Câu 1:

Nhân vật Thứ trong đoạn trích hiện lên như hình ảnh tiêu biểu cho lớp trí thức tiểu tư sản nghèo trước Cách mạng: có khát vọng nhưng bị hoàn cảnh làm cho bạc nhược. Khi còn trẻ, Thứ từng nuôi dưỡng những ước mơ lớn lao, muốn học hành thành đạt và góp phần thay đổi xã hội. Tuy nhiên, đời sống cơ cực, thất nghiệp và những thất bại nối tiếp khiến anh dần mất đi nhiệt huyết. Trong khoảnh khắc đứng trên con tàu rời Hà Nội, Thứ nhận ra mình đang bị đẩy về một tương lai tối tăm, nơi anh có nguy cơ sống phụ thuộc và vô nghĩa. Những từ ngữ như “mốc lên”, “gỉ đi”, “mòn”, “mục” cho thấy cảm giác bất lực và tự khinh bỉ chính mình. Dù thoáng nghĩ đến việc vùng dậy, Thứ vẫn không đủ dũng khí để chống lại hoàn cảnh. Sự giằng co ấy khiến bi kịch của anh càng trở nên xót xa hơn. Qua nhân vật Thứ, Nam Cao muốn cảnh tỉnh con người về nguy cơ sống mòn khi để nỗi sợ và sự an phận trói buộc, đồng thời bộc lộ niềm thương cảm sâu sắc dành cho những số phận bị cuộc đời làm cho lụi tàn.

Câu 2:

“Không phải người ta ngừng theo đuổi ước mơ vì họ già đi mà họ già đi vì ngừng theo đuổi ước mơ.” Lời khẳng định của Gabriel Garcia Marquez gợi cho chúng ta suy nghĩ về một chân lý tưởng như giản đơn nhưng vô cùng quan trọng: tuổi trẻ không được đo bằng số năm ta sống, mà bằng ngọn lửa đam mê còn cháy trong lòng. Và chính ước mơ là điều giữ cho con người trẻ trung, sống có ý nghĩa mỗi ngày.

Tuổi trẻ là quãng thời gian đẹp nhất của đời người bởi đó là lúc ta có đủ khát vọng để mơ, đủ dũng cảm để làm và đủ thất bại để trưởng thành. Nhưng tuổi trẻ không chỉ là vài năm đầu đời, càng không chỉ là sức khỏe hay ngoại hình. Một người hai mươi nhưng không dám ước mơ, không dám bắt đầu, có khi lại “già” hơn cả người bốn mươi vẫn đang miệt mài theo đuổi lý tưởng. Ước mơ khiến con người không ngừng vận động, giúp ta nhìn thấy phía trước còn bao điều đáng sống. Khi ta tin vào điều mình theo đuổi, ta sẽ không ngại khó khăn, không sợ sai lầm và cũng không chấp nhận đời sống tầm thường.

Tuy nhiên, thực tế cho thấy nhiều bạn trẻ hôm nay dễ dàng bỏ cuộc khi gặp trở ngại. Áp lực học tập, sự so sánh của gia đình, nỗi sợ thất bại khiến nhiều người thu mình lại, chỉ dám sống trong vùng an toàn. Một số người khác thì đánh mất ước mơ vì chạy theo những thứ trước mắt: điểm số, tiền bạc, danh tiếng, mạng xã hội… Dần dần, họ trở nên mệt mỏi và mất phương hướng. Khi đó, sự “già đi” không đến từ tuổi tác mà đến từ việc đánh mất mục tiêu, từ việc không còn mong đợi gì ở ngày mai. Ngừng ước mơ nghĩa là tự tắt đi nguồn năng lượng trẻ trung nhất của chính mình.

Ngược lại, những con người biết sống vì ước mơ luôn mang vẻ trẻ trung đặc biệt. Họ dám nỗ lực, dám đối diện với thất bại và dám bắt đầu lại. Bill Gates từng thất bại khi bỏ học để khởi nghiệp, Walt Disney bị từ chối vì “không có óc sáng tạo”, còn nhà khoa học Nguyễn Ngọc Ký dù bị liệt hai tay vẫn không từ bỏ con đường học tập. Họ trẻ không phải vì tuổi, mà vì trái tim luôn hướng về phía trước. Người có ước mơ giống như cây có rễ: dù giông bão, vẫn đứng vững; dù gặp sỏi đá, vẫn cố chọc lên tìm ánh sáng.

Với thế hệ trẻ hôm nay, giữ ước mơ còn quan trọng hơn bao giờ hết. Chúng ta sống trong một thế giới nhiều cơ hội nhưng cũng đầy thử thách. Ước mơ sẽ là la bàn giúp ta không lạc hướng giữa những đòi hỏi và cám dỗ. Nhưng ước mơ chỉ có ý nghĩa khi đi cùng với hành động. Một ước mơ đẹp nhưng chỉ để nghĩ chứ không làm thì chỉ là mơ mộng. Điều quan trọng là dám bắt đầu từ những điều nhỏ nhất: một thói quen mới, một bài học mới, một cố gắng nhỏ mỗi ngày. Tuổi trẻ chỉ thật sự ý nghĩa khi ta dám sống hết mình cho điều mình tin tưởng.

Từ lời nói của Marquez, mỗi người trẻ có thể rút ra rằng: đừng đợi đến khi “đủ điều kiện” mới bắt đầu, bởi ước mơ chính là điều tạo nên điều kiện. Đừng sợ chậm, chỉ sợ đứng yên. Đừng sợ thất bại, chỉ sợ không dám thử. Cuộc đời trở nên đẹp hơn khi ta sống cùng ước mơ, và bản thân ta cũng trở nên “trẻ” hơn khi mỗi ngày đều có lí do để bước tiếp.

Ước mơ không biến tuổi trẻ thành điều bất tử, nhưng nó làm cho những năm tháng thanh xuân trở nên có ý nghĩa. Và một người thực sự trẻ chính là người không bao giờ thôi theo đuổi điều mình khao khát.

Câu 1: Điểm nhìn của người kể chuyện trong văn bản : Văn bản được kể theo ngôi thứ ba, nhưng người kể chuyện đứng từ điểm nhìn của nhân vật Thứ, bám sát dòng tâm trạng, suy nghĩ và cảm giác của Thứ.

Câu 2: Ước mơ của nhân vật Thứ khi ngồi trên ghế nhà trường là

- Đỗ Thành Chung, đỗ Tú Tài , vào đại học.

- Sang Pháp học.

- Trở thành một vĩ nhân, thực hiện những thay đổi lớn lao cho đất nước.

—> Đây là những hoài bão mơ đẹp , đầy lí tưởng.

Câu 3:

Biện pháp tu từ: phép liên kết và ẩn dụ( “Đời y sẽ mốc lên, gỉ đi, mòn, mục ra ở một xó nhà quê…” )

Tác dụng : Biện pháp tu từ làm cho câu văn thêm sinh động, nhịp nhàng hơn. • Gợi ra cảm giác tù túng, thối rữa, vô nghĩa của cuộc đời Thứ. Nhấn mạnh sự bế tắc, mòn mỏi, sự tàn lụi cả về tinh thần lẫn nhân cách.Tố cáo hoàn cảnh xã hội đã vắt kiệt ước mơ và đẩy con người vào kiếp “sống mòn”.

Câu 4: Nhận xét về cuộc cuộc sống và con người của nhân vật Thứ được thể hiện trong đoạn trích:

Cuộc sống của Thứ:

- Nghèo túng, bấp bênh, mất việc, dựa dẫm vợ.

- Bị hoàn cảnh xô đẩy, sống trong nỗi tuyệt vọng và tê liệt.

- Đời sống không lối thoát, giống như đang “lùi dần” cùng con tàu.

Con người Thứ:

- Có hoài bão, lí tưởng, nhưng không đủ điều kiện để thực hiện.

- Nhạy cảm, tự ý thức sâu sắc về sự “sống mòn”.

- Đồng thời cũng yếu đuối, nhu nhược, không đủ nghị lực để chống lại hoàn cảnh —> chấp nhận bị cuốn theo số phận.

—> Thứ là hình ảnh tiêu biểu cho bi kịch của lớp trí thức tiểu tư sản nghèo trước Cách mạng: có ước mơ nhưng bị thực tại tàn nhẫn nghiền nát.

Câu 5:

Su nghĩ của em về một triết lí nhân sinh được rút ra từ văn bản:

“Sống là phải dám thay đổi. Sợ hãi, trì hoãn và buông xuôi sẽ khiến con người mòn mỏi và đánh mất chính mình.”

- Con người nhiều khi bị trói buộc bởi thói quen, nỗi sợ, sự an phận giống như con trâu bị buộc lại cánh đồng dù biết rừng xanh ở phía xa.

- Nếu không dám bước ra khỏi vùng an toàn, ta sẽ “sống mòn”:

- Sống mà không thực sự sống,

- Tồn tại nhưng không tạo ra giá trị

- thời gian bào mòn ước mơ và phẩm giá.

Vì vậy, triết lí của Nam Cao nhắc nhở: Hãy dám hành động, dám đổi thay, dám sống đúng với khát vọng của mình.