Câu 1 (2.0 điểm – khoảng 200 chữ)

Viết đoạn văn phân tích, đánh giá nhân vật Thứ trong đoạn trích “Sống mòn”.

Trong đoạn trích cuối tiểu thuyết Sống mòn, Nam Cao đã khắc họa nhân vật Thứ như một điển hình tiêu biểu cho lớp trí thức tiểu tư sản trước Cách mạng. Thứ từng mang trong mình những hoài bão lớn lao: được học hành, sang Tây du học, trở thành một người hữu ích đem lại những đổi thay cho đất nước. Thế nhưng hiện thực nghèo đói, tù túng và bấp bênh đã vùi lấp tất cả, khiến cuộc đời Thứ rơi vào bi kịch “sống mòn”. Trên con tàu rời Hà Nội, Thứ nhận ra mình đang bị cuốn về quá khứ, về một cuộc sống mòn mỏi, lụi tàn. Những hình ảnh “đời y sẽ mốc lên, gỉ đi, mục ra” cho thấy sự tuyệt vọng đến cùng cực khi con người ý thức rõ sự vô nghĩa của đời mình. Thứ không phải người xấu, thậm chí rất giàu tự trọng, có ý thức sống hữu ích, nhưng lại nhu nhược, thiếu nghị lực để thoát khỏi xiềng xích của hoàn cảnh. Bi kịch của Thứ vừa là bi kịch cá nhân vừa là bi kịch chung của cả một tầng lớp: có trí, có tâm, nhưng bị xã hội thực dân nửa phong kiến làm tê liệt. Qua đó, Nam Cao gửi gắm nỗi xót xa cho con người bị tha hóa và lời cảnh tỉnh: con người chỉ thực sự sống khi biết đấu tranh, vượt lên khỏi sự mòn mỏi của cuộc đời.

Câu 2 (4.0 điểm – khoảng 600 chữ)

Nghị luận về vấn đề “tuổi trẻ và ước mơ” từ ý kiến của Gabriel Garcia Marquez.

Gabriel Garcia Marquez từng viết: “Không phải người ta ngừng theo đuổi ước mơ vì họ già đi mà họ già đi vì ngừng theo đuổi ước mơ”. Lời khẳng định ấy không chỉ gợi ra một chân lí sâu sắc mà còn nhắc nhở mỗi chúng ta về ý nghĩa của tuổi trẻ và những ước mơ ta mang theo. Bởi lẽ, tuổi trẻ không được đo bằng số năm sống, mà bằng sức sống, khát vọng và niềm tin mãnh liệt vào tương lai.

Ước mơ là điểm tựa tinh thần, là ngọn lửa thắp sáng con đường mà con người bước đi trong hành trình trưởng thành. Người trẻ có thể thiếu kinh nghiệm, thiếu tiền bạc, thiếu thành tựu, nhưng nhất định không thể thiếu ước mơ. Bởi chính ước mơ tạo ra động lực để ta cố gắng mỗi ngày, giúp ta không ngừng vươn lên và hoàn thiện bản thân. Khi còn trẻ, ta dám nghĩ, dám làm, dám dấn thân. Những ước mơ – dù giản dị như học một nghề, lập một gia đình yên ấm hay lớn lao như sáng tạo, cống hiến – đều là những hạt giống gieo vào tương lai. Chỉ cần ta không bỏ cuộc, hạt giống ấy sẽ nảy mầm.

Tuy nhiên, tuổi trẻ không phải chỉ có mơ và yêu. Ước mơ chỉ trở thành hiện thực khi đi kèm với nỗ lực, bản lĩnh và sự kiên trì. Nhiều người trẻ hiện nay dễ dàng từ bỏ, ngại khó, thiếu sự dấn thân. Họ không thất bại vì hoàn cảnh mà vì thiếu niềm tin vào chính mình. Một số khác lại sống buông thả, hoang phí tuổi trẻ vào những thứ vô bổ, để rồi khi nhìn lại, chỉ còn lại sự tiếc nuối. Vì vậy, theo đuổi ước mơ không chỉ là nuôi dưỡng khát vọng mà còn là chấp nhận thử thách, vượt qua giới hạn và không ngừng học hỏi. Con đường thực hiện ước mơ thường dài, nhiều gian nan, nhưng chính quá trình ấy làm nên giá trị của tuổi trẻ.

Lời của Marquez nhắc chúng ta rằng: người ta già đi không phải vì tuổi tác mà vì họ đánh mất khát vọng. Một người sáu mươi tuổi vẫn có thể trẻ trung nếu trong tim còn giữ ước mơ; còn một người mới đôi mươi nhưng sống an phận, lười thay đổi thì tâm hồn họ đã “già”. Tuổi trẻ chỉ thực sự sống khi ta dám ước mơ và dám hành động vì ước mơ ấy.

Mỗi chúng ta, dù đang ở giai đoạn nào của cuộc đời, đều cần một ước mơ để hướng đến. Hãy bắt đầu từ những điều nhỏ nhất, nhưng phải đủ kiên trì, đủ đam mê và đủ dũng khí để biến ước mơ thành thật. Bởi nếu tuổi trẻ là món quà, thì ước mơ chính là cách ta làm cho món quà ấy trở nên ý nghĩa.

Tuổi trẻ trôi qua rất nhanh. Nếu không sống hết mình, nếu không cố gắng vì điều ta tin là đúng, đến một lúc nào đó ta sẽ nhận ra rằng điều đáng sợ nhất không phải là thất bại mà là chưa từng dám ước mơ. Hãy để tuổi trẻ của mình không trôi qua trong vô nghĩa. Hãy sống, khát vọng và hành động – để khi nhìn lại, ta có thể tự hào rằng mình đã không “già đi” vì ngừng theo đuổi ước mơ.

Câu 1.

Văn bản được kể theo ngôi thứ ba, nhưng người kể chuyện sử dụng điểm nhìn bên trong nhân vật Thứ – nghĩa là đi sâu vào dòng cảm xúc, suy nghĩ, tâm trạng của Thứ để kể lại.

Câu 2.

Khi còn đi học, Thứ mang những hoài bão rất lớn:

-Đỗ Thành chung → đỗ tú tài → vào đại học → sang Tây học.

• Trở thành một vĩ nhân, đem đến “những sự thay đổi lớn lao” cho đất nước mình.
• Không bao giờ nghĩ đến việc sống một cuộc đời tầm thường, chật hẹp.

Câu 3.

“Đời y sẽ mốc lên, sẽ gỉ đi, sẽ mòn, sẽ mục ra ở một xó nhà quê…”

Biện pháp tu từ:

→ Liệt kê kết hợp với ẩn dụ.

Tác dụng:

-Diễn tả mạnh mẽ nỗi ám ảnh về sự tàn lụi, hủy hoại, “chết ngay trong lúc sống” của đời Thứ.

• Phơi bày cảm giác bế tắc, tuyệt vọng, tự khinh mình của nhân vật.
• Tố cáo cuộc sống nghèo khó, tù túng đương thời đã vùi dập chí hướng, làm con người “mòn rữa”, đánh mất 

Câu 4.

-Cuộc sống: nghèo túng, bấp bênh, không lối thoát; trường tư đóng cửa; không nghề nghiệp; phải trở về quê trong bất lực; đứng trước nguy cơ sống vô nghĩa, “mòn”, “mục”.

-Con người:

• • Từng có hoài bão, từng cháy bỏng khát vọng đổi đời.
  • Nhưng hiện tại bất lực, nhu nhược, không đủ nghị lực chống lại hoàn cảnh.
  • Luôn giằng xé nội tâm: muốn thoát ra nhưng bị nỗi sợ, sự quen chịu đựng và trách nhiệm gia đình trói buộc.
  • Thứ đại diện cho lớp trí thức tiểu tư sản trước Cách mạng: có ý thức, có tâm, nhưng bị hoàn cảnh tàn phá.

Câu 4.

-Cuộc sống: nghèo túng, bấp bênh, không lối thoát; trường tư đóng cửa; không nghề nghiệp; phải trở về quê trong bất lực; đứng trước nguy cơ sống vô nghĩa, “mòn”, “mục”.

• Con người:

• Từng có hoài bão, từng cháy bỏng khát vọng đổi đời.

• Nhưng hiện tại bất lực, nhu nhược, không đủ nghị lực chống lại hoàn cảnh.

• Luôn giằng xé nội tâm: muốn thoát ra nhưng bị nỗi sợ, sự quen chịu đựng và trách nhiệm gia đình trói buộc.

• Thứ đại diện cho lớp trí thức tiểu tư sản trước Cách mạng: có ý thức, có tâm, nhưng bị hoàn cảnh tàn phá.