Câu 1 Phạm Ngũ Lão trong đoạn trích “Chàng trai làng Phù Ủng” hiện lên là một con người mang nhiều phẩm chất tốt đẹp, tiêu biểu cho chí khí của người anh hùng thời Trần. Trước hết, ông là người có lí tưởng sống cao đẹp, luôn trăn trở về việc lớn, về trách nhiệm với đất nước. Hình ảnh ông đan sọt bên đường nhưng tâm trí lại hướng tới việc quân, việc nước cho thấy một tầm vóc tinh thần vượt lên trên cuộc sống bình thường. Bên cạnh đó, Phạm Ngũ Lão còn là người có ý chí kiên định và tinh thần tập trung cao độ, đến mức không nhận ra đau đớn khi bị đâm giáo vào đùi. Đặc biệt, ông còn thể hiện lòng tự trọng và khát vọng vươn lên mạnh mẽ, luôn cảm thấy “xấu hổ” vì chưa làm được việc lớn. Chính cảm giác ấy không khiến ông nản lòng mà trở thành động lực để ông nỗ lực không ngừng. Những phẩm chất ấy đã làm nên một Phạm Ngũ Lão tài năng, xứng đáng được trọng dụng, đồng thời là tấm gương sáng về lí tưởng và ý chí cho thế hệ sau. Câu 2 Trong cuộc sống, trước mỗi khó khăn và thử thách, ý chí khổ luyện đóng vai trò vô cùng quan trọng. Câu chuyện Phạm Ngũ Lão xin về quê ba tháng để tập nhảy cao qua gò trước khi đấu sức với vệ sĩ là minh chứng rõ ràng cho giá trị của sự chuẩn bị và rèn luyện bền bỉ. Điều đó cho thấy thành công không đến từ may mắn mà là kết quả của quá trình nỗ lực lâu dài. Ý chí khổ luyện trước hết giúp con người nâng cao năng lực bản thân. Không ai có thể đạt được thành tựu lớn nếu không trải qua quá trình rèn luyện nghiêm túc. Việc Phạm Ngũ Lão chủ động xin thời gian để tập luyện cho thấy ông hiểu rõ điểm mạnh, điểm yếu của mình và quyết tâm hoàn thiện bản thân trước khi bước vào thử thách. Đây là biểu hiện của sự tự nhận thức và tinh thần cầu tiến. Bên cạnh đó, khổ luyện còn giúp con người tăng sự tự tin và bản lĩnh. Khi đã chuẩn bị kỹ càng, ta sẽ vững vàng hơn trước mọi khó khăn. Ngược lại, nếu thiếu sự rèn luyện, con người dễ rơi vào trạng thái lo lắng, thất bại. Trong học tập cũng như cuộc sống, những người thành công thường là những người kiên trì luyện tập mỗi ngày, không ngại gian khổ. Hơn nữa, ý chí khổ luyện còn rèn cho con người tính kiên trì và nghị lực. Quá trình rèn luyện không hề dễ dàng, đòi hỏi sự bền bỉ và quyết tâm cao. Chính quá trình ấy giúp con người trưởng thành, mạnh mẽ hơn và sẵn sàng đối mặt với thử thách lớn hơn trong tương lai. Tuy nhiên, cũng cần tránh việc khổ luyện một cách mù quáng, thiếu phương pháp. Sự rèn luyện chỉ thực sự hiệu quả khi đi kèm với mục tiêu rõ ràng và cách làm phù hợp. Tóm lại, ý chí khổ luyện là chìa khóa dẫn đến thành công. Câu chuyện về Phạm Ngũ Lão không chỉ là bài học lịch sử mà còn là lời nhắc nhở mỗi người cần nỗ lực không ngừng, chuẩn bị kỹ lưỡng trước khi đối diện với thử thách trong cuộc sống.

Câu 1. Phương thức biểu đạt chính: tự sự (kể lại câu chuyện về Phạm Ngũ Lão), kết hợp với yếu tố miêu tả. Câu 2. Phạm Ngũ Lão không hay biết việc quân lính đâm giáo vào đùi vì ông đang mải mê suy nghĩ việc lớn (việc nước, chí làm trai), tinh thần tập trung cao độ nên không cảm nhận được đau đớn bên ngoài. Câu 3. Hưng Đạo Vương không trách phạt mà còn đưa về kinh và tiến cử vì ông nhận ra tài năng và chí lớn của Phạm Ngũ Lão. → Điều này cho thấy Hưng Đạo Vương là người có tầm nhìn xa trông rộng, biết trọng dụng nhân tài, không câu nệ tiểu tiết. Câu 4. Nhân vật Phạm Ngũ Lão nổi bật với các đặc điểm: Có chí lớn, khát vọng lập công giúp nước Tập trung, kiên định, suy nghĩ sâu sắc Có lòng tự trọng cao, luôn thấy “chưa xứng” với lý tưởng Là người có tài năng và phẩm chất đáng quý Câu 5. (5–7 dòng) Câu chuyện cho thấy sống có lí tưởng là điều rất quan trọng. Lí tưởng giúp con người có mục tiêu rõ ràng, biết phấn đấu và không sống vô nghĩa. Khi có lí tưởng, ta sẽ có động lực vượt qua khó khăn và hoàn thiện bản thân. Phạm Ngũ Lão luôn cảm thấy “xấu hổ” vì chưa làm được việc lớn, điều đó khiến ông không ngừng cố gắng. Học sinh ngày nay cũng cần xác định lí tưởng đúng đắn để học tập tốt, rèn luyện bản thân và đóng góp cho xã hội.

Trong xã hội hiện đại ngày nay, bên cạnh những bạn trẻ sống năng động, có lý tưởng và trách nhiệm, vẫn còn tồn tại một bộ phận giới trẻ có lối sống vô trách nhiệm, gây nhiều lo ngại cho gia đình và xã hội. Đây là một vấn đề đáng được nhìn nhận và suy ngẫm nghiêm túc.

Lối sống vô trách nhiệm của giới trẻ thể hiện ở nhiều khía cạnh khác nhau. Đó là thái độ thờ ơ với việc học tập, thiếu ý thức rèn luyện bản thân, sống buông thả, chỉ biết hưởng thụ mà không nghĩ đến tương lai. Nhiều bạn trẻ ngại cố gắng, dễ bỏ cuộc, đổ lỗi cho hoàn cảnh thay vì tự nhìn nhận lỗi sai của mình. Thậm chí, có người còn vô trách nhiệm với gia đình, không quan tâm đến công sức, sự hi sinh của cha mẹ.

Nguyên nhân dẫn đến lối sống ấy xuất phát từ nhiều phía. Trước hết là do nhận thức chưa đúng đắn của một bộ phận giới trẻ, chưa hiểu rõ trách nhiệm của bản thân đối với gia đình và xã hội. Bên cạnh đó, sự buông lỏng quản lí, giáo dục từ gia đình, nhà trường cũng góp phần khiến nhiều bạn thiếu định hướng sống đúng đắn. Ngoài ra, những ảnh hưởng tiêu cực từ mạng xã hội, lối sống thực dụng, chạy theo vật chất cũng tác động không nhỏ đến suy nghĩ và hành động của giới trẻ.

Lối sống vô trách nhiệm để lại nhiều hậu quả nghiêm trọng. Đối với cá nhân, nó khiến người trẻ dễ thất bại, mất phương hướng và khó đạt được thành công trong tương lai. Đối với gia đình, đó là nỗi lo lắng, thất vọng của cha mẹ. Xa hơn, xã hội sẽ thiếu đi những công dân có ý thức, có trách nhiệm, làm chậm sự phát triển chung của đất nước.

Trước thực trạng đó, mỗi bạn trẻ cần tự ý thức và thay đổi bản thân, sống có mục tiêu, biết chịu trách nhiệm với việc làm của mình. Gia đình và nhà trường cũng cần quan tâm, định hướng, giáo dục kĩ năng sống cho con em nhiều hơn. Chỉ khi mỗi người trẻ sống có trách nhiệm, xã hội mới có thể phát triển bền vững và tốt đẹp.

Tóm lại, lối sống vô trách nhiệm của một bộ phận giới trẻ là vấn đề đáng báo động. Là học sinh, em tự nhắc nhở bản thân phải sống nghiêm túc, có trách nhiệm với việc học tập, gia đình và tương lai của chính mình, góp phần xây dựng một xã hội văn minh, tiến bộ.

Câu 1.
Truyện được kể theo ngôi thứ ba (người kể chuyện giấu mình, gọi nhân vật bằng tên “Quỳnh”, “ông…”).

Câu 2.
Quỳnh thuộc kiểu nhân vật thông minh, hóm hỉnh, trí tuệ dân gian, đại diện cho người lao động bình dân, dùng sự khôn ngoan để đối đáp với kẻ học cao nhưng thiếu thực tế.

Câu 3.
Nghĩa hàm ẩn trong lời nói của Quỳnh là:
→ Châm biếm những người chỉ giỏi chữ nghĩa sách vở mà không quan tâm đến cái ăn, cái sống thực tế của con người; đồng thời nhấn mạnh rằng khi đói thì không thể nói đến chuyện học hành, lễ nghĩa cao xa.

Câu 4.
Thủ pháp gây cười của truyện là:

• Chơi chữ,
• Nói ngược,
• Phóng đại và mỉa mai,
  tạo nên tiếng cười châm biếm sâu sắc.

Câu 5.
Tác giả dân gian sáng tác truyện nhằm:

• Giải trí,
• Phê phán thói giáo điều, hình thức,
• Đề cao trí tuệ và tiếng nói của người dân lao động.

Câu 6. (Đoạn văn 3–5 câu)
Câu chuyện giúp em hiểu rằng con người cần sống thực tế, không nên chỉ coi trọng hình thức hay lời nói suông. Tri thức chỉ có ý nghĩa khi gắn liền với đời sống và con người cụ thể. Qua nhân vật Quỳnh, em học được cách ứng xử thông minh, linh hoạt trước những tình huống khó khăn. Đồng thời, truyện cũng nhắc nhở mỗi người phải biết quan tâm đến nhu cầu thiết thực của người khác.

Hình ảnh cơm cháy"giòn và thơm mùi hương đồng mùi hương nước quê cả mùi khói bếp"gửi cho em suy nghĩ về ý nghĩa của kỷ niệm tuổi thơ. Nó còn làm cho em nghĩ đến mẹ và sự vất vả của mẹ.

Hình ảnh khói bếp ở cuối văn bản không chỉ là một chi tiết tả thực mà còn mang ý nghĩa tượng trưng sâu sắc:"đó là khói của tình mẹ của nỗi nhớ thương và hồi tiếp là hơi ấm quê nhà còn động lại trong tâm hồn người con khi mẹ mất". Khỏi bếp mờ ảo nhưng bền lâu giống như tình mẹ dẫu người đã đi ra yêu thương vẫn mãi vấn vương trong từng hơi thở của cuộc đời