Câu 1.

Thể thơ: Thất ngôn bát cú Đường luật.

Câu 2.

Đề tài: Đạo học/ Sự suy tàn của Nho học.

Câu 3.

Tác giả cho rằng "Đạo học ngày nay chán lắm rồi" vì đạo học không còn được coi trọng như trước. Việc học hành sa sút, nhiều người chán chường, lựa chọn bỏ học, sĩ khí giảm sút và mục tiêu của việc học không còn vì đạo lí hay trí tuệ mà đã trở nên thực dụng, chạy theo danh lợi.

Câu 4.

- Những từ láy được sử dụng trong văn bản:

Lim dim, nhấp nhốm, rụt rè, liều lĩnh.

- Nhận xét: Những từ láy kể trên có tác dụng gợi tả một cách chân thực sự uể oải khi chẳng có người mua sách, sự sốt ruột khi không có người theo học, sự dè dặt, e ngại và sự bất chấp của những sĩ tử thời bấy giờ. Tất cả những chi tiết ấy đã góp phần tạo nên bối cảnh thực tiền Nho học suy tàn.

Câu 5.

Nội dung: Bài thơ đã khắc họa thành công bối cảnh đạo học suy tàn cuối thế kỉ XIX, đầu thế kỉ XX, qua đó, thể hiện nỗi buồn, sự chua xót của tác giả khi việc học hành không được coi trọng, sĩ khí của những nhà Nho giảm sút, con người chạy theo lợi ích thực dụng thay vì những lý tưởng cao đẹp.

Câu 1.

Người kể trong văn bản là nhân vật trữ tình xưng “tôi” – linh hồn người em bị chết oan, bị bắt làm phu chèo thuyền vượt biển nơi cõi âm; đồng thời mang giọng kể dân gian của cộng đồng Tày – Nùng.

Câu 2.

Hình ảnh biển hiện ra với đặc điểm:

• Dữ dội, hiểm nguy, hung bạo: nước cuộn thác, gầm réo, xoáy dữ, dựng đứng chấm trời.
• Huyền bí, siêu nhiên: có quỷ dữ, Long Vương, cõi âm.
• Là không gian thử thách sinh – tử, đe dọa trực tiếp mạng sống con người.

Câu 3.

Chủ đề của văn bản:

→ Phản ánh hành trình vượt biển đầy hiểm nguy của linh hồn người chết oan trong quan niệm dân gian, qua đó thể hiện nỗi đau thân phận con người, khát vọng được sống, được giải thoát và niềm tin tín ngưỡng của người Tày – Nùng.

Câu 4.

Các rán nước là biểu tượng cho:

• Những thử thách khắc nghiệt, chặng đường đau khổ mà con người (linh hồn) phải vượt qua.
• Số phận nghiệt ngã, kiếp phu phen nô lệ nơi cõi âm.
• Cũng là biểu tượng cho những cửa ải của đời người, đặc biệt là người nghèo khổ, bị áp bức.

Câu 5.

Âm thanh được thể hiện: gầm réo, sôi, thét gào, nước lôi kéo, tiếng biển dữ dội.Những âm thanh ấy gợi cảm xúc:

• Sợ hãi, hoảng loạn, tuyệt vọng trước sức mạnh thiên nhiên.
• Đồng thời thể hiện lời van xin tha thiết, khát vọng được sống, được thoát khỏi cái chết và đau khổ.