. Đó không chỉ là nghĩa vụ mà còn là thước đo giá trị và ý nghĩa cao đẹp nhất của đời trí thức.

C1 Nhân vật phu nhân trong Truyện người liệt nữ ở An Ấp là hình tượng tiêu biểu cho người phụ nữ lý tưởng trong quan niệm đạo đức phong kiến. Trước hết, bà là người vợ hiền, nết na, tài sắc vẹn toàn: nghi dung thanh nhã, cử chỉ đoan trang, giỏi nữ công gia chánh lại am hiểu văn chương. Trong đời sống vợ chồng, phu nhân luôn kính trọng, yêu thương chồng, khuyên nhủ Đinh Hoàn giữ tròn bổn phận với triều đình, góp phần làm nên hình ảnh một kẻ sĩ tận trung với nước. Khi chồng mất nơi đất khách, phu nhân rơi vào nỗi đau tột cùng nhưng vẫn thể hiện tình nghĩa thủy chung sâu nặng, thể hiện qua bài văn tế thấm đẫm bi thương. Đỉnh điểm của bi kịch là việc bà chọn cái chết để giữ trọn chữ “tiết”. Hành động ấy vừa cho thấy đức trinh liệt, vừa phản ánh số phận đau thương của người phụ nữ khi bị ràng buộc bởi quan niệm đạo đức khắt khe của xã hội phong kiến. Qua nhân vật phu nhân, tác giả bày tỏ sự ngợi ca, cảm thương sâu sắc đối với người phụ nữ xưa.

C2

Trong lịch sử dân tộc, hình ảnh người trí thức luôn gắn liền với tinh thần yêu nước và trách nhiệm trước vận mệnh quốc gia. Nhân vật Đinh Hoàn trong Truyện người liệt nữ ở An Ấp là một kẻ sĩ tiêu biểu: tận tụy với việc triều chính, sẵn sàng dấn thân vì sứ mệnh bang giao, coi trọng lợi ích đất nước hơn hạnh phúc riêng. Từ hình tượng ấy, có thể suy ngẫm sâu sắc về trách nhiệm của người trí thức đối với đất nước.

Trước hết, trí thức là những người có tri thức, hiểu biết và năng lực tư duy, vì vậy họ cần dùng tri thức của mình để phục vụ cộng đồng, phụng sự Tổ quốc. Đinh Hoàn không chỉ giỏi văn chương mà còn ý thức rõ bổn phận của một bề tôi, dốc lòng vì công việc triều đình. Dù đường đi sứ đầy hiểm nguy, ông vẫn lên đường vì lợi ích quốc gia, thể hiện tinh thần đặt việc nước lên trên sinh mệnh cá nhân. Điều đó cho thấy, trách nhiệm lớn nhất của trí thức là không thờ ơ trước vận mệnh dân tộc.

Bên cạnh đó, người trí thức còn phải có bản lĩnh, đạo đức và tinh thần dấn thân. Trí thức không chỉ sống cho riêng mình mà cần dám đối diện với khó khăn, thử thách. Cái chết của Đinh Hoàn nơi đất khách không phải là sự thất bại, mà là minh chứng cho một đời sống có lý tưởng, có trách nhiệm. Trong mọi thời đại, đất nước luôn cần những trí thức biết vượt lên lợi ích cá nhân, sẵn sàng hi sinh vì lợi ích chung.

Trong bối cảnh hiện nay, trách nhiệm của người trí thức càng trở nên quan trọng. Trí thức trẻ cần học tập nghiêm túc, sáng tạo không ngừng, góp phần phát triển khoa học, kinh tế, văn hóa, bảo vệ chủ quyền và bản sắc dân tộc. Đồng thời, họ cần có thái độ sống đúng đắn, lên tiếng trước những vấn đề tiêu cực của xã hội, không thờ ơ, vô cảm hay chạy theo danh lợi tầm thường. Một trí thức chân chính không chỉ giỏi chuyên môn mà còn phải có tinh thần công dân và ý thức xã hội cao.

Tuy nhiên, thực tế vẫn còn những người có học thức nhưng thiếu trách nhiệm, sống ích kỉ, quay lưng với lợi ích chung. Điều đó càng cho thấy việc nuôi dưỡng lí tưởng sống vì đất nước là điều cần thiết đối với mỗi trí thức.

Tóm lại, từ hình tượng Đinh Hoàn, có thể khẳng định rằng trách nhiệm của người trí thức đối với đất nước là dùng trí tuệ, nhân cách và hành động của mình để phụng sự dân tộc. Đó không chỉ là nghĩa vụ mà còn là thước đo giá trị và ý nghĩa cao đẹp nhất của đời trí thức.

C1 Nhân vật phu nhân trong Truyện người liệt nữ ở An Ấp là hình tượng tiêu biểu cho người phụ nữ lý tưởng trong quan niệm đạo đức phong kiến. Trước hết, bà là người vợ hiền, nết na, tài sắc vẹn toàn: nghi dung thanh nhã, cử chỉ đoan trang, giỏi nữ công gia chánh lại am hiểu văn chương. Trong đời sống vợ chồng, phu nhân luôn kính trọng, yêu thương chồng, khuyên nhủ Đinh Hoàn giữ tròn bổn phận với triều đình, góp phần làm nên hình ảnh một kẻ sĩ tận trung với nước. Khi chồng mất nơi đất khách, phu nhân rơi vào nỗi đau tột cùng nhưng vẫn thể hiện tình nghĩa thủy chung sâu nặng, thể hiện qua bài văn tế thấm đẫm bi thương. Đỉnh điểm của bi kịch là việc bà chọn cái chết để giữ trọn chữ “tiết”. Hành động ấy vừa cho thấy đức trinh liệt, vừa phản ánh số phận đau thương của người phụ nữ khi bị ràng buộc bởi quan niệm đạo đức khắt khe của xã hội phong kiến. Qua nhân vật phu nhân, tác giả bày tỏ sự ngợi ca, cảm thương sâu sắc đối với người phụ nữ xưa.

C2

Trong lịch sử dân tộc, hình ảnh người trí thức luôn gắn liền với tinh thần yêu nước và trách nhiệm trước vận mệnh quốc gia. Nhân vật Đinh Hoàn trong Truyện người liệt nữ ở An Ấp là một kẻ sĩ tiêu biểu: tận tụy với việc triều chính, sẵn sàng dấn thân vì sứ mệnh bang giao, coi trọng lợi ích đất nước hơn hạnh phúc riêng. Từ hình tượng ấy, có thể suy ngẫm sâu sắc về trách nhiệm của người trí thức đối với đất nước.

Trước hết, trí thức là những người có tri thức, hiểu biết và năng lực tư duy, vì vậy họ cần dùng tri thức của mình để phục vụ cộng đồng, phụng sự Tổ quốc. Đinh Hoàn không chỉ giỏi văn chương mà còn ý thức rõ bổn phận của một bề tôi, dốc lòng vì công việc triều đình. Dù đường đi sứ đầy hiểm nguy, ông vẫn lên đường vì lợi ích quốc gia, thể hiện tinh thần đặt việc nước lên trên sinh mệnh cá nhân. Điều đó cho thấy, trách nhiệm lớn nhất của trí thức là không thờ ơ trước vận mệnh dân tộc.

Bên cạnh đó, người trí thức còn phải có bản lĩnh, đạo đức và tinh thần dấn thân. Trí thức không chỉ sống cho riêng mình mà cần dám đối diện với khó khăn, thử thách. Cái chết của Đinh Hoàn nơi đất khách không phải là sự thất bại, mà là minh chứng cho một đời sống có lý tưởng, có trách nhiệm. Trong mọi thời đại, đất nước luôn cần những trí thức biết vượt lên lợi ích cá nhân, sẵn sàng hi sinh vì lợi ích chung.

Trong bối cảnh hiện nay, trách nhiệm của người trí thức càng trở nên quan trọng. Trí thức trẻ cần học tập nghiêm túc, sáng tạo không ngừng, góp phần phát triển khoa học, kinh tế, văn hóa, bảo vệ chủ quyền và bản sắc dân tộc. Đồng thời, họ cần có thái độ sống đúng đắn, lên tiếng trước những vấn đề tiêu cực của xã hội, không thờ ơ, vô cảm hay chạy theo danh lợi tầm thường. Một trí thức chân chính không chỉ giỏi chuyên môn mà còn phải có tinh thần công dân và ý thức xã hội cao.

Tuy nhiên, thực tế vẫn còn những người có học thức nhưng thiếu trách nhiệm, sống ích kỉ, quay lưng với lợi ích chung. Điều đó càng cho thấy việc nuôi dưỡng lí tưởng sống vì đất nước là điều cần thiết đối với mỗi trí thức.

Tóm lại, từ hình tượng Đinh Hoàn, có thể khẳng định rằng trách nhiệm của người trí thức đối với đất nước là dùng trí tuệ, nhân cách và hành động của mình để phụng sự dân tộc. Đó không chỉ là nghĩa vụ mà còn là thước đo giá trị và ý nghĩa cao đẹp nhất của đời trí thức.

C1 Văn bản thuộc thể loại truyện truyền kì (thuộc thể loại văn xuôi tự sự trung đại

C2 Văn bản viết về đề tài người phụ nữ trinh liệt trong xã hội phong kiến, ca ngợi đức thủy chung, tiết hạnh của người vợ đối với chồng.

C3

Yếu tố kì ảo: hình ảnh linh hồn Đinh Hoàn hiện về gặp phu nhân, nói chuyện, an ủi rồi biến mất trong làn gió.

Tác dụng:
Làm câu chuyện thêm huyền ảo, li kì, đúng đặc trưng của truyện truyền kì.

Thể hiện tình nghĩa vợ chồng sâu nặng, vượt qua ranh giới âm – dương.

Góp phần tôn vinh phẩm chất trinh liệt của phu nhân, làm nổi bật bi kịch tinh thần của nhân vật.

C4

Văn bản sử dụng nhiều điển tích, điển cố như: Lục Châu, Hòn vọng phu, Ngưu Lang – Chức Nữ, Dương Thái Chân, Vi Ngọc Tiên…

Tác dụng:
Tăng tính bác học, trang trọng cho tác phẩm.

Giúp so sánh, khắc sâu tâm trạng và số phận nhân vật phu nhân An Ấp.

Thể hiện quan niệm đạo đức phong kiến đề cao trinh tiết, thủy chung.

Điển tích ấn tượng: Ngưu Lang – Chức Nữ, vì gợi nỗi đau chia lìa nhưng vẫn còn hi vọng đoàn tụ, làm nổi bật khát khao sum họp và nỗi cô đơn của phu nhân.

C5

Không gian nghệ thuật trong truyện có sự kết hợp giữa cõi trần gian và cõi âm/thiên giới:
Trần gian: ngôi nhà phu nhân, đêm thu hiu hắt, lễ tiểu tường.

Cõi khác: Đinh Hoàn “về chầu Thiên Đình”, linh hồn hiện về trong giấc mộng.

Tác dụng:
Mở rộng không gian truyện, tạo màu sắc kì ảo đặc trưng truyền kì.

Nhấn mạnh bi kịch chia lìa âm – dương của vợ chồng.

Làm nổi bật tình nghĩa thủy chung và số phận đau thương của người liệt nữ

Hjv

Ghv

Hhqv

Ghv