Câu 1 (2.0 điểm): Viết đoạn văn (khoảng 200 chữ) nêu suy nghĩ về ý nghĩa của việc tôn trọng sự khác biệt của người khác.

Trong cuộc sống muôn màu, mỗi người là một cá thể riêng biệt với những suy nghĩ, lối sống và hoàn cảnh khác nhau. Vì thế, tôn trọng sự khác biệt của người khác là một cách sống văn minh, thể hiện sự thấu hiểu và bao dung. Khi biết chấp nhận sự khác biệt, ta sẽ không dễ dàng phán xét, không áp đặt suy nghĩ của mình lên người khác, từ đó tạo nên những mối quan hệ hài hòa và lành mạnh. Việc tôn trọng sự khác biệt cũng là cơ sở để xây dựng một xã hội đa dạng và phát triển, nơi mọi người đều có cơ hội được sống là chính mình. Ngược lại, thái độ coi thường, kỳ thị sự khác biệt chỉ dẫn đến hiểu lầm, chia rẽ và làm tổn thương những người xung quanh. Mỗi người như một mảnh ghép, khi được tôn trọng và hòa hợp, sẽ tạo nên một bức tranh cuộc sống phong phú và ý nghĩa hơn. Tôn trọng người khác cũng chính là một cách để làm đẹp tâm hồn và nâng cao giá trị bản thân.

Câu 2 (4.0 điểm): Phân tích, đánh giá bài thơ “Nắng mới” của Lưu Trọng Lư

Bài thơ “Nắng mới” của Lưu Trọng Lư là một trong những tác phẩm tiêu biểu cho phong cách Thơ mới – đầy cảm xúc, giàu hình ảnh và gợi mở tâm trạng sâu lắng. Với giọng thơ nhẹ nhàng mà da diết, bài thơ không chỉ miêu tả vẻ đẹp của thiên nhiên buổi trưa hè mà còn gợi nhớ đầy xúc động về người mẹ đã khuất.

Mở đầu bài thơ là hình ảnh thiên nhiên quen thuộc nhưng đượm buồn:

“Mỗi lần nắng mới hắt bên song, / Xao xác, gà trưa gáy não nùng…”

Ánh nắng mới cùng tiếng gà trưa gợi nên không gian vắng lặng, xao xác, như chạm vào miền ký ức xa xăm của nhân vật trữ tình. Những rung động ấy làm “lòng rượi buồn theo thời dĩ vãng”, để rồi kỷ niệm “sống lại những ngày không” – những ngày mẹ còn sống. Cảm xúc buồn ấy không dữ dội mà nhẹ nhàng, thấm sâu như nỗi nhớ da diết chảy ngược về tuổi thơ.

Khổ thơ tiếp theo tái hiện rõ nét hình ảnh người mẹ:

“Tôi nhớ me tôi, thuở thiếu thời / Lúc người còn sống, tôi lên mười”

Từ “me” – cách gọi mẹ thân thiết và giản dị – đã khiến nỗi nhớ càng thêm gần gũi, thân thương. Hình ảnh “áo đỏ người đưa trước giậu phơi” giản dị nhưng gợi cả một trời ký ức. Cái nắng vàng tươi tắn của buổi trưa hè khi mẹ còn sống trở thành biểu tượng của sự ấm áp, yêu thương mà người con luôn khao khát được chạm lại.

Khổ thơ cuối như một thước phim quay chậm, lưu giữ từng nét thân quen của mẹ:

“Nét cười đen nhánh sau tay áo / Trong ánh trưa hè trước giậu thưa.”

Chi tiết nhỏ như “nét cười đen nhánh” ẩn hiện sau tay áo cho thấy sự quan sát tinh tế và tình cảm sâu nặng của người con. Dù năm tháng trôi qua, hình bóng ấy vẫn hiện hữu trong tâm trí nhà thơ như chưa từng phai nhòa.

Bài thơ kết hợp nhuần nhuyễn giữa ngoại cảnh và tâm cảnh, giữa hiện tại và ký ức, qua đó thể hiện nỗi nhớ thương mẹ tha thiết, chân thành. Tình cảm ấy giản dị nhưng vô cùng sâu lắng, khiến người đọc xúc động.

“Nắng mới” không chỉ là bài thơ về mẹ, mà còn là biểu hiện của tình cảm gia đình – một trong những tình cảm thiêng liêng nhất của con người. Qua đó, người đọc càng thấu hiểu giá trị của những ký ức thân thương, của tình mẫu tử không bao giờ phai mờ trong trái tim mỗi người con.

Câu 1.

Phương thức biểu đạt chính của văn bản:

Nghị luận.

Câu 2.

Hai cặp từ/cặp cụm từ đối lập trong đoạn (1):

• Tằn tiện – phung phí
• Hào phóng – keo kiệt

Câu 3.

Tác giả cho rằng đừng bao giờ phán xét người khác một cách dễ dàng vì mỗi người đều có cách sống, quan điểm và hoàn cảnh riêng. Việc phán xét người khác dựa trên góc nhìn phiến diện sẽ khiến ta dễ rơi vào sự ngộ nhận, thiếu cảm thông và có thể làm tổn thương đến người khác. Thay vào đó, ta nên học cách lắng nghe, tôn trọng sự khác biệt và sống bao dung hơn.

Câu 4.

Quan điểm “Điều tồi tệ nhất là chúng ta chấp nhận buông mình vào tấm lưới định kiến đó” có nghĩa là: điều đáng sợ nhất không chỉ là người khác áp đặt định kiến lên ta, mà chính là khi ta chấp nhận sống theo những định kiến đó, từ bỏ bản thân và đánh mất tiếng nói nội tâm. Khi ta không dám là chính mình, ta sẽ sống một cuộc đời gò bó, giả tạo và không hạnh phúc.

Câu 5.

Thông điệp rút ra từ văn bản:

Mỗi người cần sống đúng với bản thân, biết lắng nghe chính mình thay vì chạy theo định kiến của người khác. Đồng thời, cần tôn trọng sự khác biệt và tránh phán xét người khác một cách vội vàng, bởi cuộc sống đa dạng và mỗi con người đều có giá trị riêng đáng được thấu hiểu và trân trọng.