Câu 1. (2.0 điểm) Phân tích, đánh giá nhân vật Thứ (Dựa trên đặc trưng điển hình trong Sống mòn) Bài làm:Trong đoạn trích, nhân vật Thứ hiện lên điển hình cho bi kịch của người trí thức tiểu tư sản nghèo trước Cách mạng tháng Tám: giàu khát vọng nhưng bị gánh nặng "cơm áo gạo tiền" ghì sát đất. Qua những dòng suy nghĩ và dằn vặt nội tâm, ta thấy Thứ là người có ý thức sâu sắc về giá trị bản thân và ý nghĩa cuộc sống, không chấp nhận lối sống mòn mỏi, vô nghĩa. Tuy nhiên, cái nghèo và hoàn cảnh xã hội ngột ngạt đã biến Thứ thành nạn nhân của sự "chết mòn" về tinh thần, khiến anh luôn sống trong sự giằng xé giữa ước mơ cao đẹp và thực tế phũ phàng. Nghệ thuật miêu tả tâm lí sắc sảo của Nam Cao đã khắc họa Thứ không đơn thuần là một cá nhân, mà là đại diện cho một thế hệ trí thức đang loay hoay tìm lối thoát. Qua nhân vật Thứ, nhà văn không chỉ lên án xã hội tàn nhẫn mà còn gửi gắm cái nhìn nhân đạo, trân trọng những khát vọng lương thiện đang bị vùi dập. Câu 2. (4.0 điểm) Nghị luận xã hội: Tuổi trẻ và ước mơ Bài làm Tuổi trẻ giống như một cơn mưa rào mùa hạ, nhiệt huyết và đầy sức sống, nhưng điều gì giữ cho cơn mưa ấy tưới mát tâm hồn con người mãi mãi? Nhà văn Gabriel Garcia Marquez đã từng đưa ra một chiêm nghiệm sâu sắc: “Không phải người ta ngừng theo đuổi ước mơ vì họ già đi mà họ già đi vì ngừng theo đuổi ước mơ”. Câu nói ấy không chỉ là một định nghĩa mới về tuổi già mà còn là lời cảnh tỉnh về mối quan hệ mật thiết giữa tuổi trẻ và khát vọng sống. Trước hết, cần hiểu "ước mơ" là những khát vọng, mục tiêu tốt đẹp mà con người mong muốn đạt được trong tương lai. Còn "già đi" trong quan niệm của Marquez không đơn thuần là sự lão hóa về mặt sinh học, nếp nhăn trên da hay mái tóc điểm bạc. Đó là sự "già nua" trong tâm hồn, sự cằn cỗi của cảm xúc và sự chấp nhận an phận. Câu nói khẳng định: Chính việc từ bỏ khát vọng mới là nguyên nhân khiến tâm hồn con người trở nên già cỗi, héo hon, bất chấp tuổi tác thực tế. Tại sao việc theo đuổi ước mơ lại quyết định sự "trẻ trung" của con người? Bởi lẽ, ước mơ chính là nguồn năng lượng tái tạo sức sống. Khi có một mục tiêu để hướng tới, con người luôn ở trong tâm thế vận động, sáng tạo và nỗ lực không ngừng. Những thách thức trên hành trình chinh phục ước mơ khiến não bộ tư duy, trái tim rung động và ý chí được tôi luyện. Hãy nhìn Harland Sanders, người sáng lập KFC, ông khởi nghiệp ở tuổi lục tuần nhưng tinh thần của ông rực lửa hơn bất kỳ thanh niên lười biếng nào. Ngược lại, có những người trẻ mới đôi mươi nhưng đã sống mòn mỏi, thiếu lý tưởng, ngày qua ngày lặp lại một chu trình tẻ nhạt; họ đã "già" ngay khi trái tim còn đang đập mạnh mẽ nhất. Đối với tuổi trẻ, ước mơ càng đóng vai trò sống còn. Tuổi trẻ là giai đoạn đẹp nhất để kiến tạo tương lai. Nếu không có ước mơ, tuổi trẻ sẽ như con thuyền ra khơi mà không có la bàn, dễ dàng lạc lối giữa biển đời đầy cám dỗ. Theo đuổi ước mơ giúp người trẻ sống có trách nhiệm, biết vượt qua nghịch cảnh và đóng góp giá trị cho cộng đồng. Tuy nhiên, "theo đuổi ước mơ" không có nghĩa là viển vông, xa rời thực tế. Một bộ phận giới trẻ hiện nay đang nhầm lẫn giữa ước mơ và ảo vọng, hoặc dễ dàng bỏ cuộc khi gặp khó khăn đầu tiên. Lại có những người vin vào cớ "ổn định" để sớm dập tắt ngọn lửa đam mê, chấp nhận cuộc sống nhạt nhòa. Đó là một sự lãng phí to lớn đối với tài nguyên con người. Tóm lại, lời của Marquez là một chân lý sống. Tuổi tác chỉ là những con số, còn thái độ sống mới quyết định vị thế của chúng ta trước thời gian. Mỗi người trẻ hãy nuôi dưỡng cho mình những ước mơ chân chính và kiên trì theo đuổi nó. Hãy nhớ rằng, chừng nào bạn còn khao khát, chừng đó bạn vẫn còn trẻ mãi với cuộc đời. Đừng để tâm hồn mình "lão hóa" trước khi mái tóc kịp phai màu.

Câu 1. Xác định điểm nhìn của người kể chuyện trong văn bản. Điểm nhìn được đặt từ phía người kể chuyện ngôi thứ ba, nhưng hòa nhập sâu vào dòng ý nghĩ, cảm xúc bên trong nhân vật Thứ. Người kể chuyện biết hết, nhưng lựa chọn “điểm nhìn bên trong” Thứ để miêu tả tâm trạng. Câu 2. Ước mơ của nhân vật Thứ khi ngồi trên ghế nhà trường là gì? Khi còn đi học, Thứ mang nhiều hoài bão lớn lao: • Thi đỗ Thành chung, đỗ tú tài, rồi vào đại học. • Sau đó sẽ sang Tây du học. • Trở thành một vĩ nhân, đem lại những đổi thay lớn lao cho đất nước. → Tất cả thể hiện những ước mơ trong sáng, mạnh mẽ của người trí thức trẻ. Câu 3. Phân tích tác dụng của một biện pháp tu từ được sử dụng trong đoạn trích: “Đời y sẽ mốc lên, sẽ gỉ đi, sẽ mòn, sẽ mục ra ở một xó nhà quê….” Biện pháp tu từ: Liệt kê + ẩn dụ (chuyển nghĩa các từ “mốc”, “gỉ”, “mòn”, “mục” – vốn dùng cho đồ vật – sang cuộc đời con người). Tác dụng: • Gợi lên một đời sống trì trệ, u ám, vô nghĩa, đang dần hư hỏng, mục nát. • Nhấn mạnh sự bế tắc, tuyệt vọng, sự “sống mòn” cả về tinh thần và lý tưởng của Thứ. • Tố cáo xã hội thực dân nửa phong kiến đã vùi dập ước mơ, phẩm chất của tầng lớp trí thức tiểu tư sản. • Đồng thời cho thấy nỗi đau, sự tự ý thức cay đắng của nhân vật về thân phận mình. Câu 4. Nhận xét về cuộc sống và con người của nhân vật Thứ trong đoạn trích. Cuộc sống: • Nghèo túng, bấp bênh, không nghề nghiệp ổn định. • Quẩn quanh, tù túng, bị hoàn cảnh xô đẩy dẫn đến một kiếp “sống mòn”. • Cuộc đời trượt dài khỏi ước mơ, chỉ còn những lo toan cơm áo và sự cam chịu. Con người Thứ: • Từng có lý tưởng và khát vọng đẹp đẽ. • Nhưng dần trở nên nhu nhược, hèn yếu, thiếu bản lĩnh, không dám chống lại hoàn cảnh. • Tự ý thức sâu sắc về sự mục ruỗng của đời mình → điều này cho thấy ở Thứ vẫn còn ánh sáng lương tri, nỗi đau của một trí thức không được sống là chính mình. • Thứ là hình ảnh tiêu biểu cho tầng lớp trí thức tiểu tư sản bị tha hóa trong xã hội cũ. Câu 5. Suy nghĩ về một triết lí nhân sinh được rút ra từ văn bản. Một triết lí nổi bật: “Sống tức là thay đổi.” → Văn bản nhắc nhở mỗi người: • Không thể cam chịu, sợ hãi trước những đổi thay của cuộc sống, vì không điều gì đến hai lần. • Con người phải biết dấn thân, vượt khỏi vùng an toàn, chống lại sự trì trệ, nếu không sẽ rơi vào một đời “sống mòn” – tồn tại mà không thực sự sống. • Chỉ những ai dám hành động, dám chịu trách nhiệm với đời mình mới có thể đạt được điều đáng giá. Bài học: Mỗi người trẻ cần nuôi dưỡng ước mơ, nhưng quan trọng hơn là phải có bản lĩnh và quyết tâm để không bị cuộc đời bào mòn.