Câu 1 :

Bài thơ Bàn giao của Vũ Quần Phương là một lời nhắn nhủ nhẹ nhàng nhưng sâu sắc từ thế hệ đi trước dành cho thế hệ mai sau. Tác giả không chỉ truyền lại những vẻ đẹp của cuộc sống – “gió heo may”, “góc phố có mùi ngô nướng”, “tháng giêng hương bưởi”, “cỏ mùa xuân xanh” – mà còn gửi gắm cả những giá trị tinh thần như tình yêu thương, niềm tin và khát vọng sống tốt đẹp. Đáng chú ý, ông không "bàn giao" những tháng ngày vất vả, loạn lạc hay bóng tối của quá khứ mà lựa chọn lưu giữ cho riêng mình những đau thương ấy. Điều này thể hiện tấm lòng vị tha, bao dung và tinh thần trách nhiệm của thế hệ đi trước – luôn mong muốn cháu con được sống trong hòa bình, hạnh phúc. Dẫu vậy, ông vẫn “bàn giao một chút buồn”, “chút cô đơn” như một phần tất yếu của cuộc sống, để người trẻ có thể trưởng thành và sống có chiều sâu hơn. Với giọng thơ thủ thỉ, hình ảnh gần gũi và cảm xúc chân thành, bài thơ đã chạm đến trái tim người đọc bằng thông điệp về tình yêu thương giữa các thế hệ và sự tiếp nối không ngừng của những giá trị sống cao đẹp.

Câu 2 :

Tuổi trẻ là quãng thời gian đẹp đẽ nhất trong đời người – là lúc ta có sức khỏe, đam mê, khát vọng và khao khát được sống hết mình. Trong hành trình trưởng thành, sự trải nghiệm có vai trò vô cùng quan trọng đối với tuổi trẻ, bởi chính trải nghiệm sẽ là hành trang giúp người trẻ hiểu rõ hơn về bản thân, thế giới xung quanh và những giá trị cuộc sống. Trải nghiệm là việc ta dấn thân, tiếp xúc, học hỏi từ thực tế – từ học tập, làm việc, va vấp, thậm chí cả thất bại và vấp ngã. Đối với tuổi trẻ, những trải nghiệm không chỉ giúp ta tích lũy kiến thức, kỹ năng mà còn giúp rèn luyện bản lĩnh, khả năng thích nghi và thái độ sống tích cực. Trong khi sách vở dạy ta lý thuyết thì trải nghiệm cho ta bài học thật. Một bạn trẻ từng làm thêm sẽ hiểu giá trị của đồng tiền, một người từng thất bại sẽ hiểu thế nào là kiên trì và học cách đứng dậy sau vấp ngã. Sự trải nghiệm còn giúp người trẻ khám phá bản thân: đâu là điểm mạnh, điểm yếu, đâu là đam mê thực sự và con đường phù hợp với chính mình. Khi dám bước ra khỏi vùng an toàn, dám thử thách với điều mới lạ, tuổi trẻ không chỉ sống trọn vẹn mà còn tạo cơ hội phát triển toàn diện. Thực tế đã chứng minh nhiều người trẻ thành công không phải vì họ xuất phát điểm cao, mà bởi họ dám trải nghiệm, dám thất bại để rồi rút ra những bài học quý báu. Tuy nhiên, không phải trải nghiệm nào cũng tích cực. Tuổi trẻ cần biết chọn lọc, suy nghĩ và tự chịu trách nhiệm với những hành động của mình. Trải nghiệm không có nghĩa là liều lĩnh hay chạy theo trào lưu mù quáng, mà cần dựa trên sự hiểu biết, lắng nghe và cầu thị. Điều quan trọng là sau mỗi lần trải nghiệm, ta trưởng thành hơn, hiểu đời hơn và sống có mục tiêu rõ ràng hơn. Trong thời đại mới, khi cơ hội học hỏi và tiếp xúc với thế giới mở rộng, người trẻ càng cần chủ động tìm kiếm và trân trọng những trải nghiệm thực tế. Đừng ngại thử thách, đừng sợ thất bại – bởi chính những va vấp hôm nay sẽ tôi luyện nên con người bản lĩnh, vững vàng trong ngày mai. Tuổi trẻ chỉ đến một lần trong đời, và trải nghiệm chính là cách để sống trọn vẹn với tuổi trẻ ấy. Hãy sống hết mình, dấn thân, học hỏi và tích lũy trải nghiệm, bởi đó chính là con đường ngắn nhất để ta đến gần hơn với sự trưởng thành và thành công.

Câu 1 :

Bài thơ được viết theo thể thơ tự do – không bị ràng buộc bởi số câu, số chữ, vần luật cố định. Câu 2 :

Người ông sẽ bàn giao cho cháu: Gió heo may Góc phố có mùi ngô nướng Tháng giêng hương bưởi Cỏ mùa xuân xanh Những gương mặt người đẫm nắng, đẫm yêu thương Một chút buồn, ngậm ngùi, cô đơn Và câu thơ "vững gót làm người" – tinh thần sống mạnh mẽ, giàu nghị lực Câu 3 :

Vì đó là những ký ức đau thương, gian khổ của chiến tranh, mất mát và bất ổn. Người ông không muốn cháu phải chịu những khó khăn, mất mát mà thế hệ trước đã trải qua. Ông mong cháu được sống trong hòa bình, hạnh phúc, được thừa hưởng những điều tươi đẹp nhất của cuộc sống. Câu 4 :

Bài thơ sử dụng điệp ngữ “bàn giao” lặp lại nhiều lần ở đầu các dòng thơ. Tác dụng: Nhấn mạnh tấm lòng yêu thương, trách nhiệm của thế hệ đi trước (người ông) dành cho thế hệ sau (người cháu). Điệp ngữ làm rõ chủ đề "truyền lại", "kế thừa", thể hiện mong muốn trao lại những điều đẹp đẽ, cao quý cho tương lai. Câu 5 :

Chúng ta hôm nay cần biết trân trọng và biết ơn những điều quý giá mà cha ông để lại. Đó không chỉ là đất nước hòa bình, tươi đẹp mà còn là bài học làm người, là tinh thần sống mạnh mẽ, lạc quan. Chúng ta phải sống có trách nhiệm, cố gắng học tập, rèn luyện để xứng đáng với những hy sinh của thế hệ trước. Đồng thời, cần giữ gìn và phát huy những giá trị văn hóa, đạo đức, truyền thống tốt đẹp. Chỉ khi có thái độ đúng đắn, chúng ta mới có thể tiếp bước vững vàng trên con đường tương lai.

Câu 1 :

Đoạn thơ trích từ bài Trăng hè của Đoàn Văn Cừ đã phác họa một bức tranh quê thanh bình, yên ả và đậm chất thơ, gợi nhiều xúc cảm trong lòng người đọc. Qua những hình ảnh quen thuộc như “tiếng võng kẽo kẹt”, “con chó ngủ lơ mơ”, “bóng cây lơi lả bên hàng dậu”, nhà thơ đã tái hiện một không gian thôn quê tĩnh lặng, thư thái, thấm đẫm hơi thở của đời sống dân dã. Cảnh vật như ngưng đọng trong ánh trăng hè dịu dàng, phản chiếu qua “tàu cau lấp loáng ánh trăng ngân” càng khiến cho bức tranh quê thêm phần thi vị. Đặc biệt, hình ảnh con người hiện lên thật gần gũi và bình dị – ông lão nằm chơi giữa sân, thằng cu đứng ngắm bóng con mèo – tất cả đều gợi nên sự gắn bó thân thiết giữa con người và thiên nhiên trong không gian làng quê yên bình. Bằng ngôn ngữ nhẹ nhàng, giàu nhạc điệu và quan sát tinh tế, Đoàn Văn Cừ đã làm sống dậy vẻ đẹp mộc mạc mà sâu lắng của một đêm hè nơi làng quê Việt Nam, để lại dư âm êm đềm và cảm giác yên bình trong lòng người đọc.

Câu 2 :

Tuổi trẻ là khoảng thời gian đẹp nhất trong cuộc đời mỗi con người. Đó là quãng đời của ước mơ, nhiệt huyết và khát vọng. Nhưng tất cả những điều ấy sẽ chỉ mãi là tiềm năng nếu không được hiện thực hóa bằng sự nỗ lực hết mình. Trong một xã hội không ngừng thay đổi và phát triển như hiện nay, sự nỗ lực của tuổi trẻ không chỉ là điều cần thiết mà còn là yếu tố quyết định để mỗi cá nhân vươn lên khẳng định giá trị bản thân và đóng góp cho cộng đồng. Nỗ lực hết mình là khi con người dốc toàn bộ sức lực, tâm huyết và thời gian để theo đuổi một mục tiêu, lý tưởng nào đó. Với người trẻ, nỗ lực không đơn giản là làm việc chăm chỉ, mà còn là thái độ sống tích cực, dám mơ ước và dám dấn thân. Đó là tinh thần không ngại khó, không ngại khổ, dám đứng lên sau mỗi lần thất bại và không bỏ cuộc trước thử thách. Chính sự nỗ lực sẽ giúp tuổi trẻ khai phá hết tiềm năng của bản thân, rèn luyện ý chí, bản lĩnh và từng bước tiến gần hơn đến thành công. Trong xã hội hiện đại, tuổi trẻ đang đứng trước rất nhiều cơ hội nhưng cũng đối mặt với không ít thách thức. Cơ hội đến từ sự phát triển vượt bậc của công nghệ, sự mở rộng giao lưu văn hóa và khả năng tiếp cận tri thức dễ dàng hơn bao giờ hết. Nhưng đi kèm với đó là sự cạnh tranh gay gắt, là áp lực từ gia đình, học tập, công việc và cả sự kỳ vọng từ xã hội. Chỉ khi có sự nỗ lực hết mình, người trẻ mới đủ sức vượt qua những áp lực ấy, tự định hướng cho bản thân và làm chủ tương lai của chính mình. Không khó để bắt gặp những tấm gương tiêu biểu về sự nỗ lực trong giới trẻ hiện nay. Đó là những học sinh nghèo vươn lên từ khó khăn để giành được học bổng danh giá, là những bạn trẻ khởi nghiệp đầy đam mê, chấp nhận đánh đổi sự an nhàn để theo đuổi lý tưởng. Hay đơn giản hơn, đó là những người lao động trẻ ngày ngày miệt mài làm việc, học hỏi để cải thiện cuộc sống và hỗ trợ gia đình. Tất cả họ đều đang góp phần viết nên hình ảnh một thế hệ trẻ Việt Nam đầy nghị lực, bản lĩnh và hoài bão. Tuy nhiên, bên cạnh đó vẫn còn một bộ phận giới trẻ sống thụ động, dễ nản lòng, ngại va chạm, thiếu kiên trì và ý chí. Sự ỷ lại, chờ đợi và ngại khó khiến họ dễ dàng từ bỏ mục tiêu giữa chừng. Điều đó không chỉ khiến họ đánh mất cơ hội phát triển bản thân mà còn làm chậm lại sự tiến bộ chung của xã hội. Chính vì vậy, mỗi người trẻ cần phải tự nhìn lại mình, nuôi dưỡng cho mình một lý tưởng sống đúng đắn và sẵn sàng nỗ lực không ngừng để đạt được mục tiêu đã chọn. Tuổi trẻ là mùa xuân của cuộc đời, là khoảng thời gian quý giá không thể quay lại. Hãy sống và cống hiến hết mình để khi nhìn lại, ta có thể tự hào rằng mình đã không lãng phí tuổi trẻ. Sự nỗ lực hết mình hôm nay sẽ là hành trang vững chắc cho thành công ngày mai và là nền tảng để mỗi người trẻ góp phần xây dựng một xã hội ngày càng văn minh, tiến bộ.

Câu 1 :

Ngôi kể thứ ba – người kể chuyện là người giấu mình, kể về các nhân vật như “Bớt”, “bà cụ”, “Nở”,... Câu 2 :

- Khi mẹ đến ở chung, Bớt rất mừng và đón nhận mẹ. - Bớt nói chuyện với mẹ nhẹ nhàng, ân cần: “Bu nghĩ kĩ đi...”. - Không trách cứ hay oán hận dù từng bị mẹ thiên vị, thậm chí còn an ủi mẹ khi bà buồn: “Ô hay! Con có nói gì đâu, sao bu cứ nghĩ ngợi thế nhỉ?”. - Chị chăm sóc mẹ chu đáo, để mẹ trông cháu, gánh vác công việc gia đình. Câu 3 :

Bớt là người con hiếu thảo, vị tha, giàu tình yêu thương. Dù từng bị mẹ đối xử không công bằng, chị vẫn không trách móc mà sẵn lòng chăm sóc mẹ khi bà già yếu, thậm chí còn an ủi để mẹ khỏi buồn. Câu 4 :

Hành động và lời nói thể hiện tình yêu thương, sự cảm thông và tha thứ của Bớt đối với mẹ. Đó là biểu hiện của lòng hiếu thảo, tinh thần vị tha và mong muốn xoa dịu sự day dứt, ân hận trong lòng mẹ. Câu 5 :

Thông điệp: Tình cảm gia đình thiêng liêng có thể vượt qua mọi lỗi lầm và khoảng cách. Lí giải: Trong xã hội hiện đại, khi cuộc sống hối hả khiến con người dễ lãng quên giá trị tình thân, thì sự bao dung và hiếu thảo như của Bớt là bài học quý giá để gìn giữ hạnh phúc gia đình và nuôi dưỡng lòng nhân ái.

Câu 1 :

Môi trường đóng vai trò vô cùng quan trọng đối với sự sống của con người và mọi sinh vật trên Trái Đất. Một môi trường trong lành mang lại không khí sạch, nguồn nước tinh khiết và điều kiện sống lý tưởng. Tuy nhiên, hiện nay môi trường đang bị đe dọa nghiêm trọng bởi ô nhiễm, rác thải nhựa, nạn chặt phá rừng và biến đổi khí hậu. Nếu không hành động kịp thời, chúng ta sẽ phải đối mặt với nhiều hậu quả nghiêm trọng như thiên tai, dịch bệnh, suy giảm tài nguyên và sự sống bị đe dọa. Bảo vệ môi trường không chỉ là trách nhiệm của các cơ quan chức năng mà còn là nghĩa vụ của mỗi cá nhân. Mỗi người cần nâng cao ý thức giữ gìn vệ sinh, tiết kiệm tài nguyên, hạn chế sử dụng nhựa, trồng cây xanh và tham gia các hoạt động bảo vệ thiên nhiên. Hành động nhỏ hôm nay sẽ tạo nên thay đổi lớn cho ngày mai. Chỉ khi sống hài hòa với thiên nhiên, con người mới có thể phát triển bền vững và gìn giữ hành tinh xanh cho các thế hệ tương lai. Vì vậy, bảo vệ môi trường là việc làm cấp thiết và không thể trì hoãn.

Câu 2 :

Trong văn học trung đại Việt Nam, hình tượng người ẩn sĩ – những con người sống ẩn dật, xa lánh danh lợi, tìm đến thiên nhiên để giữ gìn khí tiết và nuôi dưỡng tâm hồn – luôn là đề tài quen thuộc, thể hiện rõ tư tưởng “thoát tục” của tầng lớp trí thức xưa. Qua hai bài thơ “Nhàn” của Nguyễn Bỉnh Khiêm và bài thơ thu của Nguyễn Khuyến, người đọc có dịp cảm nhận hai sắc thái khác nhau của hình ảnh ẩn sĩ: một bên là sự chủ động dứt áo rời xa bụi trần, một bên là tâm thế trầm lặng và kín đáo, thấm đẫm chất thi nhân. Trong bài thơ “Nhàn”, Nguyễn Bỉnh Khiêm khắc họa người ẩn sĩ với tâm thế tự tại, thảnh thơi và đầy chủ động. Câu thơ đầu tiên “Một mai, một cuốc, một cần câu” gợi ra hình ảnh người nông dân bình dị, sống gần gũi với thiên nhiên và lao động. Tác giả tự nhận mình là “dại” khi chọn chốn “vắng vẻ”, trái ngược với “người khôn” tìm đến nơi “lao xao”. Cách nói đầy nghịch lý ấy thể hiện rõ quan điểm sống khinh danh lợi, đề cao sự thanh cao và cô tịch. Cuộc sống của người ẩn sĩ trong thơ Nguyễn Bỉnh Khiêm tuy đơn sơ nhưng không hề thiếu thi vị: “Thu ăn măng trúc, đông ăn giá / Xuân tắm hồ sen, hạ tắm ao”. Thiên nhiên trở thành nguồn sống, nguồn vui, khiến con người hòa mình vào vạn vật. Ông kết thúc bằng một triết lý sâu sắc: “Nhìn xem phú quý tựa chiêm bao” – mọi vinh hoa đều mờ ảo, phù du, chẳng bằng sống nhàn hạ, an nhiên. Khác với sự chủ động và triết lý sâu sắc trong “Nhàn”, bài thơ thu của Nguyễn Khuyến lại vẽ nên hình tượng người ẩn sĩ mang phong vị thi nhân nhiều hơn. Không trực tiếp nói đến ẩn dật, nhưng không gian trong thơ lại là không gian tĩnh lặng, vắng bóng trần tục: “Trời thu xanh ngắt mấy tầng cao”, “Cần trúc lơ phơ gió hắt hiu”. Người ẩn sĩ hiện lên giữa một thiên nhiên thanh bình, trong sáng, như một phần của cảnh vật. Tuy có ý “cất bút” để làm thơ, nhưng ông lại chợt dừng lại bởi “thẹn với ông Đào” – Đào Tiềm, nhà thơ nổi tiếng của Trung Quốc cũng là biểu tượng ẩn sĩ. Điều đó cho thấy Nguyễn Khuyến không chỉ là một người lui về ở ẩn, mà còn mang tâm hồn nhạy cảm, khiêm nhường, luôn ý thức về lý tưởng cao đẹp của bậc trí sĩ xưa. Cả hai bài thơ đều khắc họa hình ảnh người ẩn sĩ nhưng với sắc thái và giọng điệu khác nhau. Nguyễn Bỉnh Khiêm thể hiện hình tượng ẩn sĩ với thái độ quyết liệt, dứt khoát và đầy triết lý sống. Còn Nguyễn Khuyến lại kín đáo, nhẹ nhàng, thiên về cảm xúc cá nhân, giàu chất trữ tình. Tuy nhiên, điểm chung của hai tác giả là sự gắn bó sâu sắc với thiên nhiên, là khát vọng sống thanh bạch, cao thượng, xa rời vòng danh lợi chốn quan trường. Tóm lại, hai bài thơ là hai lát cắt sinh động của hình tượng người ẩn sĩ trong văn học trung đại Việt Nam. Dù xuất phát từ hoàn cảnh và tâm thế khác nhau, cả Nguyễn Bỉnh Khiêm và Nguyễn Khuyến đều gửi gắm vào đó tâm hồn của người trí sĩ: biết yêu thiên nhiên, giữ gìn đạo đức và dũng cảm quay lưng với những điều phù phiếm để giữ cho lòng mình một khoảng trời an yên.

Câu 1 :

Theo bài viết trên, hiện tượng tiếc thương sinh thái là : Nỗi đau khổ trước những mất mát về sinh thái mà con người hoặc là đã trải qua, hoặc là tin rằng đang ở phía trước.

Câu 2 :

Bài viết trình bày thông tin theo trình tự diễn giải kết hợp với đưa dẫn chứng thực tế: bắt đầu bằng hiện tượng, sau đó giải thích khái niệm, đưa ví dụ cụ thể, rồi mở rộng phạm vi ảnh hưởng của hiện tượng đến nhiều đối tượng và khu vực khác nhau.

Câu 3 :

Tác giả sử dụng các bằng chứng khoa học và thực tiễn như: Định nghĩa “tiếc thương sinh thái” từ hai nhà khoa học Ashlee Cunsolo và Neville R. Ellis. Dẫn chứng về người Inuit ở Bắc Canada và người trồng trọt ở Australia. Trường hợp cháy rừng Amazon và ảnh hưởng tới người dân bản địa. Kết quả khảo sát năm 2021 của Caroline Hickman về tâm trạng lo lắng của giới trẻ ở 10 quốc gia.

Câu 4 :

Tác giả tiếp cận vấn đề biến đổi khí hậu dưới góc độ tâm lí - xã hội, nhấn mạnh ảnh hưởng tinh thần sâu sắc mà biến đổi khí hậu gây ra. Đây là cách tiếp cận mới mẻ, nhân văn, giúp người đọc nhận thức được tác động toàn diện của hiện tượng này, không chỉ về vật chất mà còn về đời sống tinh thần và bản sắc văn hoá.

Câu 5 :

Thông điệp sâu sắc nhất là: Biến đổi khí hậu không chỉ tàn phá môi trường tự nhiên mà còn hủy hoại tinh thần, bản sắc và sự sống của con người. Do đó, bảo vệ môi trường là bảo vệ chính sự tồn tại và nhân tính của chúng ta.