Câu 1: Nghị luận văn học (2.0 điểm)

Đề bài: Viết đoạn văn (khoảng 200 chữ) nêu cảm nhận về bài thơ ở phần đọc hiểu (bài "Trăng hè" của Đoàn Văn Cừ).

Gợi ý đoạn văn:

Đoạn trích trong bài thơ "Trăng hè" của Đoàn Văn Cừ là một bức tranh làng quê xứ Bắc đầy sống động và thanh bình. Bằng ngòi bút quan sát tinh tế, tác giả đã tái hiện một đêm hè tĩnh lặng qua những hình ảnh hết sức bình dị: tiếng võng "kẽo kẹt", con chó "ngủ lơ mơ" hay bóng mèo "quyện dưới chân". Nghệ thuật lấy động tả tĩnh được vận dụng tài tình, khiến cái âm thanh nhỏ bé của chiếc võng hay sự chuyển động lấp loáng của ánh trăng trên tàu cau không làm phá vỡ không gian mà ngược lại càng tôn thêm vẻ "lặng tờ" của cảnh vật. Hình ảnh con người (ông lão, thằng cu) hiện lên thong dong, hòa hợp tuyệt đối với thiên nhiên, gợi nhắc về một miền ký ức nguyên sơ, êm đềm. Qua đó, Đoàn Văn Cừ không chỉ thể hiện tài năng hội họa trong thi ca mà còn gửi gắm tình yêu quê hương sâu nặng, giúp người đọc cảm nhận được vẻ đẹp tâm hồn của người nông dân Việt Nam giữa một đêm trăng thanh bình.

Câu 2: Nghị luận xã hội (4.0 điểm)

Đề bài: Viết bài văn (khoảng 600 chữ) nêu suy nghĩ về vấn đề tuổi trẻ và sự trải nghiệm.

Dàn ý gợi ý:

1. Mở bài:

• Dẫn dắt: Cuộc đời là một hành trình dài và tuổi trẻ chính là chương rực rỡ nhất để bắt đầu những chuyến đi.

• Nêu vấn đề: Sự trải nghiệm không chỉ giúp tuổi trẻ trưởng thành mà còn là chất liệu quý giá để tạo nên một cuộc đời ý nghĩa.

2. Thân bài:

• Giải thích: * "Trải nghiệm" là việc dấn thân vào thực tế, trực tiếp tham gia, quan sát và cảm nhận cuộc sống thông qua những chuyến đi, những công việc hoặc những thử thách mới mẻ.

• Tại sao tuổi trẻ cần sự trải nghiệm?

• Mở mang kiến thức: Sách vở cho ta lý thuyết, nhưng trải nghiệm cho ta thực chứng. Những gì mắt thấy tai nghe sẽ khắc sâu hơn mọi bài học trên giảng đường.

• Rèn luyện bản lĩnh: Khi đối mặt với những tình huống bất ngờ từ thực tế, chúng ta học được cách xoay sở, chịu đựng áp lực và vượt qua nỗi sợ hãi của bản thân.

• Thấu hiểu chính mình: Qua những trải nghiệm, ta mới biết mình thực sự thích gì, mạnh ở đâu và còn thiếu sót điều gì để hoàn thiện.

• Làm giàu tâm hồn: Trải nghiệm giúp ta biết đồng cảm, sẻ chia với những mảnh đời khác nhau, giúp cuộc sống không còn hạn hẹp trong cái "tôi" cá nhân.

• Biểu hiện của sự trải nghiệm:

• Không chỉ là đi du lịch (phượt), mà còn là tham gia tình nguyện, làm thêm, học một kỹ năng mới, hay đơn giản là trò chuyện với một người lạ.

• Dám thất bại và dám bắt đầu lại (đó là sự trải nghiệm về mặt cảm xúc và ý chí).

• Bàn luận mở rộng: * Trải nghiệm không đồng nghĩa với sự nông nổi, sa đà vào những thú vui vô bổ hay nguy hiểm dưới cái mác "thử cho biết".

• Cần có sự chọn lọc và trách nhiệm với những hành động của mình.

• Phê phán những bạn trẻ sống khép kín trong "tháp ngà", sợ khó khăn, chỉ biết thế giới qua màn hình điện thoại.

3. Kết bài:

• Khẳng định lại ý nghĩa: Thế giới là một cuốn sách, và người không trải nghiệm chỉ mới đọc được trang đầu tiên.

• Lời nhắn nhủ: Hãy cứ dấn thân, hãy cứ khát khao, vì tuổi trẻ chỉ đến một lần và những dấu chân bạn để lại trên hành trình trải nghiệm chính là tài sản quý giá nhất.

Câu 1: Xác định thể thơ của văn bản trên.

• Đáp án: Thể thơ tự do (Số chữ trong các câu không cố định, dao động từ 6 đến 8 chữ, cách ngắt nhịp linh hoạt).

Câu 2: Trong bài thơ, nhân vật người ông sẽ bàn giao cho cháu những thứ gì?

Dựa vào văn bản, người ông đã liệt kê nhiều điều để "bàn giao":

• Cảnh sắc thiên nhiên, quê hương: Gió heo may, góc phố có mùi ngô nướng, hương bưởi tháng Giêng, cỏ mùa xuân xanh.

• Tình cảm và con người: Những mặt người đẫm nắng, sự yêu thương trên trái đất này.

• Trải nghiệm và tâm hồn: Một chút buồn, ngậm ngùi, cô đơn và cả bản lĩnh làm người qua "câu thơ vững gót".

Câu 3: Vì sao người ông lại không muốn bàn giao cho cháu những thứ ở khổ thơ thứ hai?

Khổ thơ thứ hai nhắc đến: tháng ngày vất vả, sương muối đêm bay lạnh, đất rung chuyển, xóm làng loạn lạc, ngọn đèn mờ...

• Lý do: Đây là những ký ức về chiến tranh, sự nghèo khó, đau thương và những hy sinh gian khổ mà thế hệ của ông đã phải trải qua. Người ông không muốn bàn giao những điều này vì tình yêu thương cháu vô bờ bến; ông muốn cháu được sống trong hòa bình, hạnh phúc, chỉ còn thấy những điều tươi đẹp mà không phải gánh chịu những nhọc nhằn, mất mát của quá khứ.

Câu 4: Chỉ ra và phân tích biện pháp điệp ngữ được sử dụng trong bài thơ.

• Chỉ ra: Điệp ngữ "Bàn giao" (được lặp lại nhiều lần ở đầu các câu thơ).

• Phân tích tác dụng:

• Về cấu trúc: Tạo nhịp điệu đều đặn, tha thiết như một lời dặn dò, tâm tình thủ thỉ của người ông.

• Về nội dung: Nhấn mạnh hành động chuyển giao thiêng liêng giữa các thế hệ. "Bàn giao" không chỉ là đưa lại vật chất mà là truyền lại mạch nguồn văn hóa, tình yêu quê hương và bản lĩnh sống.

• Về biểu cảm: Thể hiện trách nhiệm, tâm huyết và niềm hy vọng gửi gắm của thế hệ đi trước dành cho thế hệ tương lai.

Câu 5: Thái độ cần có trước những điều được bàn giao (Đoạn văn 5 - 7 câu).

Gợi ý:

Trước những giá trị trân quý mà cha ông đã dày công vun đắp và "bàn giao", mỗi chúng ta cần có thái độ trân trọng và biết ơn sâu sắc. Chúng ta không chỉ tiếp nhận những thành quả hòa bình, vẻ đẹp của quê hương như một lẽ tự nhiên, mà phải ý thức được đó là kết tinh từ mồ hôi và cả máu xương của thế hệ đi trước. Từ sự trân trọng đó, thế hệ trẻ cần có trách nhiệm gìn giữ, bảo tồn và phát huy những giá trị bản sắc văn hóa, tinh thần tốt đẹp của dân tộc. Đồng thời, mỗi người phải không ngừng nỗ lực học tập và rèn luyện bản lĩnh để viết tiếp những trang sử vẻ vang, làm giàu đẹp thêm "gia tài" mà mình được nhận lại. Hành động trách nhiệm hôm nay chính là cách tốt nhất để tri ân quá khứ và mở đường cho tương lai.

Đoạn trích trong bài thơ "Trăng hè" của Đoàn Văn Cừ đã vẽ nên một bức tranh làng quê Việt Nam đêm trăng đầy êm đềm, thanh bình và đậm chất hội họa. Vẻ đẹp ấy trước hết hiện lên qua những hình ảnh bình dị, thân thuộc: tiếng võng "kẽo kẹt", con chó "ngủ lơ mơ", bóng cây "lơi lả". Tác giả đã sử dụng bút pháp lấy động tả tĩnh tài tình; âm thanh của chiếc võng hay hình ảnh con mèo quyện dưới chân không làm xao động đêm vắng mà trái lại càng tôn thêm cái "lặng tờ" của cảnh vật và sự thư thái của lòng người. Ánh trăng hè được miêu tả gián tiếp nhưng vô cùng lung linh qua cái "lấp loáng" trên tàu cau, tạo nên một không gian vừa thực vừa ảo. Bức tranh không chỉ có cảnh mà còn có tình, có sự hiện diện của con người (ông lão, thằng cu) trong tâm thế thong dong, hòa hợp tuyệt đối với thiên nhiên. Qua đó, ta thấy được tình yêu quê hương kín đáo nhưng sâu nặng và khả năng quan sát tinh tế của "nhà thơ của đồng quê" Đoàn Văn Cừ, giúp người đọc tìm thấy một khoảng lặng bình yên giữa nhịp sống hối hả.

Câu 2: Nghị luận xã hội (Khoảng 600 chữ)

Đề bài: Trình bày suy nghĩ về sự nỗ lực hết mình của tuổi trẻ hiện nay.

Dàn ý chi tiết:

1. Mở bài:

• Dẫn dắt: Tuổi trẻ là quãng thời gian quý giá nhất của mỗi người, là lúc ngọn lửa nhiệt huyết bùng cháy mạnh mẽ nhất.

• Nêu vấn đề: Sự nỗ lực hết mình chính là "chìa khóa vàng" để tuổi trẻ mở ra cánh cửa thành công và khẳng định giá trị bản thân.

2. Thân bài:

• Giải thích: "Nỗ lực hết mình" là sự cố gắng vượt bậc, không ngại khó khăn, thử thách, luôn dồn toàn bộ tâm trí và sức lực để theo đuổi mục tiêu và lý tưởng đã đề ra.

• Tại sao tuổi trẻ cần nỗ lực hết mình?

• Khẳng định bản thân: Thế giới hiện đại đầy cạnh tranh, nếu không nỗ lực, chúng ta sẽ bị tụt lại phía sau.

• Vượt qua giới hạn: Nỗ lực giúp ta khám phá những năng lực tiềm ẩn mà chính mình cũng không ngờ tới.

• Tạo dựng tương lai: Những gì ta gieo trồng ở tuổi trẻ bằng mồ hôi và công sức sẽ là trái ngọt cho tương lai.

• Đóng góp cho xã hội: Một thế hệ trẻ nỗ lực sẽ tạo nên một đất nước hùng cường (liên hệ với bối cảnh Industry 4.0).

• Biểu hiện của sự nỗ lực:

• Học tập không ngừng nghỉ, chủ động trau dồi kỹ năng (ngoại ngữ, công nghệ).

• Dám nghĩ dám làm, không sợ thất bại (tinh thần khởi nghiệp, sáng tạo).

• Tham gia các hoạt động cộng đồng, sống có lý tưởng.

• Phản đề: Phê phán một bộ phận giới trẻ sống thờ ơ, thụ động, mắc bệnh "lười", dễ dàng bỏ cuộc khi gặp áp lực hoặc chỉ biết hưởng thụ.

• Bài học nhận thức và hành động:

• Nỗ lực phải đi kèm với phương pháp đúng đắn (không phải nỗ lực mù quáng).

• Biết cân bằng giữa nỗ lực và chăm sóc sức khỏe tinh thần.

3. Kết bài:

• Khẳng định lại ý nghĩa của sự nỗ lực: "Đừng cầu nguyện cho một cuộc sống dễ dàng, hãy nguyện cầu cho sức mạnh để chịu đựng một cuộc sống khó khăn".

• Liên hệ bản thân: Là một học sinh đang đứng trước ngưỡng cửa kỳ thi quan trọng, sự nỗ lực hết mình lúc này chính là tấm vé quyết định tương lai.

Đoạn trích trong bài thơ "Trăng hè" của Đoàn Văn Cừ đã vẽ nên một bức tranh làng quê Việt Nam đêm trăng đầy êm đềm, thanh bình và đậm chất hội họa. Vẻ đẹp ấy trước hết hiện lên qua những hình ảnh bình dị, thân thuộc: tiếng võng "kẽo kẹt", con chó "ngủ lơ mơ", bóng cây "lơi lả". Tác giả đã sử dụng bút pháp lấy động tả tĩnh tài tình; âm thanh của chiếc võng hay hình ảnh con mèo quyện dưới chân không làm xao động đêm vắng mà trái lại càng tôn thêm cái "lặng tờ" của cảnh vật và sự thư thái của lòng người. Ánh trăng hè được miêu tả gián tiếp nhưng vô cùng lung linh qua cái "lấp loáng" trên tàu cau, tạo nên một không gian vừa thực vừa ảo. Bức tranh không chỉ có cảnh mà còn có tình, có sự hiện diện của con người (ông lão, thằng cu) trong tâm thế thong dong, hòa hợp tuyệt đối với thiên nhiên. Qua đó, ta thấy được tình yêu quê hương kín đáo nhưng sâu nặng và khả năng quan sát tinh tế của "nhà thơ của đồng quê" Đoàn Văn Cừ, giúp người đọc tìm thấy một khoảng lặng bình yên giữa nhịp sống hối hả.

Câu 2: Nghị luận xã hội (Khoảng 600 chữ)

Đề bài: Trình bày suy nghĩ về sự nỗ lực hết mình của tuổi trẻ hiện nay.

Dàn ý chi tiết:

1. Mở bài:

• Dẫn dắt: Tuổi trẻ là quãng thời gian quý giá nhất của mỗi người, là lúc ngọn lửa nhiệt huyết bùng cháy mạnh mẽ nhất.

• Nêu vấn đề: Sự nỗ lực hết mình chính là "chìa khóa vàng" để tuổi trẻ mở ra cánh cửa thành công và khẳng định giá trị bản thân.

2. Thân bài:

• Giải thích: "Nỗ lực hết mình" là sự cố gắng vượt bậc, không ngại khó khăn, thử thách, luôn dồn toàn bộ tâm trí và sức lực để theo đuổi mục tiêu và lý tưởng đã đề ra.

• Tại sao tuổi trẻ cần nỗ lực hết mình?

• Khẳng định bản thân: Thế giới hiện đại đầy cạnh tranh, nếu không nỗ lực, chúng ta sẽ bị tụt lại phía sau.

• Vượt qua giới hạn: Nỗ lực giúp ta khám phá những năng lực tiềm ẩn mà chính mình cũng không ngờ tới.

• Tạo dựng tương lai: Những gì ta gieo trồng ở tuổi trẻ bằng mồ hôi và công sức sẽ là trái ngọt cho tương lai.

• Đóng góp cho xã hội: Một thế hệ trẻ nỗ lực sẽ tạo nên một đất nước hùng cường (liên hệ với bối cảnh Industry 4.0).

• Biểu hiện của sự nỗ lực:

• Học tập không ngừng nghỉ, chủ động trau dồi kỹ năng (ngoại ngữ, công nghệ).

• Dám nghĩ dám làm, không sợ thất bại (tinh thần khởi nghiệp, sáng tạo).

• Tham gia các hoạt động cộng đồng, sống có lý tưởng.

• Phản đề: Phê phán một bộ phận giới trẻ sống thờ ơ, thụ động, mắc bệnh "lười", dễ dàng bỏ cuộc khi gặp áp lực hoặc chỉ biết hưởng thụ.

• Bài học nhận thức và hành động:

• Nỗ lực phải đi kèm với phương pháp đúng đắn (không phải nỗ lực mù quáng).

• Biết cân bằng giữa nỗ lực và chăm sóc sức khỏe tinh thần.

3. Kết bài:

• Khẳng định lại ý nghĩa của sự nỗ lực: "Đừng cầu nguyện cho một cuộc sống dễ dàng, hãy nguyện cầu cho sức mạnh để chịu đựng một cuộc sống khó khăn".

• Liên hệ bản thân: Là một học sinh đang đứng trước ngưỡng cửa kỳ thi quan trọng, sự nỗ lực hết mình lúc này chính là tấm vé quyết định tương lai.

Đoạn trích trong bài thơ "Trăng hè" của Đoàn Văn Cừ đã vẽ nên một bức tranh làng quê Việt Nam đêm trăng đầy êm đềm, thanh bình và đậm chất hội họa. Vẻ đẹp ấy trước hết hiện lên qua những hình ảnh bình dị, thân thuộc: tiếng võng "kẽo kẹt", con chó "ngủ lơ mơ", bóng cây "lơi lả". Tác giả đã sử dụng bút pháp lấy động tả tĩnh tài tình; âm thanh của chiếc võng hay hình ảnh con mèo quyện dưới chân không làm xao động đêm vắng mà trái lại càng tôn thêm cái "lặng tờ" của cảnh vật và sự thư thái của lòng người. Ánh trăng hè được miêu tả gián tiếp nhưng vô cùng lung linh qua cái "lấp loáng" trên tàu cau, tạo nên một không gian vừa thực vừa ảo. Bức tranh không chỉ có cảnh mà còn có tình, có sự hiện diện của con người (ông lão, thằng cu) trong tâm thế thong dong, hòa hợp tuyệt đối với thiên nhiên. Qua đó, ta thấy được tình yêu quê hương kín đáo nhưng sâu nặng và khả năng quan sát tinh tế của "nhà thơ của đồng quê" Đoàn Văn Cừ, giúp người đọc tìm thấy một khoảng lặng bình yên giữa nhịp sống hối hả.

Câu 2: Nghị luận xã hội (Khoảng 600 chữ)

Đề bài: Trình bày suy nghĩ về sự nỗ lực hết mình của tuổi trẻ hiện nay.

Dàn ý chi tiết:

1. Mở bài:

• Dẫn dắt: Tuổi trẻ là quãng thời gian quý giá nhất của mỗi người, là lúc ngọn lửa nhiệt huyết bùng cháy mạnh mẽ nhất.

• Nêu vấn đề: Sự nỗ lực hết mình chính là "chìa khóa vàng" để tuổi trẻ mở ra cánh cửa thành công và khẳng định giá trị bản thân.

2. Thân bài:

• Giải thích: "Nỗ lực hết mình" là sự cố gắng vượt bậc, không ngại khó khăn, thử thách, luôn dồn toàn bộ tâm trí và sức lực để theo đuổi mục tiêu và lý tưởng đã đề ra.

• Tại sao tuổi trẻ cần nỗ lực hết mình?

• Khẳng định bản thân: Thế giới hiện đại đầy cạnh tranh, nếu không nỗ lực, chúng ta sẽ bị tụt lại phía sau.

• Vượt qua giới hạn: Nỗ lực giúp ta khám phá những năng lực tiềm ẩn mà chính mình cũng không ngờ tới.

• Tạo dựng tương lai: Những gì ta gieo trồng ở tuổi trẻ bằng mồ hôi và công sức sẽ là trái ngọt cho tương lai.

• Đóng góp cho xã hội: Một thế hệ trẻ nỗ lực sẽ tạo nên một đất nước hùng cường (liên hệ với bối cảnh Industry 4.0).

• Biểu hiện của sự nỗ lực:

• Học tập không ngừng nghỉ, chủ động trau dồi kỹ năng (ngoại ngữ, công nghệ).

• Dám nghĩ dám làm, không sợ thất bại (tinh thần khởi nghiệp, sáng tạo).

• Tham gia các hoạt động cộng đồng, sống có lý tưởng.

• Phản đề: Phê phán một bộ phận giới trẻ sống thờ ơ, thụ động, mắc bệnh "lười", dễ dàng bỏ cuộc khi gặp áp lực hoặc chỉ biết hưởng thụ.

• Bài học nhận thức và hành động:

• Nỗ lực phải đi kèm với phương pháp đúng đắn (không phải nỗ lực mù quáng).

• Biết cân bằng giữa nỗ lực và chăm sóc sức khỏe tinh thần.

3. Kết bài:

• Khẳng định lại ý nghĩa của sự nỗ lực: "Đừng cầu nguyện cho một cuộc sống dễ dàng, hãy nguyện cầu cho sức mạnh để chịu đựng một cuộc sống khó khăn".

• Liên hệ bản thân: Là một học sinh đang đứng trước ngưỡng cửa kỳ thi quan trọng, sự nỗ lực hết mình lúc này chính là tấm vé quyết định tương lai.

Câu 1: Xác định ngôi kể của người kể chuyện.

• Trả lời: Ngôi kể thứ ba (người kể chuyện giấu mình, gọi tên các nhân vật như bà Ngải, Bớt, Nở).

Câu 2: Các chi tiết cho thấy chị Bớt không giận mẹ dù từng bị phân biệt đối xử.

• Chi tiết:

• Khi thấy mẹ mang quần áo nồi niêu đến ở chung, Bớt "rất mừng".

• Chị lo lắng cho mẹ, khuyên mẹ nghĩ kĩ vì sợ sau này mẹ lại thấy phiền ("Bu nghĩ kĩ đi. Chẳng sau này lại phiền bu ra...").

• Khi bà cụ ngượng ngùng, Bớt đã vỗ về, giữ mẹ ở lại để bà cháu chăm sóc nhau ("bu cứ ở đây với mẹ con mày...").

• Hành động "buông bé Hiên, ôm lấy mẹ" và câu nói trấn an khi mẹ hối hận: "- Ô hay! Con có nói gì đâu, sao bu cứ nghĩ ngợi thế nhỉ?".

Câu 3: Qua đoạn trích, nhân vật Bớt là người như thế nào?

• Trả lời: Bớt là một người phụ nữ giàu lòng vị tha, hiếu thảo và đảm đang. Dù quá khứ chịu nhiều ấm ức do sự thiên vị của mẹ, chị vẫn sẵn sàng dang tay đón nhận, chăm sóc mẹ lúc tuổi già mà không hề oán trách. Chị còn là người phụ nữ tháo vát, vừa lo công tác xã hội, vừa lo việc đồng áng nuôi con.

Câu 4: Ý nghĩa hành động ôm lấy mẹ và câu nói của chị Bớt.

• Ý nghĩa: * Thể hiện sự thấu hiểu và lòng bao dung tuyệt đối của người con dành cho mẹ.

• Xóa bỏ khoảng cách và mặc cảm tội lỗi trong lòng bà cụ Ngải, giúp bà trút bỏ gánh nặng ân hận bấy lâu.

• Khẳng định tình yêu thương máu mủ thiêng liêng có thể chữa lành mọi tổn thương trong quá khứ.

Câu 5: Thông điệp có ý nghĩa nhất đối với cuộc sống hôm nay.

• Thông điệp: Lòng vị tha và sự hiếu thảo trong gia đình.

• Lí giải: Trong cuộc sống, ai cũng có lúc mắc sai lầm, ngay cả cha mẹ. Việc giữ mãi lòng thù hận chỉ làm bản thân thêm nặng nề và rạn nứt tình thân. Lòng vị tha của chị Bớt không chỉ giúp mẹ chị có nơi nương tựa lúc xế chiều mà còn tạo nên một mái ấm hạnh phúc cho chính các con chị. Sự bao dung chính là sợi dây bền chặt nhất để gắn kết các thế hệ và giữ gìn giá trị đạo đức truyền thống.

Văn bản của tác giả Nguyễn Bình đã mở ra một góc nhìn đầy nhân văn và mới mẻ về biến đổi khí hậu khi tiếp cận dưới lăng kính tâm lý học thông qua khái niệm "tiếc thương sinh thái" (ecological grief). Đây không đơn thuần là sự biến đổi của thời tiết mà là nỗi đau khổ hiện sinh sâu sắc trước những mất mát về hệ sinh thái đã, đang và sẽ xảy ra. Với trình tự triển khai chặt chẽ từ những dẫn chứng cụ thể tại các điểm nóng khí hậu như Bắc Canada, Australia hay vùng Amazon cháy rực, tác giả đã khéo léo mở rộng phạm vi ra toàn cầu, chạm đến nỗi lo âu của 10.000 trẻ em và thanh thiếu niên trên khắp thế giới. Bằng việc kết hợp nhuần nhuyễn giữa định nghĩa khoa học của Cunsolo, Ellis và những con số thống kê thực tế đầy sức nặng, bài viết đã chứng minh rằng thiên nhiên không phải là một thực thể tách rời; khi môi trường bị hủy hoại, căn tính văn hóa và sức khỏe tâm thần của con người cũng bị tổn thương nghiêm trọng. Thông điệp sâu sắc nhất đọng lại chính là lời cảnh báo về sự kết nối vô hình nhưng bền chặt giữa con người và Trái Đất: bảo vệ hành tinh xanh giờ đây không chỉ là cứu lấy môi trường lý tính, mà còn là cứu chuộc những tâm hồn đang rơi vào khủng hoảng trước ngưỡng cửa tận thế.

Câu 1: Hiện tượng "tiếc thương sinh thái" là gì?

Theo bài viết, tiếc thương sinh thái (ecological grief) là một hiện tượng tâm lý, được định nghĩa là nỗi đau khổ trước những mất mát về sinh thái mà con người đã trải qua, đang trải qua hoặc tin rằng đang ở phía trước. Những mất mát này có thể là sự biến mất của các loài sinh vật hoặc sự thay đổi của các cảnh quan quan trọng đối với đời sống tinh thần.

Câu 2: Bài viết trình bày thông tin theo trình tự nào?

Văn bản trình bày thông tin theo trình tự từ cụ thể đến tổng quát (hoặc có thể hiểu là từ hẹp đến rộng):

• Bắt đầu bằng việc định nghĩa khái niệm và đưa ra các dẫn chứng cụ thể từ các cộng đồng ở "tiền tuyến" (người Inuit ở Canada, nông dân Australia, các tộc người ở Amazon).

• Sau đó mở rộng ra phạm vi toàn cầu, đến những người ở "hậu phương" và đặc biệt là thế hệ trẻ thông qua các số liệu thống kê cụ thể.

Câu 3: Tác giả sử dụng bằng chứng nào để cung cấp thông tin?

Tác giả đã kết hợp nhiều loại bằng chứng để tăng tính thuyết phục:

• Bằng chứng khoa học: Trích dẫn định nghĩa và nghiên cứu của các nhà khoa học (Ashlee Cunsolo, Neville R. Ellis, Caroline Hickman).

• Dẫn chứng thực tế/Nhân chứng: Lời kể của người Inuit, tình cảnh của người Tenharim, Guató, Guarani ở Brazil khi rừng Amazon cháy.

• Số liệu thống kê: Cuộc khảo sát 10.000 trẻ em và thanh thiếu niên tại 10 quốc gia với các con số cụ thể (59% rất lo lắng, 45% bị ảnh hưởng tiêu cực đến cuộc sống hàng ngày).

Câu 4: Nhận xét về cách tiếp cận vấn đề biến đổi khí hậu của tác giả.

Cách tiếp cận của tác giả rất nhân văn và mới mẻ:

• Thay vì chỉ tập trung vào các số liệu khô khan về nhiệt độ hay mực nước biển, tác giả tập trung vào khía cạnh tâm lý và sức khỏe tâm thần.

• Cách tiếp cận này giúp người đọc thấy được biến đổi khí hậu không chỉ là câu chuyện của thiên nhiên mà là nỗi đau hiện sinh sát sườn, tác động sâu sắc đến căn tính văn hóa và cảm xúc của con người.

Câu 5: Thông điệp sâu sắc nhất mà bạn nhận được là gì?

(Đây là câu hỏi mở, bạn có thể chọn một trong các ý sau):

• Sự kết nối giữa con người và tự nhiên: Chúng ta không tách rời khỏi hệ sinh thái; khi thiên nhiên tổn thương, tâm hồn con người cũng bị hủy hoại.

• Sự thấu cảm toàn cầu: Biến đổi khí hậu là một cuộc khủng hoảng chung, nơi nỗi đau của những người dân bản địa cũng dần trở thành nỗi lo âu của thế hệ trẻ toàn cầu.

• Lời cảnh báo về trách nhiệm: Cần có những hành động thiết thực để bảo vệ môi trường, không chỉ để cứu lấy hành tinh mà còn để bảo vệ sức khỏe tâm thần và tương lai của chính chúng ta.