Câu 2. Viết bài văn nghị luận (khoảng 600 chữ) bàn về ý nghĩa của điểm tựa tinh thần trong cuộc sống.

Ý nghĩa của Điểm tựa Tinh thần ​Trong hành trình đầy thử thách của cuộc sống, điểm tựa tinh thần—dù là gia đình, lý tưởng, hay thậm chí là một hình ảnh đẹp đẽ được tự tạo ra như cô gái "Hạnh" của người lính Minh—đóng vai trò như một neo cảm xúc, giữ cho tâm hồn con người không bị trôi dạt trong bão táp nghịch cảnh. Ý nghĩa lớn nhất của nó là cung cấp nguồn động lực sống và chiến đấu vô tận, biến nỗi cô đơn, mất mát thành sức mạnh hành động. Điểm tựa giúp ta tìm lại sự bình tĩnh, chữa lành tổn thương và định hình nhân cách có trách nhiệm. Người thiếu điểm tựa dễ rơi vào bi kịch vô định, gục ngã, trong khi người có điểm tựa sẽ giữ được niềm tin vào tương lai và giá trị của bản thân. Vì vậy, mỗi người cần chủ động xây dựng và trân trọng những điểm tựa của riêng mình, đồng thời rèn luyện nội lực để chính mình cũng có thể trở thành điểm tựa cho người khác, giúp ta sống một đời trọn vẹn và kiên cường.

Câu 1. Xác định thể loại của văn bản. ​Thể loại: Truyện ngắn (hoặc Truyện ngắn hiện đại/ Truyện ngắn thời chiến). ​Câu 2. Chỉ ra tác dụng của dấu ba chấm trong câu văn: Đêm đó, khi cơn mưa rừng tạnh, những người lính chúng tôi cứ nhìn những vì sao lấp lánh trên bầu trời... mà không sao ngủ được. ​Tác dụng: ​Biểu thị sự kéo dài, ngân vọng của suy nghĩ, cảm xúc của những người lính. ​Gợi mở sự im lặng, lắng đọng sau câu chuyện tình yêu lãng mạn mà Minh vừa kể. ​Thể hiện sự trầm trồ, xúc động và niềm khao khát, mơ ước về tình yêu, về cuộc sống hòa bình trong tâm hồn người lính giữa đêm rừng. ​Câu 3. Nhận xét về tình huống của truyện. ​Tình huống truyện: Truyện xây dựng hai tình huống chính, tạo nên sự bất ngờ và cảm động sâu sắc: ​Tình huống kể chuyện: Đêm tâm sự của những người lính trẻ, Minh kể về một mối tình lãng mạn, đẹp đẽ với cô gái "mắt to và sáng lấp lánh như sao". ​Tình huống cái chết/Sự thật bộc lộ: Trong giây phút sinh tử trên đồi cát trắng, Minh thú nhận với tiểu đội trưởng rằng câu chuyện tình yêu là hư cấu, là sự tưởng tượng vì cậu quá cô đơn (mồ côi cha mẹ) và không có người thân. ​Nhận xét: Tình huống truyện được xây dựng độc đáo và giàu kịch tính. Sự đối lập giữa sự thật (cô đơn, không người thân) và lời nói dối (có người yêu lý tưởng) đã bộc lộ bi kịch tâm hồn và khát vọng sống, khát vọng yêu thương mãnh liệt của người lính trẻ. ​Câu 4. Nhan đề của văn bản gợi cho em những suy nghĩ gì? ​Nhan đề "Sao sáng lấp lánh" gợi nhiều suy nghĩ ý nghĩa: ​Gợi tả vẻ đẹp cụ thể: Đó là hình ảnh đôi mắt của cô gái "Hạnh" – đôi mắt đẹp, sáng ngời, tượng trưng cho vẻ đẹp của cuộc sống, của tình yêu và niềm hy vọng ở hậu phương mà người lính luôn hướng về. ​Biểu tượng cho ước mơ và lý tưởng: Hình ảnh "sao sáng" là biểu tượng cho ước mơ, khát vọng về hạnh phúc và lý tưởng cao đẹp (hòa bình, tự do) mà người lính trẻ Minh, dù cô đơn, vẫn luôn thắp sáng và theo đuổi giữa bối cảnh chiến tranh khốc liệt. ​Ánh sáng tinh thần: "Sao sáng lấp lánh" chính là điểm tựa tinh thần mà Minh đã tự tạo ra để chống lại sự cô đơn và cái chết, giúp cậu can đảm chiến đấu cho đến hơi thở cuối cùng. ​Câu 5. Nhận xét về hình tượng người lính trong văn bản. ​Hình tượng người lính trong văn bản (tiêu biểu là Minh và tiểu đội trưởng) là hình tượng chân thực, đa chiều và giàu tính nhân văn: ​Lý tưởng và dũng cảm: Họ là những người lính trinh sát kiên cường, dũng cảm, sẵn sàng dấn thân vào nơi nguy hiểm nhất (Cảng Cửa Việt) vì sự nghiệp giải phóng. ​Giàu chất thơ và lãng mạn: Họ không chỉ biết chiến đấu mà còn là những chàng trai trẻ trung, giàu tình cảm, biết yêu thương, trân trọng vẻ đẹp và có những phút giây tâm sự, mơ mộng (tán gẫu, xem ảnh vợ chưa cưới). ​Bi kịch và cô đơn: Đặc biệt qua nhân vật Minh, hình tượng người lính còn mang theo nỗi cô đơn, bi kịch cá nhân (mồ côi, không người thân). Họ phải tự tạo ra điểm tựa tinh thần (câu chuyện tình yêu tưởng tượng) để vượt qua thực tại khắc nghiệt. ​Trọn vẹn tình đồng đội: Hình tượng người lính còn thể hiện qua tình đồng đội sâu nặng, sự xót xa của tiểu đội trưởng khi chứng kiến Minh ra đi và hành động giữ lời hứa, gửi thư cho "Hạnh" sau ngày giải phóng.

Câu 1. Viết đoạn văn nghị luận (khoảng 200 chữ) phân tích, đánh giá nhân vật Thứ trong đoạn trích ở phần Đọc hiểu. ​Nhân vật Thứ trong đoạn trích cuối tiểu thuyết "Sống mòn" là một điển hình bi kịch của người trí thức tiểu tư sản Việt Nam trước Cách mạng tháng Tám. Thứ nhận thấy sự thật phũ phàng: nghèo đói và gánh nặng cơm áo đã mài mòn mọi hoài bão cao đẹp thuở học trò, biến y thành kẻ chỉ còn dám nghĩ đến chuyện "để dành, mua vườn, làm nhà" và rồi trở thành kẻ "ăn bám vợ" nơi quê nhà. Đỉnh điểm của bi kịch là sự dằn vặt sâu sắc khi y nhận ra mình đang bị cuộc đời và chính sự nhu nhược, hèn yếu của bản thân "cưỡng lại". Thứ khao khát vùng vẫy, muốn "đi bất cứ đâu" để tránh cái chết nhục nhã của một kiếp người "mòn, mục ra", nhưng cuối cùng, y lại chấp nhận để "con tàu mang đi". Thông qua Thứ, Nam Cao đã lên tiếng tố cáo một xã hội bế tắc, đã đẩy tầng lớp trí thức tài năng, giàu lý tưởng vào con đường cùng, nơi họ phải chứng kiến cái chết tinh thần ngay trong lúc còn đang sống. Câu 2. Viết bài văn nghị luận (khoảng 600 chữ) bàn về vấn đề “tuổi trẻ và ước mơ” từ lời phát biểu của Gabriel Garcia Marquez.

Triết lí của Gabriel Garcia Marquez, "Không phải người ta ngừng theo đuổi ước mơ vì họ già đi mà họ già đi vì ngừng theo đuổi ước mơ", khẳng định ước mơ chính là tuổi trẻ của tâm hồn. Ước mơ là động lực tinh thần mạnh mẽ, giúp tuổi trẻ dám nghĩ, dám làm, kích hoạt sức mạnh sáng tạo, và rèn luyện bản lĩnh kiên trì để vượt qua thất bại. Việc theo đuổi ước mơ giữ cho tinh thần luôn tươi mới, là liều thuốc giải độc chống lại căn bệnh "sống mòn", nhu nhược và sự an phận. Ngược lại, khi từ bỏ ước mơ, con người sẽ rơi vào trạng thái trì trệ, vô định, và chấp nhận cái chết tinh thần — "già cỗi" ngay khi còn trẻ. Do đó, tuổi trẻ cần phải xác định ước mơ, hành động quyết liệt và không ngừng dấn thân, vì chỉ có ước mơ mới giúp ta sống trọn vẹn, thay đổi và thoát khỏi sự trói buộc của thói quen và sự sợ hãi.

Câu 1. Xác định điểm nhìn của người kể chuyện trong văn bản. ​Điểm nhìn: Người kể chuyện ở ngôi thứ ba (người kể chuyện giấu mặt, không xưng "tôi"). ​Đặc điểm: Người kể chuyện có khả năng thâm nhập sâu vào nội tâm của nhân vật Thứ, nhìn rõ những suy nghĩ, cảm xúc, dằn vặt, và những hoài bão đã "lùi dần" của nhân vật. Đây là điểm nhìn toàn tri, giúp bóc trần hiện thực "sống mòn" cả ở bên ngoài lẫn bên trong tâm hồn. ​Câu 2. Ước mơ của nhân vật Thứ khi ngồi trên ghế nhà trường là gì? ​Ước mơ của Thứ khi còn là học sinh vô cùng cao xa, lãng mạn, mang tính chất vĩ nhân và thay đổi xã hội: ​Đỗ thành chung, đỗ tú tài, vào đại học đường, sang Tây. ​Trở thành một vĩ nhân đem những sự thay đổi lớn lao đến cho xứ sở mình. ​Câu 3. Phân tích tác dụng của một biện pháp tu từ được sử dụng trong đoạn trích. ​Đoạn trích: “Nhưng nay mai, mới thật buồn. Y sẽ chẳng có việc gì làm, y sẽ ăn bám vợ! Đời y sẽ mốc lên, sẽ gỉ đi, sẽ mòn, sẽ mục ra ở một xó nhà quê. Người ta sẽ khinh y, vợ y sẽ khinh y, chính y sẽ khinh y. Rồi y sẽ chết mà chưa làm gì cả, chết mà chưa sống!...” ​Biện pháp tu từ: Liệt kê kết hợp với ẩn dụ và tăng cấp (mốc lên, gỉ đi, mòn, mục ra). ​Tác dụng: ​Nhấn mạnh sự xuống cấp, hủy hoại và trì trệ đến tận cùng của cuộc đời Thứ khi rơi vào cảnh thất nghiệp và bế tắc. ​Ẩn dụ hóa cuộc sống thành một đồ vật cũ kỹ, vô dụng (như sắt thép bị gỉ, gỗ bị mục) và bị lãng quên (bị mốc), từ đó làm nổi bật bi kịch "sống mà như chết" của người trí thức tiểu tư sản. ​Khắc họa nỗi ám ảnh kinh hoàng của Thứ trước cảnh "sống mòn", thể hiện sự dằn vặt, uất ức tột độ khi biết trước tương lai tăm tối của mình. ​Câu 4. Nhận xét về cuộc sống và con người của nhân vật Thứ được thể hiện trong đoạn trích. ​Về cuộc sống: Là một chuỗi ngày dài của sự thất bại, tụt lùi và bế tắc: Từ hoài bão "sang Tây" đến "phế nhân" sau khi ra trường, từ "hăm hở, náo nức" ở Sài Gòn đến "sống rụt rè, sẻn so" ở Hà Nội, và cuối cùng là cảnh "ăn bám vợ" và "mòn, mục ra ở một xó nhà quê". ​Về con người: Thứ là hình ảnh tiêu biểu cho bi kịch của người trí thức tiểu tư sản trước Cách mạng tháng Tám: ​Giàu khát vọng nhưng nhu nhược: Y nhận thức rõ bi kịch của mình ("chết ngay trong lúc sống mới thật là nhục nhã") và khao khát phản kháng ("Y sẽ đi bất cứ đâu, mặc rủi may"), nhưng cuối cùng lại tự thú nhận sự hèn yếu, nhu nhược của bản thân ("Y không bao giờ cưỡng lại... Y chỉ để mặc con tàu mang đi"). ​Sống trong dằn vặt: Sự bất lực và sự tự ý thức về nhu nhược đã đẩy Thứ vào trạng thái nghẹn ngào, uất ức và tự khinh bỉ ("chính y sẽ khinh y"), tạo nên một nỗi đau nội tâm sâu sắc. ​Câu 5. Nêu suy nghĩ của anh/ chị về một triết lí nhân sinh được rút ra từ văn bản? ​Một triết lí nhân sinh sâu sắc được rút ra từ văn bản là "Sống tức là thay đổi" và sự nguy hiểm của thói quen cùng lòng sợ hãi sự đổi thay. ​Khái quát triết lí: Cuộc đời cần sự vận động, dũng cảm và dấn thân. Sự trì trệ, bám víu vào "thói quen" và "lòng sợ hãi sự đổi thay" chính là sợi dây vô hình trói buộc con người vào cảnh "tù đày" của chính mình, dẫn đến bi kịch "sống mòn", chết mà chưa sống. ​Suy nghĩ của bản thân: ​Cuộc sống không chờ đợi hay đến hai lần, mỗi khoảnh khắc đều là sự đổi thay. Cá nhân phải có bản lĩnh để cưỡng lại sự tha hóa và mặc kệ rủi may để đi tìm cuộc đời "rộng rãi hơn, đẹp đẽ hơn". ​Nếu không dám hành động, không dám "dứt đứt sợi dây thừng" của thói quen và sự an toàn giả tạo (như hình ảnh con trâu trong truyện), con người sẽ mãi mãi bị "con tàu mang đi" đến nơi mình không mong muốn, và phải chấp nhận sự nhục nhã của một kiếp người không trọn vẹn.