Câu 1. Xác định thể thơ của bài thơ trên.

Trả lời:
Bài thơ được viết theo thể thơ ngũ ngôn (mỗi dòng 5 chữ) và mang kết cấu của một bài thơ ngũ ngôn vòng tròn – đặc trưng của thơ ngũ ngôn hiện đại.

Câu 2. Nhận xét về nhịp thơ của bài thơ.

Trả lời:
Nhịp thơ chủ yếu là 2/3 hoặc 3/2, giúp bài thơ có nhịp điệu mềm mại, đều đặn, thể hiện cảm xúc nhẹ nhàng, sâu lắng mà da diết. Một số câu ngắt nhịp linh hoạt tạo hiệu ứng nhấn mạnh cảm xúc, ví dụ:

• “Yêu, / là chết ở / trong lòng một ít” – ngắt 1/2/2
• “Vì mấy khi / yêu mà chắc được yêu?” – nhịp 3/2

→ Nhịp thơ góp phần thể hiện tâm trạng buồn thương và nỗi khắc khoải trong tình yêu.

Câu 3. Phát biểu đề tài, chủ đề của bài thơ.

Trả lời:

• Đề tài: Tình yêu và tâm trạng người đang yêu.
• Chủ đề: Bài thơ diễn tả cảm xúc đau khổ, buồn thương và mất mát trong tình yêu khi yêu không được đáp lại hoặc bị phụ tình. Tình yêu không chỉ là hạnh phúc mà còn là nỗi cô đơn, là “chết ở trong lòng một ít”.

Câu 4. Phân tích ý nghĩa của một hình ảnh tượng trưng mà em thấy ấn tượng trong văn bản.

Trả lời:
Hình ảnh “Yêu, là chết ở trong lòng một ít” là hình ảnh tượng trưng nổi bật nhất.

• “Chết” ở đây không mang nghĩa thật mà là hình ảnh tượng trưng cho nỗi đau, sự tổn thương tinh thần khi yêu mà không được yêu, bị phản bội, hoặc đơn phương.
• Câu thơ thể hiện tinh thần lãng mạn phương Tây nhưng được Xuân Diệu “Việt hóa” bằng cảm xúc rất thật và gần gũi.

Ý nghĩa: Tình yêu không chỉ ngọt ngào mà còn chứa đựng nỗi đau – một sự đánh đổi của cảm xúc. Yêu càng nhiều, đau càng sâu.

Câu 5. Văn bản gợi cho em những cảm nhận và suy nghĩ gì?

Trả lời:
Bài thơ khiến em cảm nhận được rằng tình yêu không chỉ là hạnh phúc mà còn là nỗi buồn và sự mất mát thầm lặng. Câu thơ “Yêu, là chết ở trong lòng một ít” rất ám ảnh – nó nhắc em rằng khi yêu, con người dễ bị tổn thương, dễ đánh mất chính mình. Nhưng chính sự hy sinh ấy làm cho tình yêu trở nên sâu sắc và đáng trân trọng hơn.

→ Tình yêu là thứ cảm xúc đẹp nhưng mong manh, cần sự thấu hiểu và chân thành từ cả hai phía.

Di tích lịch sử là những dấu ấn quý giá lưu giữ lại quá khứ hào hùng của dân tộc, phản ánh truyền thống, bản sắc văn hóa và tinh thần yêu nước của cha ông. Tuy nhiên, hiện nay, việc bảo tồn các di tích lịch sử đang đối mặt với nhiều thách thức. Không ít nơi bị xuống cấp, mai một vì thời gian và sự thiếu quan tâm của con người. Có những di tích bị xâm hại do hoạt động xây dựng, du lịch hoặc sự vô ý thức của một bộ phận người dân. Việc bảo tồn di tích không chỉ là trách nhiệm của nhà nước mà còn là nghĩa vụ của toàn xã hội, đặc biệt là thế hệ trẻ. Chúng ta cần nâng cao ý thức giữ gìn, trân trọng giá trị lịch sử, tích cực tham gia vào các hoạt động bảo tồn, tôn tạo di tích. Bởi bảo tồn di tích lịch sử chính là giữ gìn ký ức dân tộc, là cách để mỗi người Việt hôm nay hiểu, tự hào và phát huy những giá trị văn hóa ngàn đời của cha ông.

---

**Câu 2. Viết bài văn nghị luận (khoảng 600 chữ) phân tích nội dung và nghệ thuật của văn bản “Đồng dao cho người lớn” – Nguyễn Trọng Tạo**

Bài thơ “Đồng dao cho người lớn” của Nguyễn Trọng Tạo là một tác phẩm giàu tính triết lí, thể hiện cái nhìn sâu sắc về cuộc sống, con người và thời đại. Thoạt nghe tên bài thơ, người đọc có thể nghĩ đến những câu hát ngây thơ, hồn nhiên. Nhưng càng đọc, ta càng nhận ra đó không phải là đồng dao cho trẻ nhỏ, mà là tiếng nói trải nghiệm, suy tư của một người từng trải dành cho người lớn – những con người đang sống giữa bộn bề mâu thuẫn của cuộc đời.

Nội dung bài thơ xoay quanh những nghịch lý của cuộc sống hiện đại: “có cánh rừng chết vẫn xanh trong tôi”, “có con người sống mà như qua đời”, “có câu trả lời biến thành câu hỏi”… Những hình ảnh ấy cho thấy hiện thực đầy phức tạp, nơi mà giá trị và hiện tượng không còn đồng nhất. Con người hiện đại sống nhưng nhiều khi đánh mất ý nghĩa cuộc sống, trở nên vô cảm, vô hồn. Các chuẩn mực đạo đức bị đảo lộn, các giá trị truyền thống bị phai mờ. Bài thơ không chỉ phản ánh thực trạng xã hội mà còn là tiếng lòng trăn trở, là khát khao được sống thật, sống có ý nghĩa giữa một thế giới đầy biến động.

Về nghệ thuật, bài thơ sử dụng hình thức đồng dao – thể thơ truyền thống dân gian – để gửi gắm thông điệp hiện đại. Chính sự kết hợp giữa cái quen thuộc (câu chữ đơn giản, vần điệu nhẹ nhàng) và cái mới mẻ (nội dung triết lí, sâu sắc) đã tạo nên sức hấp dẫn đặc biệt cho bài thơ. Các cặp hình ảnh đối lập được sắp xếp liên tục như những nhịp điệu cuộc sống: “có cha có mẹ có trẻ mồ côi”, “có vui nho nhỏ có buồn mênh mông”, “mà thuyền vẫn sông mà xanh vẫn cỏ”… Giai điệu thơ như lời ru nhẹ nhàng, nhưng lại đánh thức suy nghĩ sâu xa trong lòng người đọc.

Cuối bài thơ, hình ảnh “cái chớp mắt đã nghìn năm trôi” là một kết thúc ám ảnh và giàu ý nghĩa. Nó nhấn mạnh sự ngắn ngủi, mong manh của kiếp người, đồng thời khơi gợi nhận thức về giá trị thời gian, về sự quý báu của từng khoảnh khắc sống.

Tóm lại, “Đồng dao cho người lớn” là một bài thơ giàu chất suy tưởng, chứa đựng thông điệp nhân văn sâu sắc. Qua những hình ảnh đối lập, nhà thơ đã mở ra một thế giới vừa thực vừa ảo, vừa gần gũi vừa xa xăm – nơi con người phải tự nhìn lại mình để sống ý nghĩa hơn giữa dòng đời chảy trôi không ngừng.

Di tích lịch sử là những dấu ấn quý giá lưu giữ lại quá khứ hào hùng của dân tộc, phản ánh truyền thống, bản sắc văn hóa và tinh thần yêu nước của cha ông. Tuy nhiên, hiện nay, việc bảo tồn các di tích lịch sử đang đối mặt với nhiều thách thức. Không ít nơi bị xuống cấp, mai một vì thời gian và sự thiếu quan tâm của con người. Có những di tích bị xâm hại do hoạt động xây dựng, du lịch hoặc sự vô ý thức của một bộ phận người dân. Việc bảo tồn di tích không chỉ là trách nhiệm của nhà nước mà còn là nghĩa vụ của toàn xã hội, đặc biệt là thế hệ trẻ. Chúng ta cần nâng cao ý thức giữ gìn, trân trọng giá trị lịch sử, tích cực tham gia vào các hoạt động bảo tồn, tôn tạo di tích. Bởi bảo tồn di tích lịch sử chính là giữ gìn ký ức dân tộc, là cách để mỗi người Việt hôm nay hiểu, tự hào và phát huy những giá trị văn hóa ngàn đời của cha ông.

---

**Câu 2. Viết bài văn nghị luận (khoảng 600 chữ) phân tích nội dung và nghệ thuật của văn bản “Đồng dao cho người lớn” – Nguyễn Trọng Tạo**

Bài thơ “Đồng dao cho người lớn” của Nguyễn Trọng Tạo là một tác phẩm giàu tính triết lí, thể hiện cái nhìn sâu sắc về cuộc sống, con người và thời đại. Thoạt nghe tên bài thơ, người đọc có thể nghĩ đến những câu hát ngây thơ, hồn nhiên. Nhưng càng đọc, ta càng nhận ra đó không phải là đồng dao cho trẻ nhỏ, mà là tiếng nói trải nghiệm, suy tư của một người từng trải dành cho người lớn – những con người đang sống giữa bộn bề mâu thuẫn của cuộc đời.

Nội dung bài thơ xoay quanh những nghịch lý của cuộc sống hiện đại: “có cánh rừng chết vẫn xanh trong tôi”, “có con người sống mà như qua đời”, “có câu trả lời biến thành câu hỏi”… Những hình ảnh ấy cho thấy hiện thực đầy phức tạp, nơi mà giá trị và hiện tượng không còn đồng nhất. Con người hiện đại sống nhưng nhiều khi đánh mất ý nghĩa cuộc sống, trở nên vô cảm, vô hồn. Các chuẩn mực đạo đức bị đảo lộn, các giá trị truyền thống bị phai mờ. Bài thơ không chỉ phản ánh thực trạng xã hội mà còn là tiếng lòng trăn trở, là khát khao được sống thật, sống có ý nghĩa giữa một thế giới đầy biến động.

Về nghệ thuật, bài thơ sử dụng hình thức đồng dao – thể thơ truyền thống dân gian – để gửi gắm thông điệp hiện đại. Chính sự kết hợp giữa cái quen thuộc (câu chữ đơn giản, vần điệu nhẹ nhàng) và cái mới mẻ (nội dung triết lí, sâu sắc) đã tạo nên sức hấp dẫn đặc biệt cho bài thơ. Các cặp hình ảnh đối lập được sắp xếp liên tục như những nhịp điệu cuộc sống: “có cha có mẹ có trẻ mồ côi”, “có vui nho nhỏ có buồn mênh mông”, “mà thuyền vẫn sông mà xanh vẫn cỏ”… Giai điệu thơ như lời ru nhẹ nhàng, nhưng lại đánh thức suy nghĩ sâu xa trong lòng người đọc.

Cuối bài thơ, hình ảnh “cái chớp mắt đã nghìn năm trôi” là một kết thúc ám ảnh và giàu ý nghĩa. Nó nhấn mạnh sự ngắn ngủi, mong manh của kiếp người, đồng thời khơi gợi nhận thức về giá trị thời gian, về sự quý báu của từng khoảnh khắc sống.

Tóm lại, “Đồng dao cho người lớn” là một bài thơ giàu chất suy tưởng, chứa đựng thông điệp nhân văn sâu sắc. Qua những hình ảnh đối lập, nhà thơ đã mở ra một thế giới vừa thực vừa ảo, vừa gần gũi vừa xa xăm – nơi con người phải tự nhìn lại mình để sống ý nghĩa hơn giữa dòng đời chảy trôi không ngừng.