Câu 1. Bài làm

Nhân vật Ác-pa-gông trong đoạn trích "Lão hà tiện" là hình tượng điển hình cho sự tham lam và bủn xỉn đến mức nực cười. Bản chất của lão được bộc lộ rõ nét nhất qua quyết định gả con gái cho lão già Ăng-xen-mơ. Đối với Ác-pa-gông, tiêu chuẩn chọn con rể không phải là đạo đức hay tình yêu, mà là cụm từ "không đòi của hồi môn". Việc lặp đi lặp lại cụm từ này như một phản xạ tự nhiên cho thấy tiền bạc đã chiếm trọn tâm trí lão, khiến lão trở nên mù quáng trước những lời khuyên can đầy lý lẽ của Va-le-rơ. Thậm chí, lão còn luôn sống trong trạng thái hoang tưởng, lo sợ bị mất tiền (thể hiện qua hành động nghi ngờ tiếng chó sủa là trộm). Bằng nghệ thuật trào phúng bậc thầy, Molière đã xây dựng một Ác-pa-gông vừa đáng cười, vừa đáng khinh, là hiện thân của một lối sống nô lệ cho vật chất, đánh mất cả bản năng của một người cha.

Bài 2: Bài làm

Trong hành trình chinh phục những đỉnh cao của cuộc đời, con người thường nhắc đến "đam mê" như một ngọn lửa rực cháy thúc đẩy mọi hành động. Tuy nhiên, nếu ngọn lửa đó thiếu đi sự kiểm soát của lý trí, nó có thể thiêu rụi mọi thành quả. Bàn về điều này, Benjamin Franklin – nhà khai quốc nổi tiếng của Hoa Kỳ – đã từng nhận định: "Tri thức là con mắt của đam mê và có thể trở thành hoa tiêu của tâm hồn." Câu nói ngắn gọn nhưng chứa đựng một triết lý sâu sắc về sự định hướng của trí tuệ đối với nhiệt huyết con người.

Trước hết, ta cần hiểu "đam mê" là sự khao khát nồng cháy, là động lực mạnh mẽ khiến ta dấn thân vào một lĩnh vực nào đó. Nhưng đam mê nếu đứng một mình thường mang tính bản năng và dễ mù quáng. Khi đó, "tri thức" – những hiểu biết, kỹ năng và kinh nghiệm tích lũy được – đóng vai trò là "con mắt". Nó giúp chúng ta nhìn rõ con đường phía trước, nhận diện được khó khăn và cơ hội để không vấp ngã. Cao hơn thế, tri thức trở thành "hoa tiêu" – người dẫn đường cho tâm hồn, giúp con người giữ vững bản sắc và giá trị đạo đức giữa những biến động của cuộc đời.

Tại sao nói tri thức là con mắt của đam mê? Hãy tưởng tượng một người rất đam mê kinh doanh nhưng lại không có kiến thức về thị trường hay quản lý tài chính. Sự nhiệt huyết ấy rất dễ dẫn họ đến những quyết định sai lầm, thậm chí là phá sản. Ngược lại, khi có tri thức dẫn lối, đam mê sẽ được hiện thực hóa một cách khoa học. Tri thức giúp chúng ta biết khi nào nên tiến, khi nào nên lùi, và làm thế nào để tối ưu hóa nguồn lực. Đam mê cung cấp năng lượng, còn tri thức cung cấp phương pháp. Thiếu một trong hai, con người khó có thể đi xa.

Không chỉ dừng lại ở công việc, tri thức còn là "hoa tiêu" định hình nhân cách. Một tâm hồn có tri thức là một tâm hồn có chiều sâu, biết phân biệt thiện ác, đúng sai. Khi đối mặt với những cám dỗ hay những lúc đam mê đi chệch hướng, chính tri thức sẽ là người chỉ huy tài ba, giúp ta điều chỉnh "con tàu tâm hồn" đi đúng quỹ đạo của đạo đức và lòng nhân ái. Ví dụ, những nhà khoa học vĩ đại như Marie Curie hay Thomas Edison không chỉ làm việc bằng niềm say mê thuần túy, mà chính vốn tri thức khổng lồ và thế giới quan tiến bộ đã giúp họ bền bỉ cống hiến, mang lại lợi ích cho nhân loại thay vì những mục đích ích kỷ.

Tuy nhiên, tri thức và đam mê cần có một sự cân bằng tuyệt vời. Tri thức mà không có đam mê thì khô khan và thiếu sức sống; đam mê mà thiếu tri thức thì nguy hiểm và dễ đổ vỡ. Trong xã hội hiện đại, khi thông tin bùng nổ, việc lựa chọn tri thức đúng đắn để phục vụ đam mê lại càng trở nên quan trọng hơn bao giờ hết. Chúng ta cần không ngừng học hỏi, rèn luyện tư duy phản biện để "con mắt" của mình luôn sáng rõ.

Tóm lại, câu nói của Benjamin Franklin là một lời nhắc nhở quý giá cho mỗi chúng ta, đặc biệt là thế hệ trẻ. Đừng chỉ sống với một trái tim nóng, hãy mang theo cả một cái đầu lạnh đầy ắp tri thức. Khi tri thức đã trở thành hoa tiêu dẫn đường, ngọn lửa đam mê trong bạn sẽ không bao giờ tắt và chắc chắn sẽ đưa bạn cập bến bờ thành công một cách vững chãi nhất.

Câu 1. Nêu tình huống kịch trong văn bản.

Tình huống kịch xoay quanh sự xung đột giữa lòng tham cực độ của Ác-pa-gông và hạnh phúc của con cái. Ác-pa-gông muốn gả con gái mình (Ê-li-dơ) cho lão già Ăng-xen-mơ chỉ vì lý do duy nhất: ông ta đồng ý cưới mà "không đòi của hồi môn". Tình huống này đẩy Va-le-rơ (người yêu của Ê-li-dơ đang giả làm quản gia) vào thế phải giả vờ đồng tình để tìm cách trì hoãn.

Câu 2. Chỉ ra một lời độc thoại có trong văn bản.

Lời độc thoại xuất hiện khi Ác-pa-gông nghe thấy tiếng động lạ:

Ác-pa-gông (nhìn ra ngoài vườn, nói một mình): Úi chà! Hình như có tiếng chó sủa. Có kẻ muốn lấy trộm tiền của mình chăng?

Câu 3. Mục đích giao tiếp của Va-le-rơ qua những lời thoại.

Mục đích của Va-le-rơ là trì hoãn quyết định gả con của Ác-pa-gông mà không làm lão tức giận. Anh sử dụng chiến thuật "nhu đạo": bên ngoài tỏ vẻ đồng ý với quan điểm "không của hồi môn" của lão để lấy lòng tin, nhưng bên trong khéo léo đưa ra các lý do về tình cảm, sự chênh lệch tuổi tác để lão suy nghĩ lại.

Câu 4. Hiệu quả nghệ thuật của việc lặp lại chi tiết "Không của hồi môn".

• Khắc họa tính cách: Nhấn mạnh bản chất bủn xỉn, coi tiền hơn cả tình thân của Ác-pa-gông. Với lão, cụm từ này như một "thần chú" xóa tan mọi lý lẽ đạo đức hay tình cảm khác.

• Tạo tiếng cười: Tạo ra sự hài hước trào phúng khi một ông bố sẵn sàng bán rẻ hạnh phúc của con mình chỉ vì một món lợi vật chất nhỏ.

• Tăng kịch tính: Làm nổi bật sự đối lập gay gắt giữa lý trí mù quáng vì tiền và tình yêu chân thành.

Câu 5. Nội dung của văn bản.

Văn bản phơi bày và phê phán thói hà tiện, tham lam đến mức biến thái của nhân vật Ác-pa-gông thông qua việc sắp đặt hôn nhân cho con cái. Qua đó, tác giả chế giễu xã hội coi trọng đồng tiền hơn giá trị con người.

Câu 1: Bài làm

Trong truyện ngắn "Nhà nghèo", nhân vật bé Gái là hiện thân cho nỗi đau và sự chịu đựng của trẻ em nghèo trước cách mạng. Sinh ra trong một gia đình khốn cùng, bé Gái không chỉ mang vẻ ngoài khắc khổ với "hàm răng sún đen xỉn" mà còn sớm phải gánh vác nỗi lo cơm áo. Em là một đứa trẻ ngoan ngoãn, hiểu chuyện đến đau lòng: khi bố mẹ cãi nhau, em chỉ biết "khóc thút thít", rồi lại lầm lũi đi xin lửa, đi bắt nhái để giúp gia đình có bữa cơm. Hình ảnh bé Gái nở nụ cười tươi rói, khoe giỏ nhái đầy giữa đêm mưa lạnh giá cho thấy sự hồn nhiên và đức tính hi sinh cao cả. Tuy nhiên, bi kịch ập đến khi em kiệt sức và chết ngay bên vệ ao, tay vẫn "ôm khư khư cái giỏ nhái". Cái chết ấy là lời tố cáo đanh thép xã hội cũ đẩy con người vào đường cùng, biến những đứa trẻ vô tội thành nạn nhân của cái đói và sự bạo nghiệt. Nhân vật bé Gái đã để lại trong lòng độc giả niềm xót thương vô hạn về một kiếp người nhỏ bé, hiếu thảo nhưng bạc mệnh.

Câu 2: Bài làm

Gia đình vốn được coi là bến đỗ bình yên, là cái nôi nuôi dưỡng tâm hồn và nhân cách của mỗi con người. Thế nhưng, trong xã hội hiện đại, bóng ma của "bạo lực gia đình" vẫn đang âm thầm tồn tại, để lại những vết sẹo không bao giờ lành trên cơ thể và tâm hồn của trẻ em.

Bạo lực gia đình không chỉ đơn thuần là những đòn roi về thể xác mà còn bao gồm cả sự xúc phạm về tinh thần, sự bỏ mặc hoặc chứng kiến cảnh cha mẹ ngược đãi nhau. Giống như những đứa trẻ trong tác phẩm "Nhà nghèo" của Tô Hoài, khi phải chứng kiến cảnh cha cầm dao dọa giết mẹ, trẻ em ngày nay khi rơi vào hoàn cảnh tương tự sẽ phải chịu đựng những hệ lụy khủng khiếp.

Về mặt thể chất, những hành vi bạo lực trực tiếp gây ra thương tích, ảnh hưởng đến sự phát triển bình thường của trẻ. Tuy nhiên, những tổn thương về tinh thần mới là điều đáng sợ hơn cả. Trẻ em sống trong môi trường bạo lực thường luôn ở trạng thái lo âu, sợ hãi và căng thẳng tột độ (stress). Điều này dẫn đến các hội chứng tâm lý nghiêm trọng như trầm cảm, tự ti, hoặc thậm chí là rối loạn hành vi. Khi ngôi nhà không còn là nơi an toàn, trẻ dễ mất niềm tin vào tình thân và những giá trị đạo đức tốt đẹp.

Đáng lo ngại hơn, bạo lực gia đình có xu hướng "di truyền" về mặt xã hội. Trẻ em thường học tập qua quan sát. Khi thấy bạo lực là cách cha mẹ giải quyết mâu thuẫn, các em dễ dàng mặc định đó là phương thức hành xử đúng đắn. Hệ quả là trẻ có thể trở nên hung hăng, dùng bạo lực với bạn bè hoặc sau này là với chính gia đình riêng của mình, tạo ra một vòng lặp bi kịch cho thế hệ mai sau. Ngoài ra, sự xao nhãng trong giáo dục do bạo lực gây ra khiến kết quả học tập sa sút, làm mờ mịt tương lai của các em.

Để ngăn chặn vấn nạn này, chỉ sự nỗ lực từ phía gia đình là chưa đủ. Xã hội cần có những biện pháp bảo vệ trẻ em mạnh mẽ hơn thông qua pháp luật và các tổ chức cứu trợ. Nhà trường cần nhạy bén hơn trong việc phát hiện những biểu hiện bất thường của học sinh để kịp thời can thiệp. Nhưng trên hết, mỗi bậc làm cha làm mẹ cần hiểu rằng: "Yêu cho roi cho vọt" là một quan niệm lạc hậu. Trẻ em cần được nuôi dưỡng bằng sự thấu hiểu, kiên nhẫn và tình yêu thương chân thành.

Tóm lại, bạo lực gia đình là một rào cản tàn khốc đối với sự phát triển của trẻ em. Để xây dựng một thế hệ tương lai khỏe mạnh về cả thể chất lẫn tâm hồn, chúng ta cần cùng nhau lên tiếng và hành động để biến mỗi mái nhà đều trở thành thiên đường thực sự cho trẻ nhỏ.

Câu 1. Xác định thể loại của văn bản.

-Thể loại của văn bản là truyện ngắn.

Câu 2. Chỉ ra phương thức biểu đạt chính của văn bản.

-Phương thức biểu đạt chính là tự sự (kết hợp với miêu tả và biểu cảm).

Câu 3. Phân tích tác dụng của biện pháp tu từ trong câu văn: "Khi anh gặp chị, thì đôi bên đã là cảnh xế muộn chợ chiều cả rồi, cũng dư dãi mà lấy nhau tự nhiên."

-Biện pháp tu từ: Ẩn dụ ("cảnh xế muộn chợ chiều").

-Tác dụng:+Về nội dung: Gợi lên hình ảnh những con người đã qua thời thanh xuân, mang trên mình những khiếm khuyết (chị Duyên què chân, anh Duyên có bướu) và cái nghèo bủa vây. Họ như những món hàng còn sót lại buổi chợ tàn.

+Về nghệ thuật: Làm cho câu văn giàu hình ảnh, tăng sức gợi hình, gợi cảm. Qua đó thể hiện cái nhìn nhân đạo, cảm thông sâu sắc của tác giả đối với những kiếp người nhỏ bé, tội nghiệp tìm đến với nhau để nương tựa.

Câu 4. Nội dung của văn bản này là gì?

-Văn bản phản ánh cuộc sống nghèo khổ, cơ cực đến cùng cực của gia đình anh chị Duyên. Trong cái đói nghèo ấy, những mâu thuẫn, bạo lực nảy sinh nhưng trên hết vẫn là tình thương yêu và nỗi đau xót vô hạn trước cái chết tức tưởi của đứa con (bé Gái) – một nạn nhân của sự nghèo đói và khắc nghiệt của số phận.

Câu 5. Em ấn tượng với chi tiết nào nhất? Vì sao?

Em ấn tượng với chi tiết cái chết của bé Gái bên giỏ nhái.

- Vì nó thể hiện sự tận cùng của bi kịch. Bé Gái chết khi trong tay vẫn ôm khư khư giỏ nhái – thành quả lao động để giúp bố mẹ có bữa cơm ngon. Cái chết ấy vừa đáng thương, vừa là lời tố cáo đanh thép cái nghèo đã đẩy con người vào đường cùng.

PHẦN II: Viết

Câu 1: Bài làm

Trong truyện ngắn "Sự tích những ngày đẹp trời", nhân vật Thủy Tinh đã được Hòa Vang làm mới hoàn toàn so với hình tượng trong truyền thuyết Sơn Tinh - Thủy Tinh. Ở truyền thuyết dân gian, Thủy Tinh hiện lên như một vị thần hung bạo, đại diện cho sức mạnh hủy diệt của thiên tai, đi kèm với sự đố kỵ và lòng tự trọng mù quáng khi dâng nước đánh Sơn Tinh hằng năm. Ngược lại, trong văn bản của Hòa Vang, Thủy Tinh lại là một "thần nhân" mang trái tim đa cảm, vị tha và đầy u uất. Anh không chủ tâm dâng nước trả thù mà đó là sự phẫn nộ tự thân của muôn loài thủy tộc. Nếu Thủy Tinh trong truyền thuyết bị đóng khung bởi sự thù hận, thì Thủy Tinh ở đây lại chọn cách từ bỏ ngôi vị "Chúa Biển", chấp nhận bị thế gian phỉ báng để được sống thật với tình yêu chân thành dành cho Mỵ Nương. Sự thay đổi từ một "kẻ thua cuộc hung hãn" sang một "người tình si thầm lặng" không chỉ làm tăng tính nhân văn cho nhân vật mà còn giúp người đọc thấu hiểu hơn về những góc khuất tâm hồn đằng sau một huyền thoại.

Câu 2: Bài làm

Tình yêu vốn là một bản nhạc với nhiều cung bậc cảm xúc, từ nồng cháy, ngọt ngào đến đắng cay, khắc khoải. Nhưng có lẽ, nốt nhạc trầm hùng và cao đẹp nhất trong bản nhạc ấy chính là sự hi sinh. Trong truyện ngắn "Sự tích những ngày đẹp trời", ta bắt gặp một Thủy Tinh rất khác – không còn là vị thần hung bạo của thiên tai mà là một kẻ tình si chấp nhận mọi nỗi đau và sự hiểu lầm để giữ cho người mình yêu được bình yên. Hình tượng ấy đã gợi mở cho chúng ta những suy ngẫm sâu sắc về giá trị và ý nghĩa của sự hi sinh trong tình yêu của con người.

Trước hết, ta cần hiểu hi sinh trong tình yêu không phải là sự đánh mất bản ngã hay cam chịu một cách mù quáng. Hi sinh thực chất là việc ta tự nguyện đặt hạnh phúc, lợi ích và sự bình an của đối phương lên trên cái tôi cá nhân và những ham muốn ích kỷ của chính mình. Sự hi sinh có thể hiện hữu qua những hành động lớn lao, nhưng đôi khi chỉ đơn giản là sự nhường nhịn, thấu hiểu hay việc chấp nhận lùi lại phía sau để người mình yêu được sống một cuộc đời thanh thản nhất.

Tình yêu luôn cần đến sự hi sinh bởi đó là minh chứng cao nhất của một lòng chân thành và không vụ lợi. Nếu tình yêu chỉ dựa trên sự nhận lại, nó sẽ sớm lụi tàn khi lợi ích không còn. Khi ta sẵn sàng hi sinh – như cách Thủy Tinh từ bỏ ngôi Chúa Biển, chấp nhận sự cô đơn và nguyền rủa để tìm gặp Mỵ Nương chỉ để giải bày nỗi lòng – tình yêu ấy đã vượt qua mọi giới hạn của vật chất tầm thường. Bên cạnh đó, sự hi sinh còn có sức mạnh chữa lành và hóa giải những xung đột. Trong văn bản, chính thái độ dịu dàng và tiếng lòng thành khẩn của Thủy Tinh đã khiến Mỵ Nương không còn e dè mà trở nên đồng cảm, trân trọng. Hi sinh giúp chúng ta hạ thấp cái tôi, biết bao dung cho những khiếm khuyết của nhau, từ đó xây dựng một mối quan hệ bền vững hơn.

Hơn thế nữa, hi sinh giúp con người vượt lên những giới hạn của bản thân để trưởng thành hơn về tâm hồn. Khi biết sống vì người khác, chúng ta rèn luyện được sự vị tha và lòng trắc ẩn. Thủy Tinh đã chọn cách hóa thân thành những giọt mưa thu dịu dàng để bên cạnh Mỵ Nương thay vì dâng nước tàn sát sinh linh chỉ vì ghen tuông, đó chính là biểu hiện của một tình yêu cao thượng, biết buông bỏ hận thù để chọn lấy sự thanh thản. Tuy nhiên, chúng ta cũng cần tỉnh táo để phân biệt giữa hi sinh cao thượng và sự hi sinh vô nghĩa. Hi sinh không đồng nghĩa với việc hủy hoại bản thân hay đánh mất lòng tự trọng. Một tình yêu đúng nghĩa cần sự vun đắp từ hai phía; nếu sự hi sinh chỉ đến từ một chiều mà không được ghi nhận, nó sẽ biến thành sự chịu đựng độc hại.

Tóm lại, hi sinh chính là "ngọn lửa thử vàng" của tình yêu. Nó không làm chúng ta nghèo đi mà trái lại, làm giàu thêm cho tâm hồn và nâng cao giá trị của mỗi cá nhân. Giống như những giọt mưa thu mang theo hồn biển ấm áp đến với Mỵ Nương, sự hi sinh thầm lặng sẽ luôn để lại những dư vị ngọt ngào và bền lâu. Hãy biết yêu bằng một trái tim chân thành và biết hi sinh đúng lúc, để tình yêu không chỉ là cảm xúc nhất thời mà trở thành sức mạnh diệu kỳ sưởi ấm cả cuộc đời chúng ta.

PHẦN I: ĐỌC HIỂU

Câu 1. Xác định thể loại của văn bản.

-Văn bản thuộc thể loại truyện ngắn hiện đại ,viết theo lối viết lại truyện cổ dân gian.

Câu 2. Xác định ngôi kể được sử dụng trong văn bản.

-Văn bản sử dụng ngôi kể thứ nhất, nhân vật xưng "tôi" (Thủy Tinh).

Câu 3. Nhận xét về cốt truyện của văn bản.

-Cốt truyện: Được xây dựng dựa trên khung của truyền thuyết Sơn Tinh - Thủy Tinh nhưng có sự đảo ngược và sáng tạo mới mẻ. Thay vì tập trung vào cuộc chiến dâng nước, cốt truyện tập trung vào bi kịch tình yêu và nỗi lòng của người thua cuộc. Nó chuyển từ cốt truyện hành động sang cốt truyện tâm lý, giàu chất trữ tình và triết lý.

Câu 4. Chỉ ra và phân tích tác dụng của một chi tiết hoang đường, kì ảo trong văn bản.

-Chi tiết: Thủy Tinh hóa thân thành những giọt mưa thu thánh thót rơi bên hiên nhà Mỵ Nương vào mỗi mùa thu.

-Tác dụng: * Nghệ thuật: Làm tăng tính hấp dẫn, lãng mạn cho câu chuyện, mang đậm màu sắc cổ tích hiện đại.

-Nội dung: Thể hiện sự bất tử của tình yêu. Thủy Tinh không còn là một hung thần gây lũ lụt mà trở thành một linh hồn dịu dàng, luôn bên cạnh che chở và sưởi ấm tâm hồn cho người mình yêu. Chi tiết này giúp hóa giải hận thù hằng năm trong truyền thuyết cũ.

Câu 5. Em ấn tượng với chi tiết nào nhất? Vì sao?

-Em Ấn tượng với chi tiết Mỵ Nương áp má vào vách cửa để nhớ về biển.

-Vì Chi tiết này cho thấy sự đồng cảm sâu sắc giữa hai nhân vật. Mỵ Nương không chỉ là "phần thưởng" của cuộc thi mà là một con người có trái tim, biết thấu hiểu và trân trọng tình cảm chân thành của Thủy Tinh, tạo nên một kết thúc nhân văn hơn so với bản gốc.

* Đối với H: Hành động chia sẻ thông tin cá nhân của M lên mạng xã hội với lời lẽ xúc phạm và kêu gọi người khác làm phiền là hoàn toàn sai trái và có thể gây ra những hậu quả nghiêm trọng cho M. Dù M có làm việc không đúng hạn, H cũng không có quyền làm như vậy. Em sẽ tìm cách nói chuyện riêng với H, giải thích cho bạn hiểu rằng hành động của bạn là sai và có thể vi phạm các quy định về bảo mật thông tin cá nhân và gây tổn thương cho người khác. Em sẽ khuyên H nên gỡ bài đăng ngay lập tức và suy nghĩ kỹ trước khi hành động trong lúc nóng giận.

* Đối với M: Việc không hoàn thành công việc đúng hạn đã gây ảnh hưởng đến tiến độ chung của nhóm. Tuy nhiên, phản ứng của H là không thể chấp nhận được. Em sẽ khuyên M nên bình tĩnh và trao đổi thẳng thắn với H về những khó khăn của mình trong quá trình làm việc nhóm (nếu có). Đồng thời, M cũng nên nói rõ với H về việc bạn cảm thấy bị xúc phạm và tổn thương như thế nào khi thông tin cá nhân bị chia sẻ và bị làm phiền.

* Với vai trò người ngoài cuộc (nếu em biết chuyện này): Em sẽ cố gắng hòa giải giữa H và M. Em sẽ lắng nghe cả hai bạn, giúp họ hiểu được những sai lầm của mình và khuyến khích họ giải quyết vấn đề một cách hòa bình và tôn trọng lẫn nhau. Có thể cần đến sự can thiệp của giáo viên để giải quyết triệt để vấn đề này.

* Đối với H: Hành động chia sẻ thông tin cá nhân của M lên mạng xã hội với lời lẽ xúc phạm và kêu gọi người khác làm phiền là hoàn toàn sai trái và có thể gây ra những hậu quả nghiêm trọng cho M. Dù M có làm việc không đúng hạn, H cũng không có quyền làm như vậy. Em sẽ tìm cách nói chuyện riêng với H, giải thích cho bạn hiểu rằng hành động của bạn là sai và có thể vi phạm các quy định về bảo mật thông tin cá nhân và gây tổn thương cho người khác. Em sẽ khuyên H nên gỡ bài đăng ngay lập tức và suy nghĩ kỹ trước khi hành động trong lúc nóng giận.

* Đối với M: Việc không hoàn thành công việc đúng hạn đã gây ảnh hưởng đến tiến độ chung của nhóm. Tuy nhiên, phản ứng của H là không thể chấp nhận được. Em sẽ khuyên M nên bình tĩnh và trao đổi thẳng thắn với H về những khó khăn của mình trong quá trình làm việc nhóm (nếu có). Đồng thời, M cũng nên nói rõ với H về việc bạn cảm thấy bị xúc phạm và tổn thương như thế nào khi thông tin cá nhân bị chia sẻ và bị làm phiền.

* Với vai trò người ngoài cuộc (nếu em biết chuyện này): Em sẽ cố gắng hòa giải giữa H và M. Em sẽ lắng nghe cả hai bạn, giúp họ hiểu được những sai lầm của mình và khuyến khích họ giải quyết vấn đề một cách hòa bình và tôn trọng lẫn nhau. Có thể cần đến sự can thiệp của giáo viên để giải quyết triệt để vấn đề này.