Quá trình phát sinh sự sống trên Trái Đất diễn ra qua ba giai đoạn chính: tiến hóa hóa học (hình thành hợp chất hữu cơ từ vô cơ), tiến hóa tiền sinh học (tạo thành protobiont và tế bào sơ khai), và tiến hóa sinh học (phát triển đa dạng sinh vật). Sự sống bắt đầu từ khoảng 4 tỷ năm trước. 

• Đặc điểm thích nghi chỉ có tính tương đối (Thích nghi hợp lý): Mỗi đặc điểm giúp sinh vật sống sót trong môi trường này (ví dụ: lạnh) có thể trở thành bất lợi ở môi trường khác (ví dụ: nóng).
• Môi trường biến đổi liên tục: CLTN là quá trình lâu dài, khi sinh vật thích nghi xong với môi trường hiện tại, môi trường đã thay đổi (khí hậu, thức ăn, kẻ thù), làm cho thích nghi đó trở nên lạc hậu.
• CLTN chỉ chọn lọc biến dị sẵn có: CLTN không trực tiếp tạo ra biến dị, nó chỉ sàng lọc các biến dị di truyền (đột biến, biến dị tổ hợp) đã tồn tại trong quần thể. Nếu trong vốn gen không có sẵn biến dị phù hợp, sinh vật không thể thích nghi.
• Sự đánh đổi về tiến hóa: Việc phát triển một tính trạng thích nghi tuyệt đối với điều kiện A thường làm giảm khả năng sống sót trong điều kiện B (sự đánh đổi).
• Vai trò của yếu tố ngẫu nhiên: Nhiều khi các yếu tố ngẫu nhiên (thiên tai, dịch bệnh) làm thay đổi đột ngột thành phần kiểu gen của quần thể mà không dựa trên sự thích nghi. 

• Tác động của môi trường: Môi trường khác nhau làm xuất hiện các áp lực chọn lọc khác nhau.
• Sự thích nghi: Mỗi quần thể tích lũy các đột biến và biến dị tổ hợp có lợi, làm tăng khả năng sống sót trong môi trường cụ thể.
• Kết quả: Vốn gene của quần thể A và B sẽ khác biệt nhau sau một thời gian dài (phân hóa vốn gene).