Trong bài thơ Tống biệt hành, Thâm Tâm đã xây dựng hình tượng li khách với vẻ đẹp bi tráng, là sự hòa quyện giữa chí khí nam nhi thời đại và nỗi lòng trần thế. Nhân vật hiện lên với tư thế dứt khoát: Một giã gia đình, không trở lại. Dù không có dòng sông hay tiếng sóng thực tại, nhưng trong lòng người đi lại cuộn dâng những đợt sóng cảm xúc mãnh liệt. Li khách dấn thân vào lý tưởng lớn, chấp nhận rời xa mái ấm nơi có mẹ già, chị em để theo đuổi hoài bão. Tuy nhiên, đằng sau vẻ ngoài lạnh lùng là một tâm hồn đầy trắc ẩn, được thể hiện qua ánh mắt đầy hoàng hôn và sự thấu hiểu nỗi đau của người ở lại. Sự giằng xé giữa khát vọng cao cả và tình cảm gia đình sâu nặng đã tạo nên một bức chân dung vừa oai hùng, vừa gần gũi. Qua đó, Thâm Tâm không chỉ ca ngợi tinh thần hy sinh vì đại nghĩa mà còn bộc lộ cái tôi cá nhân nhạy cảm, đầy bản lĩnh của thế hệ thanh niên lúc bấy giờ.

2. Lý do

- Về bản lĩnh: Cuộc sống luôn đòi hỏi con người phải dám bước ra khỏi vùng an toàn (gia đình, sự bình yên) để theo đuổi mục đích cao đẹp

- Về sự lựa chọn: Nhắc nhở chúng ta cần có bản lĩnh để vượt qua những tình cảm cá nhân uỷ mị, dám quyết đoán để đạt được những thành tựu lớn lao hơn cho xã hội.

"tiếng sóng" trong bài thơ:

- Tâm trạng giằng xé: Biểu tượng cho những đợt sóng cảm xúc mãnh liệt, nỗi buồn trào dâng và sự xúc động nghẹn ngào trong lòng người đưa tiễn.

- Sự đối lập nội tâm: Dù không gian bên ngoài không có sông, không có sóng thực, nhưng bên trong tâm hồn lại đầy "giông bão", thể hiện sự lưu luyến, không nỡ rời xa.

- Nỗi đau thầm lặng: Khẳng định nỗi đau chia ly không nằm ở khung cảnh khách quan mà kết đọng sâu sắc trong tâm tư cá nhân, mang tính chất riêng tư và đầy ám ảnh.

1. Chỉ ra hiện tượng

- Dùng phủ định để miêu tả: "không thắm, không vàng vọt" (định nghĩa màu sắc bằng cái không có).

- Cụ thể hóa cái trừu tượng: "đầy hoàng hôn" (biến thời gian thành một vật thể có thể đong đầy mắt).

2. Tác dụng

- Nhấn mạnh nỗi buồn: Cho thấy nỗi buồn không chỉ ở cảnh vật mà đã thấm đẫm, chiếm trọn tâm hồn người đi/người ở.

- Tạo sự ám ảnh: Tăng sức gợi hình, gợi cảm cho cuộc chia ly thêm phần da diết, mênh mông.

Không gian:

+) Không gian thực: Không xác định cụ thể nhưng mang tính chất phủ định điển cố ("không đưa qua sông", "không có tiếng sóng")

+) Không gian tâm tưởng: Sự đối lập giữa người đi (chân trời góc bể) và người ở lại (mái nhà có mẹ già, chị, em).

+) Không gian nội tâm: "Tiếng sóng ở trong lòng" – nơi bão giông cảm xúc thực sự diễn ra

"Tống biệt hành" của Thâm Tâm, nhân vật trữ tình bao gồm hai hình tượng chính có sự lồng ghép và tương tác chặt chẽ với nhau:

- Người đưa tiễn ( chủ thể chữ tình chính )

- Người ra đi ( li khách )

Câu 1 (2 điểm): Viết đoạn văn (khoảng 200 chữ) phân tích bài thơ Những bóng người trên sân ga

Bài thơ Những bóng người trên sân ga của Nguyễn Bính là một bức tranh đầy xúc cảm về nỗi chia ly trong cuộc sống con người. Trên nền cảnh một sân ga nhỏ, nhà thơ tái hiện nhiều cảnh tiễn biệt: bạn bè, người yêu, vợ chồng, mẹ con… Mỗi cuộc chia tay là một câu chuyện, nhưng đều có chung một âm hưởng buồn bã, lưu luyến. Điệp ngữ “Có lần tôi thấy” xuất hiện nhiều lần, như từng nhát gõ nhẹ vào ký ức, khiến nỗi buồn cứ dâng lên theo từng hình ảnh. Cảnh vật và con người hòa quyện trong ánh nhìn đầy trắc ẩn của thi sĩ. Nỗi buồn không chỉ ở những người tiễn và người đi, mà lan tỏa trong không gian – nơi “những chiếc khăn màu thổn thức bay”, “những bàn tay vẫy những bàn tay”. Sân ga trở thành biểu tượng cho những cuộc chia ly muôn thuở của kiếp người. Qua đó, Nguyễn Bính thể hiện một tâm hồn tinh tế, nhân hậu và sâu sắc, biết rung động trước những khoảnh khắc nhỏ bé mà thấm đẫm tình người.

Câu 2 (4 điểm): Viết bài văn (khoảng 600 chữ) về sự chủ động trong việc lựa chọn lối đi riêng, sáng tạo trong cuộc sống

Trong bài thơ nổi tiếng, Robert Frost từng viết: “Trong rừng có nhiều lối đi/ Và tôi chọn lối đi chưa có dấu chân người.” Câu thơ ấy không chỉ nói về con đường trong rừng mà còn là ẩn dụ cho hành trình của mỗi con người trong cuộc đời – hành trình đòi hỏi sự chủ động và sáng tạo trong việc lựa chọn lối đi riêng.

Mỗi người đều có quyền và khả năng tự quyết định con đường của mình. Cuộc sống không chỉ là đi theo dấu chân người khác, mà còn là dám bước trên lối đi chưa ai từng qua. Sự chủ động lựa chọn con đường riêng là biểu hiện của bản lĩnh và khát vọng khẳng định bản thân. Nếu ai cũng chỉ rập khuôn, sao chép, thế giới sẽ mãi bằng phẳng và tẻ nhạt. Chính những người dám “đi đường khác” – như Galileo dám chống lại giáo điều, như Steve Jobs sáng tạo ra iPhone, hay như Nguyễn Du viết Truyện Kiều bằng tiếng Việt trong khi thơ Nôm còn bị xem nhẹ – đã làm nên những bước ngoặt cho nhân loại.

Tuy nhiên, lựa chọn con đường riêng không có nghĩa là bốc đồng hay chống đối. Đó là sự chủ động dựa trên hiểu biết, đam mê và niềm tin vào giá trị bản thân. Đôi khi, con đường ấy gập ghềnh, cô đơn, nhưng chính thử thách ấy tôi luyện con người trưởng thành và tạo nên giá trị thật của thành công.

Trong thời đại hôm nay, khi tri thức và công nghệ phát triển nhanh chóng, sự sáng tạo lại càng cần thiết. Người trẻ không thể chỉ học thuộc lòng điều cũ, mà phải biết tư duy độc lập, dám thử nghiệm, dám khác biệt. Mỗi cá nhân là một “người khai phá rừng mới”, và tương lai thuộc về những ai không ngại mở lối đi riêng.

Chọn con đường riêng là chọn sống thật với chính mình. Đó là cách mỗi người khẳng định giá trị duy nhất của bản thân giữa muôn người – để khi nhìn lại, ta có thể nói như Robert Frost: “Lối đi tôi chọn đã làm nên tất cả sự khác biệt.”

Câu 1. Thể thơ: Thể thơ bảy chữ.

Câu 2. Đề tài: Nỗi buồn chia ly nơi sân ga – những cuộc tiễn biệt trong đời sống con người.

Câu 3.

• Biện pháp tu từ: Điệp ngữ “Có lần tôi thấy” được sử dụng xuyên suốt bài thơ.
• Tác dụng: Nhấn mạnh sự lặp lại của những cảnh chia tay nơi sân ga, gợi cảm giác day dứt, buồn thương và làm nổi bật cái nhìn quan sát, đồng cảm của nhà thơ trước nỗi chia ly.

Câu 4.

- Vần: “bay – tay – này”.

-Kiểu vần: Vần liền (vần chân, vần bằng).

Câu 5.

- Chủ đề: Bài thơ thể hiện nỗi buồn nhân thế, nỗi xót xa trước những cuộc chia ly nơi sân ga – biểu tượng cho sự ly biệt trong cuộc đời.

• Mạch cảm xúc: Từ những hình ảnh chia ly cụ thể, gần gũi (bạn bè, người yêu, vợ chồng, mẹ con…) → dần khái quát thành nỗi buồn sâu lắng, mang tính nhân sinh về sự chia lìa và cô đơn của kiếp người.

Câu 1: Viết đoạn văn phân tích những nét đặc sắc về nội dung, nghệ thuật của bài thơ “Chiếc lá đầu tiên” (khoảng 200 chữ):

Bài thơ “Chiếc lá đầu tiên” của Hoàng Nhuận Cầm là một bản tình ca dịu dàng và sâu lắng dành cho tuổi học trò và những năm tháng tươi đẹp của thời áo trắng. Về nội dung, bài thơ tái hiện những kỷ niệm ngọt ngào, trong trẻo với bạn bè, thầy cô, mái trường – nơi lưu giữ tình bạn, tình yêu đầu đời và cả những trò nghịch ngợm hồn nhiên. Mỗi hình ảnh, mỗi câu thơ đều là một lát cắt ký ức sống động và xúc động. Về nghệ thuật, bài thơ sử dụng nhiều biện pháp tu từ như ẩn dụ, hoán dụ, nhân hóa để làm nổi bật cảm xúc. Giọng thơ nhẹ nhàng, sâu lắng, đôi khi nghịch ngợm nhưng lại thấm đẫm chất trữ tình và suy tư. Cách sử dụng hình ảnh giàu tính tượng trưng như “chiếc lá”, “tiếng ve”, “trái bàng đêm” khiến người đọc không khỏi bồi hồi. Chính sự kết hợp hài hòa giữa cảm xúc cá nhân và chất thơ nghệ thuật đã làm nên sức sống lâu dài cho tác phẩm này.

Câu 2: Bài văn nghị luận (khoảng 400 chữ) về câu nói: “Mặc dù bọn trẻ ném đá vào lũ ếch để đùa vui, nhưng lũ ếch không chết đùa mà chết thật.”

Câu nói của James Michener trong tiểu thuyết “Sáu người đi khắp thế gian” đã mượn một hình ảnh cụ thể để truyền tải một thông điệp sâu sắc: những hành động tưởng như vô hại, đùa cợt của con người có thể gây ra hậu quả nghiêm trọng cho người khác. Trong câu chuyện, việc những đứa trẻ ném đá vào ếch có thể chỉ là một trò chơi, nhưng với những con ếch, đó là sự sống và cái chết. Điều này cũng giống như trong cuộc sống hằng ngày, đôi khi con người vô tình hay cố ý làm tổn thương người khác chỉ để thỏa mãn sự vui vẻ nhất thời, mà không hề lường trước được hậu quả đau lòng phía sau.

Câu nói trên chính là lời nhắc nhở về trách nhiệm trong hành động và lời nói của mỗi cá nhân. Những trò đùa vô tâm, những câu nói thiếu suy nghĩ có thể khiến người khác bị tổn thương sâu sắc. Điều đó cũng phản ánh một thực trạng đáng lo ngại trong xã hội hiện đại: bạo lực học đường, bắt nạt trên mạng, hay sự vô cảm ngày càng phổ biến, bắt nguồn từ sự thiếu thấu hiểu và đồng cảm.

Bên cạnh đó, câu nói cũng gửi gắm một thông điệp nhân văn: hãy đặt mình vào vị trí của người khác để suy nghĩ, hãy sống với lòng trắc ẩn và sự quan tâm. Một hành động nhỏ của ta hôm nay có thể để lại vết sẹo dài lâu trong lòng người khác.

Tóm lại, câu nói tuy ngắn gọn nhưng mang ý nghĩa sâu sắc về đạo đức và cách sống. Mỗi người cần sống có ý thức, có trách nhiệm và luôn giữ trong tim sự yêu thương, sẻ chia để không ai phải “chết thật” vì trò đùa của người khác.