Câu 1 (2 điểm)

Viết đoạn văn nghị luận khoảng 200 chữ

Giấc mơ có ý nghĩa đặc biệt đối với đời sống tinh thần của con người. Trước hết, giấc mơ là nguồn nuôi dưỡng niềm tin và hi vọng, giúp con người hướng tới những điều tốt đẹp trong tương lai. Khi có giấc mơ, con người không sống buông xuôi mà biết đặt cho mình một mục tiêu để phấn đấu. Bên cạnh đó, giấc mơ còn là động lực giúp con người vượt qua khó khăn, thử thách. Trong những lúc mệt mỏi, bế tắc, chính giấc mơ đã tiếp thêm sức mạnh tinh thần, giúp con người kiên trì bước tiếp. Không chỉ vậy, giấc mơ còn góp phần làm giàu đời sống tâm hồn, giúp con người sống nhân ái, biết yêu thương và sẻ chia hơn. Một cuộc sống thiếu giấc mơ sẽ trở nên khô cằn, vô nghĩa, bởi con người khi ấy chỉ tồn tại vì những nhu cầu vật chất trước mắt. Tuy nhiên, giấc mơ cần gắn liền với hành động và nỗ lực không ngừng; nếu chỉ mơ mộng viển vông mà không hành động, giấc mơ sẽ trở nên vô ích. Vì thế, mỗi người cần biết trân trọng và nuôi dưỡng những giấc mơ đẹp để sống một cuộc đời có ý nghĩa.

Câu 2 (4 điểm)

Viết bài văn khoảng 600 chữ phân tích bài thơ Tương tư của Nguyễn Bính

Nguyễn Bính là nhà thơ tiêu biểu của phong trào Thơ mới nhưng lại mang một phong vị rất riêng: hồn quê mộc mạc, chân thành và đậm đà bản sắc dân gian. Bài thơ Tương tư là một trong những tác phẩm đặc sắc nhất của ông, thể hiện sâu sắc nỗi nhớ thương da diết của chàng trai quê trong tình yêu đơn phương.

Mở đầu bài thơ, Nguyễn Bính đã khéo léo mượn không gian làng quê để nói hộ nỗi lòng nhân vật trữ tình:

“Thôn Đoài ngồi nhớ thôn Đông,

Một người chín nhớ mười mong một người.”

Hai thôn Đoài – Đông vốn gần gũi, chung một làng, nhưng lại được nhân hóa như hai con người đang xa cách. Cách nói dân dã “chín nhớ mười mong” diễn tả nỗi nhớ khắc khoải, sâu nặng và đầy da diết. Nỗi nhớ ấy không còn là cảm xúc mơ hồ mà trở thành một “căn bệnh”:

“Gió mưa là bệnh của giời,

Tương tư là bệnh của tôi yêu nàng.”

So sánh tình yêu với quy luật tự nhiên, Nguyễn Bính đã làm nổi bật sự tự nhiên, tất yếu của nỗi tương tư, đồng thời bộc lộ sự chân thành và táo bạo trong cách bày tỏ tình cảm.

Ở những khổ thơ tiếp theo, nỗi tương tư ấy ngày càng trở nên day dứt. Khoảng cách địa lí không đáng kể nhưng lại hóa thành khoảng cách của lòng người:

“Hai thôn chung lại một làng,

Cớ sao bên ấy chẳng sang bên này?”

Thời gian trôi đi chậm chạp, mòn mỏi trong chờ đợi:

“Ngày qua ngày lại qua ngày,

Lá xanh nhuộm đã thành cây lá vàng.”

Hình ảnh lá xanh hóa vàng gợi sự tàn phai của thời gian, đồng thời phản ánh nỗi nhớ kéo dài, khiến lòng người thêm buồn tủi, lo âu.

Nỗi tương tư không chỉ hiện hữu trong suy nghĩ mà còn xâm chiếm cả giấc ngủ:

“Tương tư thức mấy đêm rồi,

Biết cho ai, hỏi ai người biết cho!”

Đó là nỗi cô đơn của tình yêu đơn phương, không biết giãi bày cùng ai. Khát vọng được gặp gỡ, được yêu thương được thể hiện qua những hình ảnh mang đậm chất dân gian: bến – đò, hoa – bướm, trầu – cau. Những hình ảnh ấy vừa gợi ước mong gắn bó, vừa kín đáo bày tỏ khát khao lứa đôi.

Kết thúc bài thơ, Nguyễn Bính quay trở lại với hình ảnh thôn Đoài – thôn Đông, cau – trầu, tạo nên một vòng tròn cảm xúc khép kín nhưng vẫn còn dang dở. Tương tư vì thế không chỉ là tiếng lòng của một chàng trai đang yêu, mà còn là bản tình ca mộc mạc, chân thành của người nông thôn Việt Nam. Qua bài thơ, Nguyễn Bính đã thể hiện tài năng trong việc kết hợp chất trữ tình hiện đại với ngôn ngữ, hình ảnh dân gian, để lại dư âm sâu lắng trong lòng người đọc.

Câu 1.

Phương thức biểu đạt chính của đoạn trích là nghị luận.

→ Văn bản chủ yếu nêu quan điểm, lập luận, dẫn chứng nhằm thuyết phục người đọc về vai trò của giấc mơ đối với đời sống con người.

Câu 2.

• Đoạn (5) sử dụng thao tác lập luận phân tích kết hợp với chứng minh.
• Tác dụng:
  
• • Phân tích sự kiện Barack Obama trở thành Tổng thống Mỹ.
  • Qua đó làm rõ vai trò to lớn của giấc mơ và niềm tin trong việc thức tỉnh tinh thần của cả một dân tộc.
  • Tăng sức thuyết phục cho luận điểm: con người và xã hội không chỉ sống bằng lợi ích vật chất mà còn cần những “hạt giống của giấc mơ”.

Câu 3.

Tác giả cho rằng “Chúng ta thực sự là những kẻ nghèo đói” vì:

• Con người ngày nay nghèo nàn về đời sống tinh thần, không còn mang trong mình những giấc mơ đẹp, nhân văn.
• Chúng ta mải mê chạy theo vật chất mà lãng quên việc nuôi dưỡng tâm hồn, quên gieo giấc mơ cho bản thân và cho thế hệ trẻ.
• Khi “xoè bàn tay tâm hồn ra” mà không có lấy một “hạt giống của giấc mơ”, con người trở nên trống rỗng, u uất, hoảng loạn.
  → Đây là sự nghèo đói về tinh thần, đáng sợ hơn cả sự thiếu thốn vật chất.

Câu 4.

Những cách khả thi để chữa chạy “những cơn đau ốm tâm hồn” được gợi ra trong đoạn (11) là:

• Khơi dậy và nuôi dưỡng những giấc mơ đẹp, nhân ái cho con người, đặc biệt là trẻ em.
• Quan tâm nhiều hơn đến đời sống tinh thần, không chỉ chăm lo sức khỏe thể chất.
• Kể chuyện cổ tích, giáo dục bằng tình yêu thương, sự tưởng tượng và niềm tin vào điều tốt đẹp.
• Trong gia đình, nhà trường và xã hội cần có những “người gieo hạt giống của giấc mơ” để nâng đỡ, chữa lành tâm hồn con người.

Câu 1 (2 điểm)

Viết đoạn văn nghị luận khoảng 200 chữ

Trong bài thơ Anh chỉ sợ rồi trời sẽ mưa, hình tượng mưa mang ý nghĩa biểu tượng sâu sắc, giàu sức gợi. Mưa trước hết là hình ảnh của ngoại cảnh, gắn với những đổi thay bất chợt của thiên nhiên, của không gian sống. Nhưng vượt lên ý nghĩa tả thực, mưa còn là biểu tượng cho những biến động trong tâm trạng con người, đặc biệt là những mong manh, lo âu, bất an trong tình yêu. “Trời sẽ mưa” không chỉ là dự cảm về thời tiết mà còn là nỗi sợ về sự rạn vỡ, chia xa, về những điều không thể níu giữ. Mưa gợi cảm giác lạnh lẽo, ướt át, làm mờ đi cảnh vật, cũng như những khoảnh khắc buồn khiến lòng người chùng xuống. Qua hình tượng mưa, Lưu Quang Vũ đã tinh tế thể hiện nỗi sợ mất mát của con người trước hạnh phúc, khi yêu thương chưa kịp trọn vẹn đã lo âu về tan vỡ. Hình tượng ấy góp phần làm nổi bật giọng thơ trữ tình, sâu lắng và nhân văn, thể hiện một tâm hồn nhạy cảm, tha thiết với cuộc đời và tình yêu.

Câu 2 (4 điểm)

Viết bài văn khoảng 600 chữ

Trong tác phẩm Nếu biết trăm năm là hữu hạn, Howard Thurman từng nói: “Hãy tự hỏi xem điều gì sẽ khiến bạn tỉnh thức, và thực hiện điều đó. Bởi cái thế giới cần là những con người đã thức tỉnh.” Câu nói không chỉ là một lời khuyên sống, mà còn là một thông điệp sâu sắc về ý thức tồn tại và giá trị của con người trong cuộc đời.

“Tỉnh thức” không đơn thuần là trạng thái tỉnh táo về mặt thể chất, mà là sự thức tỉnh trong nhận thức và tinh thần. Đó là khi con người hiểu rõ mình là ai, mình sống để làm gì, điều gì là quan trọng và điều gì là vô nghĩa. Trong cuộc sống hiện đại, không ít người tồn tại trong trạng thái “ngủ quên”: sống theo thói quen, chạy theo vật chất, danh vọng, hoặc để bản thân bị cuốn trôi bởi mạng xã hội, áp lực đồng tiền mà quên mất những giá trị cốt lõi như tình yêu thương, trách nhiệm và ý nghĩa sống. Chính vì vậy, tỉnh thức trở thành điều cần thiết để con người sống đúng, sống sâu và sống có mục đích.

Những điều làm con người tỉnh thức có thể đến từ nhiều phía. Đó có thể là những biến cố đau thương như mất mát, thất bại, bệnh tật, khiến con người nhận ra sự hữu hạn của đời sống. Đó cũng có thể là một khoảnh khắc rất nhỏ: một lần chứng kiến sự hi sinh thầm lặng của cha mẹ, một câu nói tử tế, hay một hành động đẹp giữa đời thường. Những trải nghiệm ấy giúp con người nhìn lại bản thân, điều chỉnh cách sống, biết trân trọng những gì đang có và sống nhân ái hơn với người khác.

Khi con người tỉnh thức, họ không chỉ thay đổi bản thân mà còn tạo ra giá trị cho xã hội. Một con người tỉnh thức sẽ biết sống có trách nhiệm, dám theo đuổi đam mê, dám bảo vệ lẽ phải và lan tỏa điều tốt đẹp. Thế giới không cần quá nhiều người xuất chúng, nhưng rất cần những con người ý thức rõ giá trị của mình, không sống vô nghĩa, không thờ ơ trước nỗi đau của người khác. Chính những con người ấy góp phần làm cho xã hội trở nên nhân văn và tốt đẹp hơn.

Đối với mỗi người trẻ hôm nay, tỉnh thức là biết lắng nghe chính mình, nhận ra điều khiến mình sống có ý nghĩa, từ đó dũng cảm thực hiện nó. Đó có thể là học tập nghiêm túc, sống tử tế, theo đuổi ước mơ chân chính hay đơn giản là trở thành một người có ích cho gia đình và cộng đồng. Như Howard Thurman đã khẳng định, thế giới chỉ thực sự thay đổi khi có những con người đã thức tỉnh – những con người sống có ý thức, có trách nhiệm và có lý tưởng.

Câu 1.

Bài thơ “Anh chỉ sợ rồi trời sẽ mưa” được viết theo thể thơ tự do.

→ Các dòng thơ dài ngắn không đều, không bị ràng buộc bởi số chữ, vần điệu hay niêm luật chặt chẽ, phù hợp với việc bộc lộ cảm xúc tự nhiên, dạt dào của nhân vật trữ tình.

Câu 2.

Bài thơ thể hiện nỗi lo âu, bất an, sợ hãi xen lẫn yêu thương sâu sắc của nhân vật trữ tình trước sự mong manh của hạnh phúc và những đổi thay khó lường của cuộc đời.

→ Nhân vật trữ tình lo sợ mưa sẽ xoá đi kỷ niệm, lời hứa, tình yêu trong trẻo ban đầu; đồng thời bộc lộ nỗi day dứt trước tương lai không chắc chắn của mối quan hệ và cuộc sống.

Câu 3.

Trong đoạn thơ:

“Mưa cướp đi ánh sáng của ngày

Đường chập choạng trăm mối lo khó gỡ

Thức chẳng yên dở dang giấc ngủ”

Tác giả đã sử dụng biện pháp tu từ nhân hoá qua hình ảnh “mưa cướp đi ánh sáng của ngày”.

→ Từ “cướp” khiến cơn mưa mang dáng dấp của một thế lực tàn nhẫn, không chỉ làm tối không gian mà còn tượng trưng cho những biến cố bất ngờ trong cuộc đời.

→ Biện pháp này làm nổi bật cảm giác mất mát, bất an của nhân vật trữ tình, khi hạnh phúc bị đe doạ, cuộc sống trở nên mịt mờ, con người rơi vào trạng thái lo âu, trằn trọc, không yên giấc.

→ Qua đó, tác giả khắc họa sâu sắc sự mong manh của hạnh phúc và tâm trạng lo sợ trước những đổi thay không thể kiểm soát.

Câu 4.

Khi đối diện với một tương lai tràn ngập những điều chưa biết, con người cần giữ thái độ bình tĩnh, chủ động và lạc quan.

→ Ta không nên sợ hãi hay né tránh, mà cần chuẩn bị tâm thế vững vàng, tin tưởng vào bản thân và những giá trị tốt đẹp đã gây dựng.

→ Đồng thời, con người cần biết trân trọng hiện tại, giữ gìn những điều đang có, bởi đó chính là điểm tựa để vượt qua mọi biến động của tương lai.

→ Chỉ khi sống tích cực, kiên cường và giàu yêu thương, con người mới có thể vững vàng trước những “cơn mưa” bất ngờ của cuộc đời.

câu2

Đoạn trích thể hiện rõ nét tâm lý ông giáo Thứ khi chứng kiến cảnh đời bất hạnh của lão Hạc. Ban đầu, ông giáo cảm thấy xót thương cho lão Hạc khi nghe lão kể về việc bán chó. Ông giáo nhận ra sự đau khổ, tuyệt vọng trong lời kể của lão, đồng thời cũng cảm nhận được tình yêu thương, sự hi sinh của lão dành cho con trai.Tuy nhiên, ông giáo lại bất lực trước hoàn cảnh của lão Hạc. Ông giáo không thể giúp đỡ lão thoát khỏi cảnh nghèo túng, cũng không thể ngăn cản lão thực hiện hành động đau lòng. Sự bất lực ấy khiến ông giáo day dứt, ám ảnh, và ông giáo càng thêm thương cảm cho lão Hạc.Cuối cùng, ông giáo cảm phục trước phẩm chất cao đẹp của lão Hạc. Lão Hạc là người giàu lòng tự trọng, luôn giữ gìn danh dự của mình. Lão chọn cái chết để giữ trọn lời hứa với con trai, để không làm phiền đến người khác. Sự hy sinh cao cả của lão Hạc khiến ông giáo vô cùng kính trọng và ngưỡng mộ.

câu 3

Trong xã hội hiện đại, khi mạng xã hội phát triển mạnh mẽ, con người ngày càng chịu nhiều áp lực từ những “chuẩn mực vẻ đẹp” được tạo ra bởi công nghệ và trí tuệ nhân tạo. Các hiệu ứng chỉnh sửa khuôn mặt AI trên những nền tảng như TikTok đã vô tình khiến nhiều người, đặc biệt là phụ nữ và giới trẻ, cảm thấy tự ti về ngoại hình thật của mình. Trong bối cảnh đó, chiến dịch quảng cáo “Turn your back” (Quay lưng lại) của Dove năm 2023 đã mang đến một thông điệp sâu sắc và nhân văn: vẻ đẹp không có chuẩn mực, và vẻ đẹp tự nhiên của con người chính là điều hoàn hảo nhất.

Chiến dịch “Turn your back” kêu gọi mọi người quay lưng lại với các hiệu ứng làm đẹp bằng AI – những công cụ có thể biến đổi khuôn mặt con người trở nên “hoàn hảo” theo một khuôn mẫu giống nhau. Thông qua đó, Dove nhấn mạnh rằng vẻ đẹp không nên bị bó buộc trong những tiêu chuẩn cứng nhắc như làn da không tì vết, khuôn mặt thon gọn hay đường nét cân đối tuyệt đối. Mỗi con người đều mang trong mình những nét riêng, dù là khuyết điểm, nhưng chính điều đó tạo nên bản sắc và giá trị cá nhân không thể thay thế.

Thông điệp của Dove đặc biệt có ý nghĩa trong thời đại số, khi mạng xã hội thường xuyên lan truyền hình ảnh đã qua chỉnh sửa, khiến nhiều người lầm tưởng đó là vẻ đẹp “chuẩn mực”. Không ít bạn trẻ vì so sánh bản thân với những hình ảnh hoàn hảo ấy mà sinh ra tự ti, lo lắng, thậm chí đánh mất sự tự tin và niềm yêu thương dành cho chính mình. Việc lạm dụng các hiệu ứng chỉnh sửa không chỉ làm sai lệch nhận thức về vẻ đẹp, mà còn khiến con người dần xa rời giá trị chân thật của bản thân.

Bên cạnh đó, chiến dịch của Dove còn mang ý nghĩa nhân văn sâu sắc khi khẳng định rằng vẻ đẹp không chỉ nằm ở ngoại hình mà còn ở sự tự tin, cá tính và cách mỗi người chấp nhận chính mình. Khi con người biết yêu thương bản thân, trân trọng những nét riêng biệt, họ sẽ sống tích cực hơn, tự tin hơn và lan tỏa những giá trị tốt đẹp đến cộng đồng. Một xã hội chỉ thực sự lành mạnh khi con người không bị đánh giá dựa trên hình thức bề ngoài, mà được tôn trọng vì giá trị bên trong.

Tuy nhiên, thông điệp “vẻ đẹp không có chuẩn mực” không có nghĩa là con người bỏ qua việc chăm sóc bản thân. Ng notice Dove muốn gửi gắm là hãy chăm sóc và hoàn thiện bản thân theo cách tích cực, lành mạnh, thay vì chạy theo những tiêu chuẩn ảo do công nghệ tạo ra. Việc sử dụng mạng xã hội một cách tỉnh táo, có chọn lọc và biết giới hạn là điều cần thiết, đặc biệt đối với giới trẻ.

Từ chiến dịch “Turn your back”, mỗi người có thể rút ra cho mình một bài học quý giá: hãy dũng cảm quay lưng lại với những áp lực vô hình, học cách yêu thương và chấp nhận chính mình. Bởi lẽ, vẻ đẹp đích thực không nằm ở sự hoàn hảo theo khuôn mẫu, mà nằm ở sự chân thật, tự tin và độc nhất của mỗi con người. Đó cũng chính là giá trị bền vững mà Dove đã và đang lan tỏa trên toàn cầu.

Câu 1. Xác định ngôi kể của văn bản

Văn bản được kể theo ngôi thứ ba.

→ Người kể chuyện không xưng “tôi” mà gọi nhân vật bằng tên “y”, “Thứ”.

Câu 2. Xác định điểm nhìn trong đoạn trích. Điểm nhìn này có tác dụng gì?

• Điểm nhìn: Trần thuật chủ yếu được đặt từ điểm nhìn của nhân vật Thứ (ông giáo Thứ).
• Tác dụng:
  
• • Giúp người đọc thâm nhập sâu vào thế giới nội tâm của nhân vật: nỗi buồn, sự bế tắc, day dứt, thương yêu gia đình.
  • Làm nổi bật bi kịch tinh thần của người trí thức nghèo trong xã hội cũ.
  • Tăng giá trị hiện thực và nhân đạo cho tác phẩm.

Câu 3. Tại sao nước mắt của Thứ lại ứa ra khi ăn cơm?

Nước mắt của Thứ ứa ra vì:

• Thứ xúc động và đau xót khi nhận ra:
  
• • Bà, mẹ, vợ, các em đều nghèo khổ, thiếu thốn.
  • Mọi người nhường nhịn miếng ngon cho vợ chồng Thứ, còn mình chỉ ăn rau.
• Thứ thương gia đình nhưng bất lực, không thể san sẻ hay cải thiện cuộc sống.
• Cảm giác tủi thân, day dứt, bế tắc dồn nén khiến Thứ không kìm được nước mắt.

→ Đây là giọt nước mắt của lòng thương yêu, sự tự trọng và nỗi đau tinh thần.

Câu 4. Thông qua nhân vật ông giáo Thứ, nhà văn Nam Cao đã phản ánh điều gì?

Thông qua nhân vật ông giáo Thứ, Nam Cao đã phản ánh:

• Bi kịch sống mòn của người trí thức nghèo trong xã hội thực dân phong kiến:
  
• • Có học, có ý thức, có khát vọng sống có ý nghĩa nhưng bị cơm áo, trách nhiệm gia đình đè nặng.
• Cuộc sống tù túng, bế tắc, nghèo đói làm con người mệt mỏi cả thể xác lẫn tinh thần.
• Qua đó thể hiện:
  
• • Giá trị hiện thực: Tố cáo xã hội bất công đã làm thui chột con người.
  • Giá trị nhân đạo sâu sắc: Cảm thông, trân trọng nhân cách, tình thương và nỗi đau của con người.