Câu 1 (2 điểm): Viết đoạn văn (~200 chữ)

Đoạn trích trong Truyện Kiều của Nguyễn Du thể hiện nhiều đặc sắc nghệ thuật tiêu biểu. Trước hết, tác giả sử dụng thể thơ lục bát uyển chuyển, giàu nhạc điệu, góp phần diễn tả tinh tế tâm trạng và tính cách nhân vật. Nghệ thuật khắc họa nhân vật đặc biệt nổi bật qua bút pháp ước lệ kết hợp với miêu tả trực tiếp: Từ Hải hiện lên với tầm vóc lớn lao, phi thường qua những hình ảnh “đội trời đạp đất”, còn Thúy Kiều lại được khắc họa qua lời nói khiêm nhường nhưng sâu sắc. Bên cạnh đó, Nguyễn Du rất thành công trong nghệ thuật đối thoại, giúp bộc lộ rõ tâm lí, phẩm chất và sự đồng điệu giữa hai nhân vật. Ngôn ngữ thơ trang trọng, giàu tính biểu cảm, kết hợp với nhiều điển tích (như “Bình Nguyên Quân”, “Tấn Dương”) làm tăng chiều sâu ý nghĩa. Ngoài ra, việc sử dụng các biện pháp tu từ như ẩn dụ, so sánh (“cá chậu chim lồng”, “mây rồng”) góp phần làm nổi bật vẻ đẹp của con người và tình cảm. Tất cả tạo nên một đoạn thơ vừa giàu chất trữ tình vừa đậm chất anh hùng ca.

Câu 2 (4 điểm): Bài văn (~600 chữ)

Trong cuộc sống, lòng tốt luôn được coi là một giá trị cao đẹp, là nền tảng của đạo đức con người. Tuy nhiên, có ý kiến cho rằng: “Lòng tốt của con người có thể chữa lành các vết thương nhưng lòng tốt cũng cần đôi phần sắc sảo, nếu không chẳng khác nào con số không tròn trĩnh.” Đây là một nhận định sâu sắc, gợi cho ta nhiều suy ngẫm.

Trước hết, lòng tốt là sự quan tâm, yêu thương, sẵn sàng giúp đỡ người khác một cách chân thành. Lòng tốt có sức mạnh to lớn, có thể xoa dịu nỗi đau, hàn gắn những tổn thương trong tâm hồn con người. Một lời động viên đúng lúc, một hành động giúp đỡ chân thành có thể mang lại hy vọng cho người đang tuyệt vọng. Trong xã hội, những nghĩa cử cao đẹp như giúp đỡ người nghèo, hỗ trợ người gặp hoạn nạn đã góp phần làm cho cuộc sống trở nên ấm áp và nhân văn hơn.

Tuy nhiên, lòng tốt không phải lúc nào cũng mang lại kết quả tích cực nếu nó thiếu đi sự tỉnh táo, sáng suốt. “Lòng tốt cần đôi phần sắc sảo” nghĩa là con người cần biết phân biệt đúng – sai, tốt – xấu, biết giúp đỡ đúng cách, đúng người, đúng lúc. Nếu lòng tốt mù quáng, không suy xét, nó có thể bị lợi dụng hoặc thậm chí gây ra hậu quả xấu. Chẳng hạn, việc cho tiền người lười lao động có thể khiến họ ỷ lại; hay việc tin tưởng sai người có thể dẫn đến bị lừa gạt. Khi đó, lòng tốt trở nên vô nghĩa, “chẳng khác nào con số không tròn trĩnh”.

Trong thực tế, không ít người vì quá cả tin mà bị lợi dụng lòng tốt. Ngược lại, cũng có những người biết giúp đỡ một cách thông minh: họ không chỉ cho “con cá” mà còn dạy “cách câu cá”, giúp người khác tự vươn lên. Đó mới là biểu hiện của lòng tốt đúng đắn, vừa nhân ái vừa sáng suốt.

Là học sinh, chúng ta cần rèn luyện lòng nhân ái nhưng đồng thời phải biết suy nghĩ, cân nhắc trước khi hành động. Hãy giúp đỡ người khác bằng cả trái tim nhưng cũng bằng cả lý trí. Chỉ khi đó, lòng tốt mới thực sự phát huy giá trị, góp phần làm cho xã hội ngày càng tốt đẹp hơn.

Tóm lại, lòng tốt là điều quý giá, nhưng lòng tốt cần đi cùng sự tỉnh táo và hiểu biết. Khi có sự kết hợp giữa trái tim ấm áp và cái đầu sáng suốt, con người mới có thể lan tỏa những giá trị tích cực một cách bền vững.

Câu 1 (0,5 điểm):
Văn bản được viết theo thể thơ lục bát.

Câu 2 (0,5 điểm):
Từ Hải và Thúy Kiều gặp nhau ở lầu hồng (chốn lầu xanh) – nơi Kiều đang sống.

Câu 3 (1,0 điểm):
Qua những câu thơ, Thúy Kiều hiện lên là người:

• Khiêm tốn, tự ý thức về thân phận (tự nhận mình “bèo bọt”, “cỏ nội hoa hèn”).
• Khéo léo, tinh tế trong lời nói, biết giữ lễ nghĩa.
• Đồng thời cũng thể hiện tấm lòng trân trọng người tài, người anh hùng (coi Từ Hải như “mây rồng”).

→ Kiều vừa tự trọng, vừa sâu sắc, thông minh trong cách ứng xử.

Câu 4 (1,0 điểm):
Nhân vật Từ Hải được khắc họa là:

• Anh hùng phi thường, có chí lớn (“đội trời đạp đất”).
• Tài năng, bản lĩnh, tung hoành giang hồ.
• Trọng tình, trọng nghĩa, biết trân trọng người tri kỷ.
• Có con mắt tinh đời, nhìn ra giá trị của Thúy Kiều.

→ Từ Hải là hình tượng anh hùng lý tưởng, vừa mạnh mẽ vừa giàu tình cảm.

Câu 5 (1,0 điểm):
Đoạn trích gợi cho em:

• Sự cảm phục trước vẻ đẹp của Từ Hải – người anh hùng hào kiệt.
• Sự thương cảm và trân trọng đối với Thúy Kiều – người tài sắc nhưng bạc mệnh.
• Niềm xúc động trước mối duyên tri kỷ đẹp đẽ, chân thành giữa hai người.

→ Vì đoạn thơ thể hiện sự gặp gỡ giữa tài và sắc, anh hùng và giai nhân, tạo nên một mối quan hệ vừa lãng mạn vừa ý nghĩa.

Câu1:

Mở đầu đoạn trích, cụm từ "Chèo đi rán thứ sáu" lặp lại có chủ ý, nhấn mạnh sự mệt mỏi, lênh đênh vô định và nỗi sợ hãi tột cùng của nhân vật "tôi" trong hành trình vượt biển đầy gian khổ. Con số "thứ sáu" có thể là một ẩn dụ cho sự kéo dài của tai ương hoặc một mốc thời gian đặc biệt, gợi cảm giác dồn nén, bức bối đến cùng cực. Thân phận con người trở nên nhỏ bé, tội nghiệp trước sự bao la, dữ dằn của biển cả. Hình ảnh chiếc thuyền, phương tiện mưu sinh và cũng là nơi giam cầm số phận, càng làm nổi bật sự bấp bênh, chông chênh của kiếp người phu chèo.Cao trào của đoạn thơ là lời than thiết tha, thống thiết: "đừng cho tôi bỏ thân chốn này, biển hỡi!". Đây là tiếng kêu cứu, là khát vọng sống còn, đồng thời cũng là sự đấu tranh tư tưởng gay gắt của nhân vật. Lời cầu xin tha thiết với "biển" (có thể là thiên nhiên, số phận, hoặc một thế lực siêu nhiên nào đó) bộc lộ sự tuyệt vọng, nhưng cũng ánh lên niềm hi vọng mong manh vào sự che chở, cứu rỗi. Ngôn ngữ giàu nhịp điệu, giọng điệu bi tráng, đã khắc họa thành công một bức tranh chân thực về cuộc sống đầy bất công, khốn khổ và ý chí sinh tồn mãnh liệt của con người lao động.

Câu 2:

Mỗi người sinh ra đều có giá trị riêng. Bản thân người đó phải làm cho giá trị riêng của mình sáng lên và tôn trọng giá trị riêng của người khác". Đây là một ý kiến hoàn toàn chính xác.

Trăm sông đổ về biển để tạo nên đại dương bao la, hạt cát nhỏ bé góp phần để tạo nên sa mạc rộng lớn, những điều to lớn đều được tạo nên từ những điều tưởng chừng như tầm thường, nhỏ bé. Và con người chúng ta cũng như vậy, tất cả đều mang những giá trị của riêng mình vậy sự cần thiết phải làm cho giá trị ấy sáng lên.

Giá trị của bản thân là những điều tốt đẹp nhất của mình. Có giá trị ta sẽ được mọi người trân trọng và yêu quý. Điều này cũng đem lại sự tự tin, giúp ta mạnh mẽ hơn trên mỗi bước đi trên chuyến hành trình chinh phục những đỉnh núi của riêng mình. Biết trân trọng chính mình ta sẽ khám phá ra những vẻ đẹp riêng, cá tính, tài năng, biết được điểm mạnh điểm yếu của bản thân từ đó tìm cách khắc phục và phát huy chúng một cách tốt nhất. Điều này còn tạo ra một bức tường bảo vệ chúng ta khỏi những lời nói đặt điều, những cám dỗ tầm thường dung tục của cuộc sống để từ đó giúp ta giữ được giá trị nguyên vẹn của bản thân.

Hoa hậu Nguyễn Thúc Thủy Tiên vì hiểu được giá trị và trân trọng chính mình nên nàng hậu mới có thể tự tin thể hiện cá tính và đã chiến thắng mọi đối thủ để giành chức vương miện cao quý nhất và đem vinh quang về cho nước nhà. Bạn thấy đấy giá trị của mỗi người là điều vô cùng quan trọng nhưng đôi khi ta lại đánh giá quá cao bạn thân mà trở nên kiêu căng, ngạo mạn khi ấy bạn thân rất dễ rơi vào những cạm bẫy bởi một đôi tai thích nghe những lời mật ngọt.

Bạn và tôi mỗi chúng ta đều là những bông hoa trên cõi đời này, sinh ra là để hướng về ánh sáng vậy nên hãy biết trân trọng, tỏa sáng với giá trị của mình và tôn trọng giá trị riêng của người khác bạn nhé!

Câu 1.
Người kể trong văn bản là nhân vật trữ tình xưng “tôi” – linh hồn người em bị chết oan, bị bắt làm phu chèo thuyền vượt biển ở cõi âm. Người kể vừa là người trong cuộc, vừa trực tiếp trải nghiệm hành trình mười hai rán nước.

Câu 2.
Hình ảnh biển hiện ra với những đặc điểm:

• Dữ dội, hung bạo: nước cuộn, nước xoáy, nước thét gào, gầm réo, dựng đứng chấm trời.
• Đầy hiểm nguy, đe dọa sự sống con người.
• Mang màu sắc huyền bí, siêu nhiên, gắn với cõi âm và quyền lực của các thế lực vô hình.
  → Biển không chỉ là không gian thiên nhiên mà còn là không gian thử thách, ám ảnh và đau đớn.

Câu 3.
Chủ đề của văn bản là:
→ Khắc họa hành trình vượt biển đầy hiểm nguy của linh hồn người chết oan ở cõi âm, qua đó thể hiện nỗi đau, số phận bi thảm của con người, đồng thời phản ánh niềm tin tâm linh, thế giới quan và đời sống tinh thần của người Tày – Nùng.

Câu 4.
Các rán nước trong văn bản là biểu tượng cho:

• Những thử thách khắc nghiệt, liên tiếp và không có lối thoát.
• Những chặng đường đau khổ của kiếp người, đặc biệt là số phận người thấp cổ bé họng.
• Quan niệm dân gian về con đường linh hồn phải vượt qua sau cái chết.

Câu 5.

• Những âm thanh được thể hiện: gầm réo, thét gào, sôi, lôi kéo (của nước, của biển).
• Những âm thanh đó gợi cảm xúc:
• • Sợ hãi, kinh hoàng trước sức mạnh khủng khiếp của thiên nhiên.
  • Tuyệt vọng, bất lực của con người nhỏ bé trước số phận.
  • Đồng thời khơi gợi niềm thương cảm sâu sắc cho nhân vật “tôi”.

Câu1: Bài làm

Pau-tốp-xki đã từng nói:"Nhà văn là người dẫn đường đến sứ sở của cái đẹp". Thật vậy, nhà văn là người đi khám phá cái đẹp, đặc biệt là cái đẹp trong tâm hồn con người. Nhà văn Nguyễn Ngọc Tư đã hoàn thành sứ mệnh đó qua tác phẩm"Áo tết". Với hình tượng nhân vật bé Em đã để lại cho người đọc những ấn tượng sâu sắc khó quên. Bé Em hiện lên như một hình mẫu của sự ngây thơ và tình yêu thương giản dị nhưng vô cùng sâu sắc. Mặc dù cuộc sống của bé còn nhiều thiếu thốn, nhưng ánh mắt sáng lấp lánh và nụ cười tươi tắn của bé khi nhận được chiếc áo mới cho Tết đã thể hiện một niềm vui giản dị, chân thật. Hành động của bé khi khoe áo và hãnh diện mặc chiếc áo mới trong ngày Tết không chỉ phản ánh lòng ham muốn cái đẹp, mà còn cho thấy sự trân trọng những gì mình đang có. Chính sự trong sáng và vô tư của bé Em đã khiến chúng ta cảm nhận sâu sắc hơn giá trị của những điều giản dị và ý nghĩa của hạnh phúc trong cuộc sống. Bé Em, với những suy nghĩ và hành động của mình, đã gợi nhắc cho chúng ta về sự quý giá của tình yêu thương và sự sẻ chia trong cuộc sống hàng ngày.

Câu2: Bài làm

Nguyễn Ngọc Tư là một cây bút tiêu biểu của Nam Bộ. “Áo tết” là một truyện ngắn nhẹ nhàng mà sâu sắc của nhà văn. Truyện để lại ấn tượng trong lòng người đọc về chủ đề và nhân vật bé Em - nhân vật mà thông qua đó, tác giả đã gửi đến người đọc nhiều bài học sâu sắc.

Truyện xoay quanh câu chuyện áo tết của hai đứa bé là bé Em và Bích. Bé Em được mẹ may cho bốn bộ áo tết, trong khi đó Bích, bạn của bé Em, vì nhà nghèo nên chỉ được mẹ may cho một bộ. Để bạn không cảm thấy tủi thân, trong ngày đi chúc tết cô giáo, bé Em đã mặc bộ đồ hơi giống Bích. Hiểu được tấm lòng của bé Em, Bích thêm yêu quý bạn của mình.Thông qua câu chuyện về áo tết và cách hành xử của nhân vật bé Em, truyện ca ngợi tình bạn chân thành giữa bé Em và Bích, ca ngợi tấm lòng nhạy cảm, tinh tế của bé Em đối với người bạn của mình.

Nhân vật bé Em là nhân vật chính của tác phẩm. Bé Em là một cô bé có cuộc sống đầy đủ, khá giả: Tết đến em được mẹ mua cho nhiều váy áo để mặc. Nhưng cuộc sống đủ đầy không làm mất đi ở em những vẻ đẹp đáng quý trong tâm hồn. Bé Em hiện lên trước hết là một cô bé hòa đồng thân thiện, hồn nhiên trẻ thơ. Tuy có điều kiện khá giả hơn nhà Bích những bé Em không phân biệt giàu nghèo mà luôn vui vẻ, thân thiện với Bích – đứa bạn có hoàn cảnh kém may mắn hơn em. Em thích khoe đồ mới, và em thực hiện ý muốn đó một cách cũng rất trẻ con, bằng cách gạn hỏi bạn trước, để từ đó tìm cơ hội khoe áo mới của mình. Và dù còn nhỏ tuổi, bé Em đã là một cô bé nhạy cảm và tinh tế. Khi nghe Bích nói về hoàn cảnh của mình, bé Em đã khựng lại, hết hứng, nửa muốn khoe nửa muốn không. Bé muốn khoe vì cái nỗi sung sướng của trẻ con khi được may áo mới vẫn còn chộn rộn trong lòng, nhưng bé cũng không muốn khoe vì như thế sẽ khiến bạn cảm thấy tủi thân. Rồi sau khi được bạn gạn hỏi, sau khi phải nói ra việc mình có những bốn bộ đồ mới, khi chứng kiến đôi mắt “xịu xuống, buồn hẳn” của bạn, và nghĩ đến hoàn cảnh của bạn, bé Em đã có một cách hành xử vô cùng đẹp, vô cùng nhân văn: đó là ngày đi chúc tết cô giáo, để bạn không bị mặc cảm, bé Em đã mặc đồ hơi giống bạn. Một cách hành xử rất trẻ con, nhưng lại khiến ta xúc động: xúc động vì cách hành xử đó xuất phát từ lòng yêu thương, từ sự sâu sắc và tinh tế của tâm hồn của một đứa trẻ. Khi cô giáo khen hai đứa mặc đẹp bé Em vui lắm. Bé nghĩ thầm “mình mặc bộ đầm hồng, thể nào cũng mất vui. Bạn bè phải thế chớ. Đứa mặc áo đẹp, đứa mặc áo xấu coi gì được, vậy sao coi là bạn thân”. Điều đó chứng tỏ bé Em rất hiểu và thương bạn, em không lấy niềm vui của mình làm nỗi buồn cho bạn.

Truyện là bài ca về tình bạn hồn nhiên, trong sáng nhưng rất chân thành và tinh tế. Bé Em và Bích tuy còn nhỏ tuổi nhưng đã luôn biết nghĩ cho bạn của mình. Bé Em vì nghĩ đến hoàn cảnh của bạn nên đã không nỡ khoe chuyện mình được may áo đẹp. Bích vì quan tâm đến bạn nên vẫn hỏi han bạn để bạn có cơ hội khoe áo mới của mình. Đặc biệt nhất là cách hành xử của bé Em trong ngày đi chúc tết cô giáo. Bé Em đã ăn mặc hơi giống bạn để bạn không thấy tự ti. Còn Bích thì biết được tấm lòng của bạn, nên Bích nghĩ rằng, chỉ cần sự chân thành đó, và dù bé Em có mặc đẹp hơn Bích đi chăng nữa, thì Bích vẫn thương quý bạn mình. Tuy viết về tình bạn hồn nhiên của hai đứa trẻ, nhưng truyện cũng là bài học cho tình bạn ở mọi lứa tuổi, cho mọi mối quan hệ giữa con người với con người: Trong ứng xử với người khác, hãy luôn lấy sự chân thành làm nền tảng, phải luôn thấu hiểu lẫn nhau, để không làm cho nhau bị tổn thương. Khi ta hành xử được như vậy thì người khác cũng sẽ nhân đó mà quý trọng, yêu thương ta nhiều hơn nữa.

Câu chuyện trong Áo tết không chỉ sâu sắc về mặt chủ đề, chứa đựng nhiều bài học cuộc sống vô cùng giá trị mà còn để lại ấn tượng bởi nghệ thuật xây dựng nhân vật độc đáo, đặc biệt là hình tượng nhân vật bé Em. Câu chuyện đã giúp ta hiểu được rằng: trong tình bạn, trong cách đối xử giữa con người với con người, chúng ta cần đem lòng chân thành mà đối đãi, lấy sự tinh tế mà ứng xử, từ đó mới có thể xây dựng lên được những mối quan hệ bền vững và tốt đẹp.

Câu1:Văn bản trên thuộc thể loại Truyện ngắn (hoặc Tản văn/Truyện ngắn hiện thực).

Câu2:Đề tài của văn bản là Tình bạn tuổi học trò trong bối cảnh đời sống kinh tế còn nhiều khó khăn (hay Sự khác biệt về hoàn cảnh gia đình và tình bạn chân thành).

Câu3:Sự thay đổi điểm nhìn:

Đoạn trích chủ yếu sử dụng ngôi thứ ba, người kể chuyện toàn tri (biết hết suy nghĩ của nhân vật). Tuy nhiên, có sự chuyển đổi linh hoạt:

• Ban đầu: Chủ yếu theo điểm nhìn của bé Em (nghĩ về chiếc áo hồng, muốn khoe, cảm thấy mất hứng khi nghe chuyện của Bích).

• Chuyển đổi: Điểm nhìn chuyển sang con Bích khi miêu tả việc cô bé nướng bắp và cách cô bé phản ứng khi nghe bé Em khoe (“Mầy sướng rồi,” mắt xịu xuống).

• Kết thúc: Lại chuyển sang suy nghĩ thầm của cả hai nhân vật (“con bé Em nghĩ thầm,” “Bích lại nghĩ khác”).

Tác dụng của việc thay đổi điểm nhìn:

• Tạo chiều sâu tâm lý: Cho phép người đọc thâm nhập vào thế giới nội tâm phức tạp của cả hai cô bé, đặc biệt là sự đối lập giữa niềm vui của bé Em và nỗi buồn/sự nhạy cảm của bé Bích do hoàn cảnh nghèo khó.

• Tăng tính khách quan và cảm thông: Người đọc không chỉ thấy hành động bên ngoài mà còn hiểu rõ nguyên nhân đằng sau sự im lặng hoặc lời nói của nhân vật, từ đó tăng cường sự đồng cảm với cả hai.

• Làm nổi bật sự trưởng thành: Việc nắm bắt được cả hai luồng suy nghĩ giúp người đọc nhận ra sự tinh tế và trưởng thành trong cách ứng xử của bé Em khi quyết định không khoe áo.

Câu4:Chiếc áo đầm màu hồng với nơ, viền kim tuyến là chi tiết nghệ thuật tiêu biểu (leitmotif), mang nhiều tầng ý nghĩa:

• Biểu tượng cho niềm vui và sự sung túc (Bé Em): Chiếc áo đại diện cho sự mong chờ, niềm vui ngày Tết và điều kiện vật chất tốt đẹp hơn của gia đình bé Em. Đây là niềm tự hào, là thứ muốn “cho tụi bạn lé con mắt luôn.”

• Chất xúc tác bộc lộ tính cách:

◦ Bé Em: Thể hiện sự hồn nhiên, thích khoe khoang ban đầu, nhưng quan trọng hơn, nó bộc lộ lòng nhân hậu, sự nhạy cảm và tình bạn chân thành khi cô bé quyết định không mặc nó để bạn không buồn (“mình mà mặc bộ đầm hồng, thế nào cũng mất vui”).

◦ Bé Bích: Chiếc áo là thước đo vô hình của sự khác biệt hoàn cảnh. Việc nghe về chiếc áo khiến Bích buồn bã, nhưng đồng thời nó làm nổi bật sự tự trọng của cô bé khi không hề đòi hỏi hay trách móc.

Yếu tố thể hiện chủ đề: Chi tiết này làm nổi bật thông điệp cốt lõi: Tình bạn đích thực vượt lên trên giá trị vật chất

Câu5:Từ câu chuyện cảm động giữa bé Em và bé Bích, ta rút ra những bài học sâu sắc về tình bạn và sự sẻ chia:

• Tình bạn chân thật không bị giới hạn bởi điều kiện kinh tế hay vật chất.

• Sự đồng cảm và tinh tế là nền tảng vững chắc nhất của tình bạn; biết đặt mình vào vị trí người khác để không gây tổn thương là biểu hiện của sự trưởng thành.

• Sự sẻ chia không nhất thiết phải là cho đi vật chất, mà đôi khi là sự thấu hiểu và hy sinh niềm vui cá nhân để bảo vệ niềm vui chung của tình bạn.