Nhân vật người chinh phụ trong đoạn trích Chinh Phụ Ngâm là hình tượng điển hình và cảm động về nỗi đau của người phụ nữ thời chiến. Nàng sống trong sự chia cắt, ngày đêm ngóng trông tin tức từ người chồng nơi biên ải xa xôi, với tâm trạng cô đơn và khát khao sum họp cháy bỏng. Sự cô đơn được đẩy lên đến đỉnh điểm qua các hành động "gượng" đầy ám ảnh: "Hương gượng đốt", "Gương gượng soi", "Sắt cầm gượng gảy". Những động tác cố gắng làm khuây khỏa này lại càng làm nổi bật sự bế tắc trong tâm hồn, khi mọi nỗ lực đều dẫn đến nước mắt và nỗi sầu muộn càng thêm sâu nặng. Người chinh phụ không chỉ thương mình mà còn thương xót cho người chồng đang đối mặt với hiểm nguy nơi chiến trường lạnh lẽo. Qua đó, nàng đã thể hiện tiếng nói phản kháng thầm lặng, tố cáo sự tàn khốc của chiến tranh đã cướp đi tuổi xuân và hạnh phúc lứa đôi, đồng thời đề cao giá trị của tình yêu và cuộc sống bình yên.

1. Song thất lục bát/2.Dòng thơ tiêu biểu thể hiện sự mong mỏi, Ngoài rèm thước chẳng mách tin,Trong rèm dường đã có đèn biết chăng?"Hoặc những câu thơ miêu tả hành động buồn bã, ngóng đợi như: "Ngồi rèm thưa rủ thác đòi phen".)Khi nghĩ về người chồng, người chinh phụ đã có những hành động sau:Cố gắng tìm quên, làm khuây khỏa bằng cách làm những việc thường ngày nhưng đều trong tâm trạng "gượng":