Câu 1: Xác định phương thức biểu đạt chính được sử dụng trong văn bản trên.

• Trả lời: Phương thức biểu đạt chính là Thuyết minh. (Văn bản cung cấp kiến thức, thông tin khách quan về hiện tượng thiên văn học).

Câu 2: Đối tượng thông tin của văn bản trên là gì?

• Trả lời: Đối tượng thông tin là hệ sao T Coronae Borealis (T CrB), hay còn gọi là "Ngôi sao Rực cháy" (Blaze Star) và hiện tượng vụ nổ nova tái phát của nó.

Câu 3: Phân tích hiệu quả của cách trình bày thông tin trong đoạn văn (về lịch sử phát hiện và chu kỳ 80 năm).

• Trả lời:

• Hiệu quả: Việc đưa ra các mốc thời gian cụ thể (1866, 1946) và số liệu (chu kỳ 80 năm) giúp tăng tính chính xác, xác thực và thuyết phục cho người đọc.

• Cách trình bày theo trình tự thời gian giúp người đọc dễ dàng theo dõi lịch sử của ngôi sao, từ đó hiểu được cơ sở khoa học tại sao các nhà thiên văn lại dự đoán một vụ nổ sắp xảy ra ở thời điểm hiện tại (năm 2024-2025).

Câu 4: Mục đích và nội dung của văn bản trên là gì?

• Mục đích: Cung cấp thông tin khoa học, phổ biến kiến thức về một hiện tượng thiên văn hiếm gặp để người đọc quan tâm và có chuẩn bị quan sát.

• Nội dung: Giới thiệu về vị trí, đặc điểm cấu tạo của hệ sao T CrB (sao lùn trắng và sao khổng lồ đỏ), cơ chế gây ra vụ nổ nova, chu kỳ bùng nổ của nó và hướng dẫn cách xác định vị trí để quan sát trên bầu trời.

Câu 5: Chỉ ra và phân tích tác dụng của các phương tiện phi ngôn ngữ được sử dụng trong văn bản.

• Chỉ ra: Phương tiện phi ngôn ngữ ở đây là hình ảnh đồ họa minh họa vị trí của T CrB trên nền bầu trời đêm (có các chòm sao Big Dipper, Corona Borealis, các sao Arcturus, Vega...).

• Tác dụng:

• Làm cho thông tin trở nên trực quan, sinh động và dễ hiểu hơn so với việc chỉ dùng lời nói mô tả.

• Giúp người đọc dễ dàng định vị và nhận diện được vị trí thực tế của ngôi sao trên bầu trời để thực hiện quan sát.

• Tăng tính chuyên môn và độ tin cậy cho bài viết thuyết minh khoa học.

Phần II: Làm văn (Gợi ý hướng đi)

Câu 1 (2.0 điểm): Suy nghĩ về ý kiến "Ai cũng cần có một 'điểm neo' trên tấm bản đồ rộng lớn của cuộc đời".

• Điểm neo là gì? Là niềm tin, lý tưởng, mục đích sống hoặc những giá trị cốt lõi (gia đình, tình yêu, đam mê) giúp con người giữ vững bản thân.

• Tại sao cần? Cuộc đời là "tấm bản đồ rộng lớn" với nhiều sóng gió, biến cố và cám dỗ. Nếu không có "điểm neo", con người dễ bị lạc lối, gục ngã hoặc mất phương hướng.

• Liên hệ: "Điểm neo" giúp ta định vị mình là ai và tiếp thêm sức mạnh để vượt qua khó khăn.

Câu 2 (4.0 điểm): Phân tích nét đặc sắc nghệ thuật của bài thơ "Việt Nam ơi".

• Cảm hứng: Lòng yêu nước, niềm tự hào dân tộc chảy qua dòng thời gian lịch sử.

• Nghệ thuật:

• Điệp ngữ: "Việt Nam ơi!", "Từ lúc..." tạo nhịp điệu tha thiết, như tiếng gọi từ trái tim.

• Hình ảnh biểu tượng: "Cánh cò", "mẹ Âu Cơ", "chân đất" – gợi nhớ cội nguồn văn hóa và sự tần tảo, quật cường của dân tộc.

• Đối lập/Song hành: Giữa "bể dâu", "điêu linh" với "hào khí", "kỳ tích" để làm bật lên sức sống mãnh liệt của đất nước qua 4000 năm.

Câu 1: Suy nghĩ về ý kiến "Ai cũng cần có một 'điểm neo' trên tấm bản đồ rộng lớn của cuộc đời" (Khoảng 200 chữ)

Mở đoạn: Dẫn dắt và nêu vấn đề: Cuộc đời là một hành trình dài đầy biến động, và để không bị lạc lối, mỗi người đều cần một "điểm neo" cho riêng mình.

Thân đoạn:

• Giải thích: "Điểm neo" là hình ảnh ẩn dụ cho những giá trị tinh thần, niềm tin, mục tiêu hoặc những người thân yêu – những thứ giúp chúng ta giữ được sự thăng bằng, ổn định trước những "sóng gió" của cuộc đời.

• Tại sao cần "điểm neo"? * Giúp ta không bị cuốn trôi bởi những cám dỗ hay áp lực tiêu cực.

• Là điểm tựa tinh thần để ta hồi phục sau những thất bại, tiếp thêm động lực để bước tiếp.

• Giúp ta định vị được bản thân: Ta là ai? Ta đang đi đâu?

• Liên hệ thực tế: "Điểm neo" có thể là gia đình, là đam mê cháy bỏng, hay đơn giản là một nguyên tắc sống tử tế. Khi có điểm neo vững chắc, con người sẽ sống bản lĩnh và ý nghĩa hơn.

Kết đoạn: Khẳng định lại giá trị của điểm neo và bài học cho bản thân: Hãy tìm kiếm và trân trọng "điểm neo" của chính mình để tự tin khám phá tấm bản đồ cuộc đời.

Câu 2: Phân tích nét đặc sắc về nghệ thuật của văn bản "Việt Nam ơi" (Khoảng 600 chữ)

Để phân tích bài thơ này, bạn nên tập trung vào các khía cạnh nghệ thuật tiêu biểu sau:

1. Thể thơ và Nhịp điệu

• Bài thơ sử dụng thể thơ tự do với các câu thơ dài ngắn khác nhau, tạo nên nhịp điệu linh hoạt như lời tâm tình, thủ thỉ.

• Điệp khúc "Việt Nam ơi!" vang lên ở đầu mỗi khổ thơ như một tiếng gọi thiết tha, trìu mến, thể hiện tình yêu mãnh liệt và niềm tự hào dâng trào đối với quê hương.

2. Hệ thống Hình ảnh giàu sức gợi

• Hình ảnh truyền thống, gần gũi: "Lời ru của mẹ", "cánh cò", "truyện thuyết mẹ Âu Cơ". Đây là những hình ảnh mang đậm hồn cốt dân tộc, gợi nhắc về cội nguồn và những giá trị văn hóa lâu đời thấm đẫm trong tâm hồn mỗi người con Việt từ thuở nhỏ.

• Hình ảnh biểu tượng cho sự kiên cường: "Đầu trần chân đất" đối lập với "kỳ tích bốn ngàn năm". Hình ảnh này tôn vinh sự cần cù, chịu thương chịu khó của nhân dân lao động – những con người bình dị nhưng đã làm nên lịch sử hào hùng.

• Hình ảnh ẩn dụ về gian khó: "Bể dâu", "điêu linh", "thăng trầm", "thác ghềnh". Những từ ngữ này gợi lên một lịch sử đầy bão táp, thử thách mà dân tộc đã đi qua.

3. Các biện pháp tu từ

• Điệp cấu trúc: "Từ lúc nghe...", "Từ lúc tôi còn..." tạo nên sự liên kết chặt chẽ về thời gian, khẳng định tình yêu đất nước đã được hình thành và nuôi dưỡng từ sâu trong tiềm thức, lớn lên cùng sự trưởng thành của mỗi cá nhân.

• Sử dụng từ Hán Việt: "Kỳ tích", "thăng trầm", "hào khí", "vinh quang" tạo nên âm hưởng trang trọng, hào hùng cho bài thơ, phù hợp với chủ đề ngợi ca đất nước.

4. Giọng điệu và Cảm hứng

• Giọng điệu bài thơ vừa tha thiết, sâu lắng khi nói về kỉ niệm tuổi thơ, vừa mạnh mẽ, hào sảng khi nói về truyền thống lịch sử.

• Cảm hứng chủ đạo là cảm hứng yêu nước và tự hào dân tộc. Tác giả không chỉ nhìn về quá khứ mà còn thể hiện niềm tin vào sức mạnh của dân tộc để vượt qua "thác ghềnh", hướng tới "vinh quang".

Kết luận

Bằng việc kết hợp hài hòa giữa các hình ảnh biểu tượng và ngôn ngữ giàu cảm xúc, đoạn thơ đã khắc họa thành công một hình ảnh Việt Nam vừa bình dị, gần gũi, vừa kiên cường và vĩ đại. Nghệ thuật biểu đạt của văn bản đã khơi gợi được sự đồng cảm và lòng tự hào sâu sắc trong lòng người đọc.