Câu 1
Trong văn bản “Không một tiếng vang”, bi kịch gia đình ông lão mù là một chuỗi đau thương chồng chất, phản ánh sự bế tắc của con người trong nghịch cảnh. Anh Cả từ một người hiền lành đã bị hoàn cảnh xô đẩy đến bước đường cùng, phải đi ăn trộm để cứu gia đình, qua đó thể hiện bi kịch khi con người phải lựa chọn giữa lương tâm và miếng ăn. Người cha mù vì quá thương con, không muốn trở thành gánh nặng nên đã chọn cái chết, nhưng sự hi sinh ấy lại không cứu vãn được tình thế mà còn đẩy gia đình vào vòng xoáy đau khổ: con dâu chết theo, con trai vào tù. Tình yêu thương trong gia đình đáng lẽ là điểm tựa lại trở thành nguyên nhân của bi kịch. Qua đó, tác phẩm không chỉ phản ánh nỗi đau cá nhân mà còn tố cáo một xã hội thiếu sự quan tâm, nơi những con người yếu thế bị bỏ rơi, đồng thời gợi lên niềm xót thương và suy ngẫm về giá trị của tình người.

Câu 2
Từ bi kịch của gia đình ông lão mù trong “Không một tiếng vang”, có thể thấy rõ vai trò quan trọng của tinh thần nhân ái và trách nhiệm cộng đồng trong xã hội. Người yếu thế là những người gặp khó khăn về hoàn cảnh sống, sức khỏe hay điều kiện kinh tế, khiến họ không thể tự mình vượt qua nghịch cảnh. Chính vì vậy, tinh thần nhân ái – tức sự yêu thương, sẻ chia giữa con người với con người – cùng với trách nhiệm cộng đồng – ý thức chung tay giúp đỡ người khác – trở thành yếu tố không thể thiếu.

Trước hết, tinh thần nhân ái giúp ngăn chặn những bi kịch đau lòng. Nếu xã hội có sự quan tâm, hỗ trợ kịp thời, gia đình ông lão mù có lẽ đã không rơi vào cảnh tuyệt vọng. Một sự giúp đỡ nhỏ đúng lúc có thể cứu sống cả một con người, thắp lên hi vọng và niềm tin vào cuộc sống. Bên cạnh đó, lòng nhân ái còn giúp con người giữ gìn phẩm giá. Khi bị dồn vào đường cùng, con người rất dễ bị tha hóa, như Anh Cả phải đi ăn trộm để nuôi gia đình. Sự hỗ trợ từ cộng đồng sẽ giúp họ không phải đánh đổi lương tâm để tồn tại. Không chỉ vậy, tinh thần nhân ái còn là thước đo của sự văn minh xã hội. Một xã hội phát triển không chỉ ở kinh tế mà còn ở cách đối xử với những người yếu thế. Khi con người biết yêu thương, giúp đỡ nhau, xã hội sẽ trở nên gắn kết và bền vững hơn.

Tinh thần nhân ái và trách nhiệm cộng đồng được thể hiện qua nhiều hành động cụ thể như giúp đỡ người nghèo, người gặp hoạn nạn, tham gia các hoạt động thiện nguyện, lên tiếng trước những bất công. Tuy nhiên, trong thực tế vẫn còn tồn tại lối sống thờ ơ, vô cảm, ích kỉ – những “căn bệnh” làm xói mòn giá trị đạo đức xã hội. Những con người chỉ biết đến bản thân mà bỏ mặc người khác chính là nguyên nhân khiến những bi kịch như trong tác phẩm vẫn có thể xảy ra.

Vì vậy, mỗi cá nhân cần nâng cao ý thức trách nhiệm, sống yêu thương và biết sẻ chia. Sự giúp đỡ không nhất thiết phải lớn lao mà có thể bắt đầu từ những hành động nhỏ bé nhưng chân thành. Đồng thời, cần xây dựng một môi trường xã hội công bằng, nơi mọi người đều được quan tâm và bảo vệ.

Tóm lại, tinh thần nhân ái và trách nhiệm cộng đồng không chỉ là giá trị đạo đức mà còn là nền tảng để duy trì một xã hội nhân văn. Đừng để những bi kịch “không một tiếng vang” tiếp tục xảy ra; mỗi người hãy trở thành một nguồn sáng nhỏ, góp phần sưởi ấm những mảnh đời bất hạnh.

Câu 1. (0,5 điểm)

-Nhân vật Thông Xa là chủ nợ của gia đình ông lão mù.

Câu 2. (0,5 điểm)

-Xung đột cơ bản của đoạn trích "Không một tiếng vang" là sự mâu thuẫn gay gắt giữa khát vọng sống, nhu cầu tồn tại tối thiếu của người dân nghèo với thực tế xã hội nghiệt ngã, bất công.

Câu 3. (1,0 điểm)

-Quan điểm của anh cả Thuận về đồng tiền:

+ Đồng tiền là thế lực tối thượng, thay cả thần thánh ("Chỉ có đồng tiền là Giời, là Phật").

+ Đồng tiền có sức mạnh vạn năng, đứng trên cả đạo đức và pháp luật ("Lương tâm à? Còn thua đồng tiền! Luật pháp à? Chưa bằng đồng tiền!").

-Quan niệm của anh cả Thuận đã phản ánh hiện thực xã hội:

+ Thực trạng xã hội thối nát, nơi các giá trị đạo đức bị đảo lộn, công lý bị bóp méo dưới sức mạnh của đồng tiền.

+ Xã hội "kim tiền" tàn bạo, nơi kẻ ác, kẻ giàu có thì sung sướng, còn người hiền lành và lương thiện nhưng nghèo khó thì bị chà đạp, dồn vào bước đường cùng.

Câu 4. (1,0 điểm)

-Phẩm chất đáng quý của nhân vật chị cả Thuận:

+Tấm lòng hiếu thảo, giàu tình yêu thương: Giữa cảnh cùng quẫn, chị luôn là người quan tâm đến sức khoẻ và cảm giác của người cha già mù loà.

+ Vội vàng chạy đi bán chậu vì muốn mua bát cháo và lọ dầu vì lo bố chồng đói.

+ Khi thấy cha ngã thì hoảng loạn, nâng đỡ và hỏi han đầy xót xa: "Thầy ơi, thầy ngã có đau không?", "tay run lẩy bẩy, hết sức dìu bố".

Kiên cường, không cam chịu, buông xuôi trước số phận: Khác với sự bất lực, than trời trách đất của người chồng, chị Thuận có bản năng sống mãnh liệt và tư duy thực tế hơn. Chị không chấp nhận ngồi chờ chết mà cố gắng xoay xở tình hình đến giây phút cuối cùng.

+ Chị cố gắng xốc lại tinh thần mọi người: "... chẳng nhẽ cứ để mặc nó muốn nghiêng thì nghiêng, muốn ngửa thì ngửa, đành bó tay chịu chết?".

+ Hành động chị "tất tả vào bếp, xách ra một chiếc chậu thau" định đem bán cho bác phó để kiếm vài hào mua cháo cho bố cho thấy chị luôn nỗ lực tìm kiếm tia hi vọng sống, dù là mong manh nhất, để cứu vãn gia đình.

Câu 5. (1,0 điểm)

-Học sinh đưa ra suy nghĩ của bản thân về sức ép của "cơm áo gạo tiền" đối với nhân phẩm con người. Gợi ý:

Bi kịch của gia đình ông lão mù là lời cảnh tỉnh đau xót về sức tàn phá khủng khiếp của gánh nặng "cơm áo gạo tiền".

-Khi bị dồn vào bước đường cùng của sự đói nghèo, con người dễ bị tha hoá, đánh mất niềm tin vào những giá trị tốt đẹp (như anh Cả mất niềm tin vào Giời Phật, pháp luật, sự lương thiện).

-Cái nghèo không chỉ bào mòn thể xác mà còn đe doạ tước đoạt cả nhân phẩm, lòng tự trọng; buộc người ta phải đứng trước những lựa chọn nghiệt ngã: Giữ lấy lương tâm mà chết đói hay làm liều để tồn tại.

Câu 1

Nhân vật Trần Thiết Chung trong đoạn trích “Kim tiền” hiện lên như một hình mẫu trí thức giàu lí tưởng và nhân cách. Ông là người có học vấn, có tài năng, hoàn toàn có khả năng tạo dựng công danh, nhưng lại chủ động lựa chọn một lối sống giản dị, thanh bạch. Quan niệm “sung sướng thay những người không cần thiết gì hết” cho thấy ông đề cao giá trị tinh thần, xem sự thanh thản trong tâm hồn là hạnh phúc đích thực. Trần Thiết Chung cũng có cái nhìn tỉnh táo về bản chất của đồng tiền trong xã hội đương thời. Ông không phủ nhận vai trò của tiền bạc, nhưng nhận ra rằng việc làm giàu thường đi kèm với sự bóc lột và đánh mất đạo đức. Vì thế, ông kiên quyết tránh xa “vòng cầu danh, trục lợi”, giữ vững lập trường sống trong sạch. Tuy nhiên, chính sự kiên định ấy cũng tạo nên bi kịch nội tâm khi ông ý thức được lựa chọn của mình có thể khiến gia đình chịu cảnh thiếu thốn. Qua đó, nhân vật hiện lên vừa đáng trân trọng, vừa đáng cảm thông – tiêu biểu cho người trí thức sống có lí tưởng, nhân cách và lòng tự trọng giữa xã hội thực dụng.

Câu 2

Trong cuộc sống, con người luôn phải đối diện với hai phương diện quan trọng: giá trị vật chất và giá trị tinh thần. Vật chất là những điều kiện hữu hình như tiền bạc, của cải, tiện nghi – nền tảng đảm bảo cho sự tồn tại và phát triển. Trong khi đó, giá trị tinh thần thuộc về đời sống nội tâm, bao gồm đạo đức, niềm tin, tri thức và sự thanh thản của tâm hồn. Sự cân bằng giữa hai yếu tố này chính là chìa khóa để con người sống hạnh phúc và trọn vẹn.

Trước hết, không thể phủ nhận vai trò của giá trị vật chất. Vật chất giúp con người đáp ứng những nhu cầu cơ bản của cuộc sống, tạo điều kiện học tập, làm việc và chăm sóc sức khỏe. Khi có nền tảng vật chất ổn định, con người sẽ tự tin hơn, có nhiều cơ hội phát triển bản thân và đóng góp cho xã hội. Tuy nhiên, nếu quá coi trọng vật chất, con người dễ rơi vào lối sống thực dụng, chạy theo tiền bạc bằng mọi giá, thậm chí đánh mất đạo đức và các mối quan hệ tốt đẹp.

Bên cạnh đó, giá trị tinh thần lại giữ vai trò định hướng và nâng cao chất lượng cuộc sống. Một đời sống tinh thần phong phú giúp con người biết yêu thương, sẻ chia, sống có trách nhiệm và ý nghĩa hơn. Người có đời sống tinh thần tốt thường lạc quan, vững vàng trước khó khăn và biết trân trọng những điều giản dị. Tuy nhiên, nếu chỉ đề cao tinh thần mà xem nhẹ vật chất, con người có thể rơi vào tình trạng thiếu thực tế, không đủ điều kiện để đảm bảo cuộc sống, từ đó khó hội nhập và phát triển.

Chính vì vậy, sự cân bằng giữa vật chất và tinh thần là vô cùng cần thiết. Sự hài hòa này giúp con người vừa có điều kiện sống đầy đủ, vừa giữ được nhân cách và giá trị bản thân. Ta có thể kiếm tiền bằng lao động chân chính, đồng thời biết “đủ” để không bị cuốn vào vòng xoáy danh lợi. Việc phân biệt giữa nhu cầu và mong muốn cũng rất quan trọng, giúp ta ưu tiên những điều cần thiết và tránh lãng phí. Hơn nữa, mỗi người cần học cách chịu trách nhiệm với gia đình và xã hội, không thể nhân danh lí tưởng tinh thần mà bỏ quên nghĩa vụ vật chất.

Từ nhận thức đó, mỗi cá nhân cần có hành động đúng đắn. Hãy nỗ lực học tập, lao động để tạo ra giá trị vật chất chính đáng, đồng thời nuôi dưỡng đời sống tinh thần bằng việc đọc sách, trải nghiệm, yêu thương và cống hiến. Biết cân bằng giữa “có” và “là”, giữa hưởng thụ và sẻ chia, con người mới có thể đạt tới hạnh phúc bền vững.

Tóm lại, vật chất và tinh thần không đối lập mà bổ sung cho nhau. Sự cân bằng giữa hai yếu tố này chính là nền tảng để mỗi người sống vừa đủ đầy, vừa ý nghĩa. Trong một xã hội ngày càng đề cao đồng tiền, việc giữ được sự hài hòa ấy càng trở nên quan trọng hơn bao giờ hết

Câu 1. (0,5 điểm)

-Văn bản "Kim tiền" thuộc thể loại bi kịch.

Câu 2. (0,5 điểm)

-Theo ông Cự Lợi, ông Trần Thiết Chung thất bại vì ông quá khinh rẻ đồng tiền, cố chấp và không chịu kiếm tiền.

Câu 3. (1,0 điểm)

-Hình ảnh "phân, bẩn, rác" được so sánh với "tiền":

+ Bản chất của chúng "phân, bẩn, rác" là sự ô uế, bẩn thỉu nhưng vẫn là "vật liệu rất quý", là nguồn dưỡng chất thiết yếu để tạo nên những cánh đồng lúa trĩu nặng, nhưng bông hoa thơm ngát.

+ "Tiền" có thể bị coi là thấp kém, đê tiện vì sự vụ lợi nhưng nếu biết dùng đúng cách nó cũng tạo ra những điều tốt đẹp, giúp ích cho đời.

-Qua đó, ông Cự Lợi muốn thuyết phục ông Trần Thiết Chung:

+ Bản chất của đồng tiền không hoàn toàn xấu và tiêu cực như cách ông Trần Thiết Chung đang suy nghĩ, nó phụ thuộc vào cách sử dụng và kiểm soát của mỗi cá nhân.

+ Muốn Trần Thiết Chung hiểu rằng dù việc kiếm tiền có thể vất vả và trần tục nhưng tiền là công cụ cần thiết để nuôi sống bản. bản thân, gia đình và thực hiện những lí tưởng cao đẹp.

Câu 4. (1,0 điểm)

-Cuộc trò chuyện giữa ông Cự Lợi và ông Trần Thiết Chung kết thúc trong sự bế tắc và bất đồng quan điểm. Hai bên không ai thuyết phục được ai: "Bác có ý kiến của bác, tôi có ý kiến của tôi". Ông Chung cương quyết giữ lối sống thanh bần còn ông Cự Lợi đành để mặc bạn mình.

– Ý nghĩa của kết thúc này:

+ Phản ánh sự xung đột gay gắt, không thể dung hoà giữa hai hệ tư tưởng trong xã hội giao thời: Một bên là lý tưởng đạo đức nho sĩ (giữ khí tiết, khinh tài lợi) và một bên là lối sống thực dụng (coi trọng sức mạnh của đồng tiền).

+ Làm nổi bật chủ đề của văn bản: Sự lựa chọn giữa tiền và nhân cách con người, mâu thuẫn giữa lí tưởng sống và nhu cầu vật chất của hiện thực đời sống.

+ Gợi suy ngẫm, chiêm nghiệm về những khó khăn khi con người phải giữ đạo đức, lí tưởng và ước mơ trong một xã hội chạy theo lợi ích kinh tế. Câu 5. (1,0 điểm)

-Học sinh đưa ra ý kiến đồng tình với quan điểm của ông Trần Thiết Chung và đưa ra lí giải hợp lí. Gợi ý:

Lòng tham của con người thường không có đáy, khi chúng ta mải mê chạy theo quá nhiều danh vọng và vật chất ("tham muốn nhiều"), ta buộc phải đánh đổi bằng thời gian, sức khoẻ và sự bình yên trong tâm hồn.

-Khi con người chạy theo tham vọng vật chất quá mức, họ dễ đánh mất sự thanh thản, bị cuốn vào lo toan, tính toán, thậm chí phạm sai lầm để đạt mục đích.

-Biết sống vừa phải và biết đủ sẽ giúp con người nhẹ nhõm, thanh thản và giữ được các giá trị đạo đức của bản thân.

Câu 1

Đoạn trích “Chén thuốc độc” của Vũ Đình Long đã khắc họa sâu sắc bi kịch nội tâm của nhân vật Thông Thu – một con người sa ngã vì lối sống buông thả, tiêu xài vô độ. Từ một gia đình có nền tảng vững chắc, Thông Thu dần đánh mất tất cả khi “ném tiền qua cửa sổ”, đắm chìm trong ăn chơi, hưởng lạc. Khi đứng trước bờ vực phá sản và tù tội, nhân vật rơi vào trạng thái giằng xé dữ dội giữa sống và chết. Những hành động như “nâng cốc lên rồi đặt xuống” lặp đi lặp lại cho thấy sự yếu đuối, sợ hãi nhưng cũng chất chứa khát khao được sống, được sửa sai. Đồng thời, lời độc thoại nội tâm giúp bộc lộ rõ nỗi ân hận muộn màng, ý thức về danh dự và trách nhiệm với gia đình. Nghệ thuật kịch với nhịp điệu dồn dập, các chỉ dẫn sân khấu cụ thể đã làm nổi bật cao trào tâm lí nhân vật. Qua đó, đoạn trích không chỉ phản ánh bi kịch cá nhân mà còn gửi gắm lời cảnh tỉnh sâu sắc về lối sống thiếu trách nhiệm, chạy theo vật chất mà quên đi giá trị đạo đức.

Câu 2

Trong xã hội hiện đại, thói quen tiêu xài thiếu kiểm soát đang trở thành một vấn đề đáng lo ngại, đặc biệt ở một bộ phận giới trẻ. Từ hình ảnh nhân vật Thông Thu trong “Chén thuốc độc”, ta càng nhận thức rõ hơn hậu quả nghiêm trọng của lối sống này. Tiêu xài thiếu kiểm soát là việc chi tiêu vượt quá khả năng tài chính, chạy theo nhu cầu nhất thời mà không có kế hoạch cụ thể.

Thực tế cho thấy, không ít bạn trẻ dù thu nhập còn hạn chế nhưng vẫn sẵn sàng mua sắm những món đồ đắt tiền, thậm chí vay mượn hoặc trả góp để thỏa mãn nhu cầu cá nhân. Xu hướng “mua trước trả sau” khiến nhiều người rơi vào vòng xoáy nợ nần từ rất sớm. Nguyên nhân của tình trạng này trước hết đến từ yếu tố chủ quan: tâm lí thích hưởng thụ, muốn khẳng định bản thân qua vật chất, thiếu kiến thức về quản lí tài chính. Bên cạnh đó, các yếu tố khách quan như áp lực từ mạng xã hội, hội chứng FOMO (sợ bị bỏ lại phía sau), cùng sự bùng nổ của thương mại điện tử và quảng cáo cũng góp phần thúc đẩy hành vi tiêu dùng thiếu kiểm soát.

Hậu quả của lối sống này là vô cùng nghiêm trọng. Đối với cá nhân, nó dẫn đến nợ nần, áp lực tâm lí, thậm chí đánh mất cơ hội phát triển trong học tập và sự nghiệp. Đối với gia đình, người trẻ có thể trở thành gánh nặng kinh tế, làm rạn nứt tình cảm. Về lâu dài, xã hội sẽ phải đối mặt với một thế hệ sống thực dụng, thiếu trách nhiệm và dễ rơi vào khủng hoảng khi gặp biến cố. Bi kịch của Thông Thu chính là minh chứng rõ ràng: từ một người có điều kiện, anh ta trở nên trắng tay, tuyệt vọng và tìm đến cái chết như một cách giải thoát.

Từ đó, mỗi người cần rút ra bài học cho bản thân. Việc quản lí tài chính cá nhân là vô cùng quan trọng: cần lập kế hoạch chi tiêu hợp lí, ghi chép thu – chi, biết phân biệt giữa nhu cầu và mong muốn. Đồng thời, nên xây dựng lối sống giản dị, ưu tiên những giá trị bền vững thay vì chạy theo hình thức bên ngoài. Nhà trường và gia đình cũng cần giáo dục sớm cho giới trẻ về ý thức tài chính. Bên cạnh đó, truyền thông nên lan tỏa những giá trị tiêu dùng lành mạnh thay vì cổ súy cho lối sống xa hoa.

Tóm lại, tiêu xài thiếu kiểm soát là một thói quen nguy hiểm có thể dẫn đến những hậu quả nghiêm trọng như bi kịch của Thông Thu. Mỗi người trẻ cần tỉnh táo, biết làm chủ bản thân và chi tiêu hợp lí để xây dựng một tương lai ổn định, bền vững.

Câu 1. (0,5 điểm)

-Văn bản "Chén thuộc độc" thuộc thể loại bi kịch.

Câu 2. (0,5 điểm)

-Hình thức ngôn ngữ chủ yếu: Độc thoại (nhân vật nói với chính mình để bộc lộ nội tâm).

Câu 3. (1,0 điểm)

-Các chỉ dẫn sân khấu trong văn bản:

+ "Bóp trán nghĩ ngợi".

+ "Nâng cốc nâng lên sắp uống lại đặt xuống.".

+ "Lấy dao mở hộp thuốc phiện, rót vào cốc, lấy que khuấy.".

+ "Đứng dậy lấy chai dấm thanh giấu ở dưới gầm tủ, rót vào cốc. Thò tay vào tủ lấy hộp thuốc phiện.". +

-Tác dụng của các chỉ dẫn sân khấu:

+ Giúp người đọc hình dung được hành động, cử chỉ và trạng thái cảm xúc cụ thể của nhân vật.

+ Thể hiện xung đột nội tâm, giằng xé gay gắt của Thông Thu (sự do dự giữa sống và chết qua hành động nâng cốc lên rồi lại đặt xuống). Câu 4. (1,0 điểm)

- Tâm lí thầy Thông Thu trong hồi thứ Hai: Tâm lí hối hận và tự sỉ vả. Thông Thu nhận thức được sai lầm của bản thân sau khi tiêu tán gia sản, cảm thấy nhục nhã vì không làm được gì ích quốc lợi dân mà lại làm "nhơ nhuốc" thanh danh gia đình.

-Tâm lí thầy Thông Thu trong hồi thứ Ba: Tâm lí tuyệt vọng và bế tắc. Khi đối mặt với cảnh tù tội, Thông Thu vô cùng sợ hãi. Hắn quyết định tìm đến cái chết để giải thoát ("Thà rằng một thác cho xong!").

-Sự thay đổi: Từ việc hối hận về quá khứ (Hồi II) chuyển sang sự hoảng loạn trước tương lai và đi đến hành động cực đoan (Hồi III). Tuy nhiên, trong sự tuyệt vọng vẫn nhen nhóm chút trách nhiệm muộn màng với gia đình (dừng lại để viết thư cho em trai).

Câu 5. (1,0 điểm)

-Học sinh đưa ra quan điểm không đồng tình với quyết định của thầy Thông Thu và giải thích hợp lí.

Cái chết không giải quyết được vấn đề mà đôi khi còn gây ảnh hưởng và liên luy đến những người thân xung quanh.

- Thầy Thông Thu nên chọn cách sống trách nhiệm hơn, lao động để trả nợ và làm lại cuộc đời, như vậy mới thực sự là "thác trong còn hơn sống đục". Cái chết trong sự bế tắc này chỉ là sự kết thúc của một nhân cách bạc nhược.

Câu 1:

Truyện ngắn "Sao sáng lấp lánh" của Nguyễn Thị Ấm đã để lại trong người đọc nhiều xúc động nhờ những nét nghệ thuật đặc sắc. Trước hết, truyện được xây dựng với tình huống giàu cảm xúc, kết hợp hài hòa giữa chất lãng mạn của câu chuyện tình yêu đầu đời và sự khốc liệt của chiến tranh. Sự đối lập ấy khiến cái chết của Minh trở nên ám ảnh và đau xót hơn. Tác giả lựa chọn ngôi kể thứ nhất, giúp câu chuyện trở nên chân thực, gần gũi như một lời tâm sự của người trong cuộc, từ đó dễ chạm đến trái tim người đọc. Ngôn ngữ truyện giản dị, đời thường, đặc biệt là các đoạn đối thoại mang đậm không khí sinh hoạt của người lính, vừa hồn nhiên vừa xúc động. Ngoài ra, hình ảnh “sao sáng lấp lánh” được sử dụng như một biểu tượng đẹp, gợi lên tình yêu trong sáng, ước mơ tuổi trẻ và vẻ đẹp hi sinh thầm lặng của người lính. Chi tiết lá thư chỉ vỏn vẹn một dòng chữ đã tạo nên điểm nhấn nghệ thuật sâu sắc, khép lại câu chuyện bằng một nỗi buồn lặng lẽ nhưng đầy nhân văn.

Câu 2:

Giữa những bộn bề của cuộc sống, đã bao giờ chúng ta tự hỏi: Điều gì giúp con người đứng vững khi đối mặt với thất bại, mất mát và những thử thách khắc nghiệt? Phải chăng đó chỉ là sức mạnh thể chất hay vật chất đầy đủ? Thực tế cho thấy, bên cạnh những điều hữu hình, con người còn cần đến điểm tựa tinh thần – nguồn sức mạnh âm thầm nhưng có ý nghĩa vô cùng to lớn trong cuộc sống. Điểm tựa tinh thần là những giá trị, niềm tin hoặc con người mang lại cho chúng ta cảm giác an tâm, được sẻ chia và tiếp thêm động lực để bước tiếp. Đó có thể là gia đình, bạn bè, tình yêu thương, lí tưởng sống, ước mơ hay niềm tin vào bản thân. Dù không thể nhìn thấy hay cầm nắm, điểm tựa tinh thần lại có sức mạnh bền bỉ, giúp con người vượt qua những thời khắc khó khăn nhất. Trong cuộc sống, ai cũng có lúc yếu lòng và chán nản. Khi gặp thất bại trong học tập, chỉ một lời động viên đúng lúc của cha mẹ cũng có thể giúp ta lấy lại niềm tin. Khi đối diện với bệnh tật, mất mát hoặc biến cố lớn, chính tình thân và sự cảm thông giúp con người không rơi vào tuyệt vọng. Nhiều người đã vươn lên từ nghịch cảnh nhờ có niềm tin mãnh liệt vào ngày mai. Có thể nói, điểm tựa tinh thần không chỉ giúp con người tồn tại mà còn giúp họ sống mạnh mẽ và kiên cường hơn. Không chỉ đối với mỗi cá nhân, trong những giai đoạn khó khăn của dân tộc, điểm tựa tinh thần còn mang ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Lòng yêu nước, tinh thần đoàn kết và niềm tin vào chính nghĩa đã trở thành chỗ dựa vững chắc để con người vượt qua chiến tranh, đói nghèo và mất mát. Chính sức mạnh tinh thần ấy đã hun đúc ý chí, thôi thúc con người hi sinh vì những giá trị lớn lao hơn bản thân mình. Tuy nhiên, điểm tựa tinh thần chỉ thực sự có giá trị khi nó hướng con người đến những điều tích cực. Nếu quá phụ thuộc vào người khác, trông chờ hoàn toàn vào sự che chở mà không biết tự nỗ lực, con người sẽ trở nên yếu đuối. Bên cạnh đó, việc đặt niềm tin mù quáng vào những điều tiêu cực cũng có thể khiến con người lạc lối. Vì vậy, mỗi người cần xây dựng cho mình một điểm tựa tinh thần lành mạnh, đồng thời rèn luyện bản lĩnh để chủ động đối diện với thử thách.

Đối với học sinh, điểm tựa tinh thần có thể đến từ gia đình, thầy cô, bạn bè hoặc chính những ước mơ của bản thân. Khi gặp áp lực học tập hay khó khăn trong cuộc sống, một điểm tựa tinh thần vững chắc sẽ giúp chúng ta giữ được niềm tin, có động lực phấn đấu và không dễ dàng bỏ cuộc. Như vậy, điểm tựa tinh thần giữ vai trò vô cùng quan trọng trong cuộc sống con người. Nó là nguồn sức mạnh thầm lặng giúp ta vượt qua khó khăn, nuôi dưỡng niềm tin và hướng tới những giá trị tốt đẹp. Biết trân trọng và xây dựng cho mình một điểm tựa tinh thần đúng đắn chính là cách để chúng ta sống mạnh mẽ, tích cực và có ý nghĩa hơn mỗi ngày.

Câu 1. -Văn bản "Sao sáng lấp lánh "thuộc thể loại truyện ngắn, được viết theo phương thức tự sự, kết hợp với miêu tả và biểu cảm

Câi 2: -Dấu ba chấm trong câu văn :“Đêm đó, khi cơn mưa rừng tạnh, những người lính chúng tôi cứ nhìn những vì sao lấp lánh trên bầu trời... mà không sao ngủ được.” có tác dụng: gợi cảm xúc lắng sâu, tạo khoảng trống cho người đọc cảm nhận. Nó thể hiện tâm trạng bâng khuâng, thao thức, những suy nghĩ miên man của người lính trước vẻ đẹp của bầu trời sao và trước câu chuyện tình yêu vừa được nghe kể

Câu 3. -Tình huống truyện được xây dựng tự nhiên nhưng giàu kịch tính: từ câu chuyện tình yêu trong sáng, lãng mạn của Minh với cô gái tên Hạnh, truyện bất ngờ chuyển sang hoàn cảnh chiến tranh khốc liệt, nơi Minh hi sinh khi tuổi đời còn rất trẻ. Chính sự đối lập giữa ước mơ yêu thương và hiện thực mất mát đã làm nổi bật vẻ đẹp tâm hồn người lính và khiến câu chuyện trở nên xúc động.

Câu 4: -Nhan đề "Sao sáng lấp lánh "gợi lên nhiều suy nghĩ sâu sắc. Những “vì sao” không chỉ là hình ảnh của bầu trời đêm mà còn là biểu tượng cho vẻ đẹp trong sáng, thuần khiết của tình yêu, của tuổi trẻ và của người lính. Dù chiến tranh tàn khốc, những “ngôi sao” ấy vẫn lấp lánh, giống như sự hi sinh thầm lặng nhưng cao đẹp của Minh – người lính trẻ sống mãi trong ký ức đồng đội.

Câu 5. -Hình tượng người lính trong văn bản hiện lên rất chân thực và cảm động. Họ là những con người trẻ trung, hồn nhiên, giàu tình cảm, biết yêu, biết mơ ước nhưng cũng vô cùng dũng cảm và giàu tinh thần hi sinh. Minh tiêu biểu cho thế hệ người lính thời chiến: sống âm thầm, hi sinh lặng lẽ, mang trong lòng nỗi cô đơn và khát khao được yêu thương. Qua đó, tác giả thể hiện sự trân trọng và ngợi ca vẻ đẹp của người lính Việt Nam trong chiến tranh.

Câu 1:

Nhân vật Thứ trong đoạn trích" Sống mòn "cho thấy rõ bi kịch của người trí thức tiểu tư sản trước Cách mạng tháng Tám. Thứ là người có học, từng mang nhiều ước mơ và hoài bão lớn khi còn ngồi trên ghế nhà trường, mong muốn làm được những việc có ý nghĩa cho xã hội. Nhưng khi bước vào đời, do hoàn cảnh nghèo khó, thất nghiệp và cuộc sống bấp bênh, những ước mơ ấy dần bị thui chột. Trong đoạn trích, Thứ đau đớn nhận ra cuộc đời mình đang “lùi dần”, sợ hãi cảnh sống vô ích, sống mòn ở một xó nhà quê. Điều đáng buồn hơn là dù ý thức được bi kịch của bản thân, Thứ lại không đủ bản lĩnh để thay đổi số phận. Y nhiều lần nghĩ đến việc ra đi nhưng cuối cùng vẫn nhu nhược, buông xuôi, để mặc cuộc đời dẫn dắt. Qua nhân vật Thứ, Nam Cao thể hiện sự cảm thông sâu sắc với người trí thức nghèo, đồng thời phê phán lối sống cam chịu, sợ thay đổi khiến con người rơi vào cảnh sống mà như chưa từng được sống.

Câý 2:

Tuổi trẻ là gì nếu không có ước mơ? Và con người sẽ ra sao khi không còn khát vọng để theo đuổi trong cuộc sống? Gabriel Garcia Marquez từng nói: “Không phải người ta ngừng theo đuổi ước mơ vì họ già đi mà họ già đi vì ngừng theo đuổi ước mơ”. Câu nói ấy đã gợi ra một vấn đề sâu sắc về mối quan hệ giữa tuổi trẻ và ước mơ, nhắc nhở mỗi người, đặc biệt là người trẻ, cần sống có lý tưởng và không ngừng nuôi dưỡng những ước mơ của mình. Ước mơ là những khát vọng tốt đẹp mà con người hướng tới trong cuộc sống. Đó có thể là ước mơ học tập, nghề nghiệp, cống hiến hay đơn giản là mong muốn sống một cuộc đời có giá trị. Tuổi trẻ là quãng thời gian đẹp nhất để ấp ủ và theo đuổi những ước mơ ấy, bởi đây là lúc con người có sức khỏe, nhiệt huyết, dám nghĩ, dám làm và không ngại thử thách. Khi còn trẻ, con người có quyền sai, có quyền vấp ngã để trưởng thành hơn trên con đường chinh phục ước mơ. Theo đuổi ước mơ giúp tuổi trẻ sống có mục tiêu và ý nghĩa. Khi có ước mơ, con người sẽ có động lực để học tập, rèn luyện và hoàn thiện bản thân mỗi ngày. Ước mơ khiến tuổi trẻ không sống mờ nhạt, buông xuôi hay phó mặc cho hoàn cảnh. Ngược lại, nếu một người từ bỏ ước mơ quá sớm, họ sẽ dần trở nên mệt mỏi, chán nản, sống thiếu niềm tin vào tương lai. Chính điều đó khiến con người “già đi” ngay cả khi tuổi đời còn rất trẻ, đúng như điều Marquez đã nói. Thực tế cho thấy, nhiều người thành công đều bắt đầu từ những ước mơ lớn lao và sự kiên trì theo đuổi. Bác Hồ ra đi tìm đường cứu nước khi còn rất trẻ với ước mơ giải phóng dân tộc. Hay nhiều bạn trẻ ngày nay dù xuất phát điểm khó khăn nhưng vẫn nỗ lực học tập, không ngừng cố gắng để thực hiện ước mơ của mình. Tuy nhiên, bên cạnh đó vẫn có không ít người trẻ sống thiếu lý tưởng, ngại khó, ngại khổ, dễ dàng từ bỏ ước mơ khi gặp trở ngại. Họ chấp nhận một cuộc sống an phận, lặp lại, dần đánh mất nhiệt huyết của tuổi trẻ. Tuy vậy, theo đuổi ước mơ không có nghĩa là mơ mộng viển vông hay bất chấp thực tế. Ước mơ cần gắn liền với khả năng, với nỗ lực không ngừng và tinh thần trách nhiệm. Tuổi trẻ cần biết biến ước mơ thành mục tiêu cụ thể và hành động thiết thực, từng bước tiến gần hơn đến điều mình mong muốn.

Là một người trẻ, mỗi chúng ta cần tự ý thức được giá trị của ước mơ đối với cuộc đời mình. Đừng để nỗi sợ thất bại hay những khó khăn trước mắt làm ta chùn bước. Bởi khi còn dám mơ ước và dám theo đuổi ước mơ, ta vẫn còn trẻ. Ngược lại, khi từ bỏ ước mơ, con người sẽ tự đánh mất sức sống và ý nghĩa của chính mình. Tuổi trẻ rồi sẽ qua đi, nhưng ước mơ nếu được nuôi dưỡng và theo đuổi đến cùng sẽ trở thành điều làm nên giá trị của một đời người

Câu 1: -Điểm nhìn của người kể chuyện trong văn bản là: +Điểm nhìn ngôi thứ ba,điểm nhìn hạn tri nhưng gắn chặt với nhân vật Thứ. → Người kể chuyện đứng bên ngoài câu chuyện , quan sát, miêu tả và tái hiện thế giới nội tâm, suy nghĩ, cảm xúc của Thứ, nên điểm nhìn mang tính chủ quan theo nhân vật.

Câu 2: - Uớc mơ của nhân vật Thứ khi còn ngồi trên ghế nhà trường là: đỗ Thành chung, đỗ Tú tài, vào đại học, sang Pháp, trở thành một vĩ nhân, làm được những việc lớn lao, đem lại sự thay đổi cho xã hội và đất nước, chứ không cam chịu một cuộc sống tầm thường, nhỏ bé.

Câu 3: -Một biện pháp tu từ tiêu biểu trong đoạn trích là điệp cấu trúc kêt hợp với liệt kê: +“sẽ mốc lên, sẽ gỉ đi, sẽ mòn, sẽ mục ra…” +“Người ta sẽ khinh y, vợ y sẽ khinh y, chính y sẽ khinh y” -Tác dụng: + Tạo nhịp điệu, sự liên kết, hài hòa cho câc câu văn +Nhấn mạnh sự xuống cấp dần dần, thê thảm của cuộc đời Thứ cả về vật chất lẫn tinh thần. +Làm nổi bật nỗi tuyệt vọng, bế tắc và đau đớn khi Thứ ý thức sâu sắc về kiếp “sống mòn”. +Góp phần khắc họa bi kịch tinh thần của người trí thức nghèo: sống mà không được là chính mình, không thực hiện được lý tưởng

Câu 4. -Qua đoạn trích, cho thấy cuộc sống của nhân vật Thứ hiện lên trong cảnh nghèo túng, bấp bênh, mất phương hướng, bị hoàn cảnh xã hội xô đẩy khiến con người không làm chủ được số phận của mình. Thứ là người có học thức, từng mang nhiều ước mơ và hoài bão lớn lao nhưng trước thực tế khắc nghiệt, y dần trở nên nhu nhược, yếu đuối, bất lực, cam chịu, để mặc cuộc đời cuốn đi. Nhân vật Thứ tiêu biểu cho bi kịch của người trí thức tiểu tư sản trước Cách mạng tháng Tám: sống lay lắt, sống mòn, sống mà chưa thực sự được sống đúng với khát vọng và giá trị của bản thân.

Câu 5:

Từ văn bản " Sống mòn" có thể cho ta thấy một điều .Con người không thể sống có ý nghĩa nếu cam chịu thói quen, sợ hãi sự đổi thay và phó mặc số phận. Cuộc sống chỉ thực sự có giá trị khi con người dám hành động, dám lựa chọn và sống đúng với ước mơ, lý tưởng của mình. Nếu không, con người sẽ rơi vào trạng thái “chết ngay trong lúc sống” – một bi kịch tinh thần đau đớn và đáng sợ.