TRẦN QUANG ĐẠT
Giới thiệu về bản thân
Câu 1. (2.0 điểm) Từ phần đọc hiểu, viết đoạn văn (khoảng 200 chữ) trình bày suy nghĩ của anh/chị về tầm quan trọng của việc bảo vệ môi trường.
Câu 2. (4.0 điểm) Viết bài văn nghị luận (khoảng 600 chữ) so sánh, đánh giá hình tượng người ẩn sĩ được khắc họa qua hai bài thơ sau:
Bước sang năm 2022, chúng ta nghe thấy và nhìn thấy biến đổi khí hậu ở mọi nơi, cả ở ngoài đời thực, cả trong ngôn ngữ và trong nghệ thuật. Giữa một thế giới nơi tất cả các giọng nói - hay thậm chí là giọng hát - đều gợi nhắc về một thảm kịch toàn cầu đang cận kề, biến đổi khí hậu đã đi vào tâm thức của mọi người và tác động sâu sắc đến đời sống tinh thần. Một hậu quả đáng chú ý là sự xuất hiện của hiện tượng tâm lí “tiếc thương sinh thái” (ecological grief).
Cụm từ “tiếc thương sinh thái” xuất hiện lần đầu trong một bài viết vào năm 2018 của hai nhà khoa học xã hội Ashlee Cunsolo và Neville R. Ellis, trong đó họ định nghĩa tiếc thương sinh thái là nỗi đau khổ trước những mất mát về sinh thái mà con người hoặc là đã trải qua, hoặc là tin rằng đang ở phía trước. Những mất mát này có thể đa dạng, ví dụ như sự biến mất của các loài sinh vật hay sự thay đổi ở các cảnh quan quan trọng đối với đời sống tinh thần, song điểm chung là chúng đều do biến đổi khí hậu gây ra và đều khiến tâm trí con người phản ứng tương tự như khi mất người thân. Theo Cunsolo và Ellis, tiếc thương sinh thái là một phản ứng có thể đoán trước được, nhất là ở những cộng đồ
Viết đoạn văn nghị luận (khoảng 200 chữ) nêu cảm nhận của anh/chị về vẻ đẹp của bức tranh quê trong đoạn thơ sau:
Tiếng võng trong nhà kẽo kẹt đưa,
Đầu thềm con chó ngủ lơ mơ,
Bóng cây lơi lả bên hàng dậu,
Đêm vắng, người im, cảnh lặng tờ.
Ông lão nằm chơi ở giữa sân,
Tàu cau lấp loáng ánh trăng ngân.
Thằng cu đứng vịn bên thành chõn
CON YÊU CON GHÉT
Lược phần đầu: Bớt và Nở đều là con gái bà Ngải nhưng lại nhận sự đối xử phân biệt yêu ghét trái ngược từ mẹ đến mức Bớt từng phải ấm ức khóc ầm ĩ: "Bu đừng có con yêu con ghét! Được, đã thế xem sau này bu già, một mình cái Nở có nuôi bu không, hay lúc ấy lại phải gọi đến tôi?". Sau này hai cô con gái đi lấy chồng, bà vẫn đối xử kiểu phân biệt, có gì cũng bù trì cho Nở, tiền nong gửi cả Nở nhưng rồi lại bị chính Nở dáo dở lấy hết tiền gom góp dành dụm của bà. Bà giận, khóa cửa, xuống cuối làng ở với mẹ con Bớt.
[...] Thấy mẹ đem quần áo nồi niêu đến ở chung, Bớt rất mừng. Nhưng chị cố gặng mẹ cho hết lẽ:
- Bu nghĩ kĩ đi. Chẳng sau này lại phiền bu ra, như chị Nở thì con không muốn...
Câu 1. (2.0 điểm) Viết đoạn văn (khoảng 200 chữ) nêu cảm nhận về bài thơ ở phần đọc hiểu.
Câu 2. (4.0 điểm) Viết bài văn (khoảng 600
sau:
BÀN GIAO
Rồi ông sẽ bàn giao cho cháu
Bàn giao gió heo may
Bàn giao góc phố
Có mùi ngô nướng bay
Ông sẽ chẳng bàn giao những tháng ngày vất vả
Sương muối đêm bay lạnh mặt người
Đất rung chuyển, xóm làng loạn lạc
Ngọn đèn mờ, mưa bụi rơi
Ông bàn giao tháng giêng hươ
Viết đoạn văn khoảng 200 chữ trình bày suy nghĩ của anh/chị về vấn đề con người nên biết yêu thương vạn vật.
Câu 2 (4.0 điểm):
Viết một bài văn có dung lượng khoảng 600 chữ phân tích đoạn thơ sau để thấy sự biến đổi của quê hương trước và sau chiến tranh.
1) Núi lửa nào hay mình làm đau trái đất. Sóng thần nào hay mình làm đau những đại dương. Bão tố nào hay mình làm đau những cánh rừng. Đá ghềnh nào hay mình làm tổn thương những dòng suối. Mỏ neo níu giữ con thuyền đâu hay đã làm rách tướp những lòng sông.
(2) Trái rụng đâu hay mình làm đau lòng vườn. Nắng chói đâu hay mình làm đau những giọt sương đậu hờ trên mép lá. Bụi bay đâu hay mình làm đau những làn hương. Con ong đâu hay tiếng đập cánh vụng về làm giật mình nụ hoa út ít. Lá rơi nào hay mình làm tổn thương giấc mơ của cánh chuồn kim thiêm thiếp sau ngọn cỏ góc ao.
(3) Tiếng chuông rền làm tổn thương hoàng hôn. Bước chân mau làm tổn thương những con đường. Gót giày khua làm tổn thương lối ngõ. Nếp áo nhàu làm tổn thương bao ấp iu của gió. Vệt lá lăn làm tổn thương thảm rêu nhung ẩm ướt bên thềm.
(4) Ngòi bút sắc làm đau trang giấy. Nét mực hoen làm đau con chữ gầy. Câu thơ suông làm tổn thương ánh đèn tri kỉ. Giọng ca trơn làm tổn thương điệu nhạc say đắm. Ngón tay bấm bâng quơ làm tổn thương bao âm giai ẩn trong mỗi phím đàn.
(5) Lần lỗi hẹn làm đau điểm hẹn. Cái bắt tay ơ hờ làm đau nhịp tim sâu. Nụ cười tắt mau làm tổn thương những thắc thỏm mong cầu. Tiếng thở dài làm tổn thương ánh nhìn ngân ngấn. Thoáng c
Bài thơ Tự miễn của Hồ Chí Minh thể hiện rõ bản lĩnh, ý chí và tinh thần tự rèn luyện nghiêm khắc của người chiến sĩ cách mạng. Ngay từ nhan đề “tự miễn” – tự mình miễn trừ, bài thơ gợi lên ý thức chủ động vượt lên hoàn cảnh khó khăn. Trong hoàn cảnh tù đày gian khổ, Bác không cho phép bản thân buông xuôi hay đắm chìm trong đau khổ, mà luôn giữ tinh thần lạc quan, tự chủ. Nội dung bài thơ thể hiện quan điểm sống tích cực: con người phải biết tự chiến thắng chính mình, vượt qua sự yếu đuối để hướng đến mục tiêu cao cả. Về nghệ thuật, bài thơ sử dụng ngôn ngữ giản dị, cô đọng nhưng hàm súc, giàu tính triết lí; giọng điệu vừa nghiêm khắc vừa động viên, như một lời tự nhắc nhở. Qua đó, hình ảnh người tù cách mạng hiện lên với tư thế hiên ngang, làm chủ hoàn cảnh. Tự miễn không chỉ là lời tự răn của riêng Bác mà còn là bài học sâu sắc cho mỗi người về nghị lực sống và tinh thần vượt khó.
Câu 2 (khoảng 600 chữ):
Trong hành trình sống của mỗi con người, thử thách là điều không thể tránh khỏi. Dù muốn hay không, chúng ta vẫn phải đối diện với những khó khăn, thất bại, áp lực. Tuy nhiên, chính những thử thách ấy lại mang một ý nghĩa vô cùng quan trọng: chúng là thước đo bản lĩnh và là động lực giúp con người trưởng thành.
Trước hết, thử thách giúp con người nhận ra giới hạn và khả năng của bản thân. Khi đứng trước khó khăn, ta buộc phải suy nghĩ, tìm cách giải quyết, từ đó phát hiện ra những năng lực tiềm ẩn mà bình thường chưa có cơ hội bộc lộ. Nếu cuộc sống chỉ toàn thuận lợi, con người dễ trở nên thụ động, yếu đuối và thiếu ý chí. Ngược lại, qua mỗi lần vượt qua thử thách, ta trở nên mạnh mẽ, tự tin hơn và hiểu rõ giá trị của bản thân.
Bên cạnh đó, thử thách còn rèn luyện ý chí và nghị lực sống. Không có thành công nào đến một cách dễ dàng; phía sau mỗi thành tựu đều là quá trình nỗ lực không ngừng. Những thất bại, vấp ngã chính là “người thầy” giúp ta học cách kiên trì, không bỏ cuộc. Người biết vượt qua khó khăn sẽ hình thành tinh thần bền bỉ, dám đối mặt với thử thách lớn hơn trong tương lai. Chính điều này tạo nên sự khác biệt giữa người thành công và người dễ dàng bỏ cuộc.
Thử thách cũng giúp con người trân trọng hơn những giá trị của cuộc sống. Khi đã trải qua khó khăn, ta sẽ hiểu rõ hơn ý nghĩa của hạnh phúc, của sự bình yên và thành công. Những gì đạt được sau gian nan luôn đáng quý hơn nhiều so với những điều có được một cách dễ dàng. Đồng thời, trải nghiệm khó khăn còn giúp con người biết đồng cảm, sẻ chia với người khác, từ đó sống nhân ái và sâu sắc hơn.
Tuy nhiên, không phải ai cũng biết cách đối diện đúng đắn với thử thách. Có người sợ hãi, né tránh hoặc buông xuôi khi gặp khó khăn. Thái độ này chỉ khiến con người ngày càng yếu đuối và đánh mất cơ hội phát triển. Vì vậy, mỗi người cần rèn luyện cho mình tinh thần lạc quan, dũng cảm và kiên trì. Thử thách không phải là rào cản mà chính là cơ hội để ta khẳng định bản thân.
Đối với học sinh, thử thách có thể là áp lực học tập, những kì thi quan trọng hay những thất bại trong cuộc sống. Nhưng thay vì lo lắng hay chán nản, ta nên xem đó là cơ hội để rèn luyện và hoàn thiện mình. Chỉ khi dám đối diện và vượt qua, ta mới có thể trưởng thành và đạt được ước mơ.
Tóm lại, thử thách là một phần tất yếu và cần thiết của cuộc sống. Nó không chỉ giúp con người trưởng thành mà còn tạo nên giá trị của thành công. Vì vậy, hãy đón nhận thử thách bằng thái độ tích cực, bởi chính trong gian khó, con người mới thực sự khám phá và hoàn thiện bản thân.
Câu 1 (0,5 điểm):
Phương thức biểu đạt chính: Biểu cảm (kết hợp với nghị luận).
Câu 2 (0,5 điểm):
Bài thơ được viết theo thể thất ngôn tứ tuyệt (mỗi câu 7 chữ, 4 câu).
Câu 3 (1,0 điểm):
- Biện pháp tu từ: Đối lập (tương phản) giữa “đông hàn tiều tụy” và “xuân noãn huy hoàng”.
- Phân tích:
- Hình ảnh mùa đông lạnh lẽo, tiêu điều được đặt đối lập với mùa xuân ấm áp, rực rỡ.
- Sự đối lập này làm nổi bật quy luật của tự nhiên và cuộc sống: sau khó khăn, gian khổ sẽ là những điều tốt đẹp.
- Qua đó, tác giả gửi gắm niềm tin, tinh thần lạc quan trước nghịch cảnh.
Câu 4 (1,0 điểm):
Trong bài thơ, “tai ương” không chỉ là điều tiêu cực mà còn có ý nghĩa tích cực:
- Là thử thách để rèn luyện con người.
- Giúp con người trở nên mạnh mẽ, kiên cường hơn.
- Là động lực khiến tinh thần thêm hăng hái, vững vàng trước cuộc sống.
Câu 5 (1,0 điểm):
Bài học ý nghĩa nhất:
- Cần giữ vững tinh thần lạc quan, không nản chí trước khó khăn.
- Phải biết biến nghịch cảnh thành cơ hội rèn luyện bản thân.
- Tin rằng sau gian khổ, con người sẽ trưởng thành và đạt được những điều tốt đẹp hơn.