Nguyễn Như Phong
Giới thiệu về bản thân
trong dòng chảy văn học Việt Nam,nhà văn Tô Hoài có rất nhiều tác phẩm hay trong đó có truyện "dế mèn phiêu liêu ký"đọc truyện người đọc ấn tượng nhất với nhân vật dế mèn.Đó là một chang dế khoẻ mạnh,kiêu ngạo nhưng biết nhận lỗi,sửa lỗi.
Trước hết, Dế Mèn là một chàng dế có vẻ đẹp ngoại hình khỏe mạnh, tràn đầy sức sống. Nhờ ăn uống điều độ và làm việc có chừng mực, Mèn có đôi càng "mẫm bóng", những cái vuốt ở chân "cứng và nhọn hoắt". Mỗi bước đi của Mèn đều mang vẻ oai vệ, "vũ dũng" của một kẻ tự tin vào sức mạnh cơ bắp của mình. Đây là hình ảnh một thanh niên mới lớn, đầy nhiệt huy
yết và tự hào về bản thân. Tuy nhiên, ngoại hình đẹp lại tỉ lệ nghịch với tính cách kiêu ngạo và xốc nổi. Vì tự mãn với sức mạnh của mình, Mèn trở nên xem thường mọi người xung quanh. Mèn mắng chửi chị Cào Cào, khinh khỉnh với các láng giềng và đặc biệt là có thái độ coi thường, trịch thượng đối với Dế Choắt – người bạn yếu ớt, gầy gò. Sự kiêu ngạo đã khiến Mèn trở thành một kẻ ích kỷ, chỉ biết đến cái tôi cá nhân mà thiếu đi sự cảm thông, chia sẻ. Đỉnh điểm của sự bồng bột chính là hành động gây ra tai họa. Để thể hiện "oai" của mình, Mèn đã bày trò trêu chọc chị Cốc, khiến Dế Choắt phải chịu đòn oan và qua đời. Cái chết của Dế Choắt chính là bước ngoặt tâm lý của Mèn. Từ một kẻ hống hách, Mèn đã biết ăn năn hối lỗi. Đứng trước mộ của người bạn, Mèn đã đúc rút ra "bài học đường đời đầu tiên": thói hung hăng, hống hách chỉ mang lại tai họa cho người khác và cho chính mình.Nhân vật Dế Mèn là một hình tượng văn học giàu tính giáo dục. Qua những sai lầm của Mèn, tác giả Tô Hoài khuyên nhủ chúng ta phải biết sống khiêm tốn, yêu thương và có trách nhiệm với hành động của mình. Vẻ đẹp thực sự của một con người không chỉ nằm ở cơ bắp, mà còn nằm ở sự nhân hậu và thấu hiểu
Trong kho tàng truyện cổ tích Việt Nam, nhân vật Thạch Sanh luôn chiếm một vị trí đặc biệt trong lòng người đọc bao thế hệ. Không chỉ là một chàng dũng sĩ có sức mạnh phi thường, Thạch Sanh còn là biểu tượng rực rỡ cho phẩm chất cao đẹp của người nông dân lao động: hiền lành, thật thà và lòng vị tha cao cả.
Thạch Sanh vốn là con của Ngọc Hoàng đầu thai xuống trần thế làm con một gia đình nghèo. Tuy có xuất thân cao quý nhưng cuộc đời chàng lại bắt đầu bằng những gian truân: sớm mồ côi cha mẹ, sống lủi thủi trong một túp lều cũ dưới gốc đa, gia tài chỉ có một chiếc búa sắt. Hình ảnh này đã tạo nên một sự gần gũi, khiến Thạch Sanh trở thành đại diện cho tầng lớp nhân dân lao động nghèo khổ nhưng sống tự trọng, tự lập.
Đặc điểm nổi bật nhất của Thạch Sanh là lòng dũng cảm vô song. Chàng không hề run sợ trước những thế lực hung ác.Khi Diệt Chằn tinh,bị Lý Thông lừa đi canh miếu thờ, đối mặt với con quái vật hung dữ, Thạch Sanh đã dùng tài nghệ và sức mạnh của mình để tiêu diệt nó, trừ hại cho dân.khi bắn Đại bàng, cứu công chúa chàng không ngần ngại xuống hang sâu, đối đầu với loài chim khổng lồ để giải cứu người bị nạn. Mỗi chiến công của Thạch Sanh đều gắn liền với mục đích cao đẹp là bảo vệ cái thiện và sự bình yên cho cộng đồng.
Trái ngược với sự xảo quyệt, mưu mô của mẹ con Lý Thông, Thạch Sanh lại hiện lên với vẻ đẹp tâm hồn thuần khiết. Dù nhiều lần bị Lý Thông lừa gạt, cướp công, thậm chí đẩy vào chỗ chết, nhưng khi có quyền sinh quyền sát trong tay, chàng vẫn bao dung tha cho chúng về quê làm ăn. Điều này cho thấy cốt cách của một người quân tử, lấy ân báo oán.Đặc biệt, chi tiết "niêu cơm thần" và "tiếng đàn" ở cuối truyện đã nâng tầm nhân vật. Tiếng đàn của Thạch Sanh không chỉ giải oan cho bản thân mà còn làm tan rã ý chí xâm lược của quân chư hầu. Niêu cơm ăn mãi không hết là biểu tượng cho lòng nhân đạo và khát vọng hòa bình của dân tộc ta.
Nhân vật Thạch Sanh là một hình tượng nghệ thuật hoàn mỹ, kết tinh những phẩm chất tốt đẹp nhất của con người Việt Nam: khỏe mạnh, tài năng nhưng luôn khiêm nhường và giàu lòng trắc ẩn. Qua cuộc đời và những chiến công của chàng, nhân dân ta đã gửi gắm niềm tin mãnh liệt vào sự chiến thắng của cái thiện trước cái ác, của chính nghĩa trước gian tà. Thạch Sanh mãi mãi là người anh hùng lý tưởng trong tâm thức mỗi người dân đất Việt.
Trong kho tàng truyện ngụ ngôn Việt Nam, "Đẽo cày giữa đường" là một bài học đắt giá về sự kiên định và chính kiến của con người trong cuộc sống. Qua ngòi bút sắc sảo của Nguyễn Xuân Kính, nhân vật người thợ mộc hiện lên như một tấm gương phản chiếu sai lầm của những kẻ thiếu bản lĩnh, dễ bị tác động bởi ngoại cảnh để rồi dẫn đến kết cục trắng tay.
Nhân vật người thợ mộc xuất hiện với một tư thế làm việc rất tích cực. Bác đã dồn tất cả vốn liếng của mình để mua gỗ về làm nghề. Hành động này chứng tỏ bác là người có khát vọng làm giàu chính đáng và tin tưởng vào tay nghề của bản thân. Việc bác đặt cửa hàng ngay sát vệ đường cho thấy sự cởi mở, nhưng vô tình đó lại trở thành "cái bẫy" tâm lý khi bác phải đối mặt với vô số luồng ý kiến khác nhau từ người qua đường.
Sự bi hài của nhân vật nằm ở chỗ bác quá "lắng nghe" nhưng lại thiếu sự "thấu hiểu" và "phân tích". Diễn biến tâm lý của bác thợ mộc qua ba lần nghe góp ý thể hiện rõ sự lung lay.Lần thứ nhất,bác nghe một người qua đường bảo đẽo cày cho cao, cho to, bác thấy có lý và làm theo ngay.Lần thứ hai,Nghe người khác bảo phải đẽo nhỏ hơn, thấp hơn, bác lại cho là phải và sửa lại.Lần thứ ba,Đỉnh điểm là khi nghe lời đồn về loại cày cực lớn cho voi cày ở vùng núi, bác đã dồn toàn bộ số gỗ còn lại để đẽo những chiếc cày khổng lồ.Qua mỗi lần, người thợ mộc hoàn toàn không có sự phản biện. Bác tiếp nhận mọi thông tin một cách thụ động, biến mình thành một chiếc "máy làm theo" thay vì một người thợ có tư duy chuyên môn. Bác đã quên mất mục đích ban đầu và tiêu chuẩn kỹ thuật của một chiếc cày thực thụ.
Kết cục của nhân vật là một đống gỗ vụn và những chiếc cày vô dụng "chẳng ai mua". Toàn bộ vốn liếng của bác tan thành mây khói. Sự thất bại này không phải do bác lười biếng hay thiếu kỹ năng mộc, mà là kết quả của việc "đẽo cày theo ý thiên hạ".
Tác giả đã xây dựng nhân vật này để phê phán những người sống không có lập trường, luôn dao động trước ý kiến của người khác. Người thợ mộc là đại diện cho kiểu người "ba phải", không biết đâu là đúng, đâu là sai, cuối cùng trở thành trò cười cho thiên hạ và tự hủy hoại sự nghiệp của chính mình.
Nhân vật người thợ mộc tuy đáng trách nhưng cũng rất đáng thương. Hình ảnh bác đứng bên đống gỗ hỏng là bài học cảnh tỉnh cho mỗi chúng ta trong cuộc sống hiện đại: Biết lắng nghe là một đức tính tốt, nhưng phải biết lọc bỏ những điều phù hợp và kiên định với mục tiêu của mình. Nếu không có bản lĩnh để giữ vững "tay chèo" giữa dòng dư luận, chúng ta cũng sẽ sớm rơi vào tình cảnh "đẽo cày giữa đường" như người thợ mộc năm nào.