Chế độ thực dân đã có những ảnh hưởng sâu sắc và lâu dài đối với các quốc gia Đông Nam Á trên nhiều lĩnh vực.

Về kinh tế, các nước thực dân khai thác thuộc địa nhằm phục vụ lợi ích của chính quốc. Nền kinh tế ở Đông Nam Á bị biến thành nền kinh tế phụ thuộc, cung cấp nguyên liệu thô, nhân công rẻ và là thị trường tiêu thụ hàng hóa cho các nước tư bản. Cơ cấu kinh tế phát triển mất cân đối, chủ yếu là nông nghiệp và khai khoáng, công nghiệp nặng hầu như không phát triển. Điều này làm cho nhiều nước sau khi giành độc lập vẫn ở tình trạng kém phát triển, phụ thuộc vào nước ngoài.

Về chính trị, thực dân áp đặt bộ máy cai trị chuyên chế, chia rẽ dân tộc, gây mất ổn định xã hội. Tuy nhiên, sự áp bức đó cũng làm nảy sinh phong trào đấu tranh giải phóng dân tộc mạnh mẽ, hình thành các tổ chức chính trị và lực lượng lãnh đạo cách mạng ở nhiều nước.

Về xã hội, chế độ thực dân làm xuất hiện những giai cấp, tầng lớp mới như công nhân, tư sản, tiểu tư sản. Mâu thuẫn dân tộc giữa nhân dân bản địa với thực dân xâm lược trở nên gay gắt. Bên cạnh đó, thực dân cũng du nhập một số yếu tố văn hóa, giáo dục và khoa học kỹ thuật phương Tây, tạo ra những biến đổi nhất định trong đời sống xã hội.

Liên hệ Việt Nam, dưới ách thống trị của thực dân Pháp, nước ta bị khai thác nặng nề về kinh tế, nhân dân bị bóc lột, đời sống cực khổ. Tuy nhiên, chính sự áp bức đó đã làm bùng nổ các phong trào yêu nước và cách mạng, tiêu biểu là sự ra đời của Đảng Cộng sản Việt Nam năm 1930, lãnh đạo nhân dân giành độc lập qua Cách mạng Tháng Tám năm 1945. Hiện nay, Việt Nam vẫn chịu một số hệ quả của thời kỳ thuộc địa như nền kinh tế xuất phát điểm thấp, cơ cấu kinh tế chưa thật sự cân đối. Tuy vậy, Việt Nam đang từng bước phát triển, hội nhập quốc tế và khẳng định vị thế của mình trên trường quốc tế.

Quá trình xâm lược của thực dân phương Tây đối với các quốc gia Đông Nam Á hải đảo :

1. Indonesia : Hà lan là thế lực thực dân chính , hoàn thành việc xâm chiếm và thiết lập ách thống trị vào thế kỉ XIX . Trước đó, Bồ Đào Nha cũng có sự cạnh tranh ảnh hưởng tại đây .

2. Philippines : Ban đầu bị Tây Ban Nha thống trị từ thế kỉ XVI . Sau chiến tranh Tây Ban Nha - Mĩ năm 1898 , Tây Ban Nha nhượng quyền quản lí Philippines cho Mĩ, và Mĩ tiếp tục quá trình xâm lược , biến quốc gia này thành thuộc địa .

3 . Malaysia : Thực dân Anh đẩy mạnh xâm chiếm các tiểu quốc từ năm 1826 và thành lập Malaysia thuộc Anh vào năm 1895

4. Myanmar : Anh tiến hành ba cuộc chiến tranh xâm lược ( 1824 - 1826, 1852 , 1855 ) để thôn tính Myanmar và sáp nhập nước này thành một tỉnh Ấn Độ thuộc Anh .