Câu 1 (2,0 điểm) Hai khổ thơ trong bài “Có một miền quê” của Vũ Tuấn để lại ấn tượng sâu sắc bởi nhiều nét nghệ thuật đặc sắc. Trước hết, tác giả sử dụng hình ảnh giàu tính biểu tượng như “ngô lúa đơm bông”, “hạt gạo thảo thơm” để gợi lên sự trù phú và nghĩa tình của quê hương. Đặc biệt, hình ảnh người mẹ được khắc họa qua phép so sánh “như cánh cò thân thương nhỏ bé”, gợi liên tưởng đến ca dao truyền thống, làm nổi bật vẻ đẹp tảo tần, chịu thương chịu khó. Các từ ngữ “vai gầy”, “vất vả tảo tần”, “trong nắng, trong mưa” giàu sức gợi, khắc họa sự hi sinh thầm lặng. Điệp ngữ “Có một miền” tạo nhịp điệu tha thiết, nhấn mạnh nỗi nhớ quê da diết. Hình ảnh “bát chè xanh”, “trưa hè yên ả” gợi không gian bình dị, ấm áp tình quê. Đặc biệt, cách diễn đạt giàu chất tạo hình như “Mẹ gánh cuộc đời, xộc xệch thời gian” vừa tả thực vừa mang ý nghĩa biểu tượng sâu sắc, làm nổi bật gánh nặng mưu sinh và sự hi sinh của mẹ. Ngôn ngữ mộc mạc mà giàu cảm xúc đã tạo nên vẻ đẹp chân thành cho đoạn thơ.

Câu 2 (4,0 điểm) Trong thời đại mạng xã hội phát triển mạnh mẽ, con người có thể dễ dàng kết nối và chia sẻ thông tin. Tuy nhiên, bên cạnh những lợi ích tích cực, tình trạng “bạo lực ngôn từ” đang trở thành vấn đề đáng lo ngại, đặc biệt với học sinh và giới trẻ. Bạo lực ngôn từ là việc sử dụng lời nói, bình luận, tin nhắn mang tính xúc phạm, miệt thị, châm chọc hoặc công kích người khác. Trên không gian mạng, nhiều người lợi dụng sự ẩn danh để buông lời cay nghiệt mà không nghĩ đến hậu quả. Những câu nói tưởng chừng “vô tình” có thể trở thành vết thương tinh thần sâu sắc đối với người bị nhắm đến.Tóm lại, lời nói có thể chữa lành nhưng cũng có thể gây tổn thương. Xây dựng một môi trường mạng lành mạnh bắt đầu từ chính ý thức của mỗi người. Khi biết sử dụng ngôn từ tích cực, chúng ta không chỉ bảo vệ người khác mà còn thể hiện nhân cách và văn hóa của bản thân.Tác hại của bạo lực ngôn từ rất nghiêm trọng. Trước hết, nó gây tổn thương tâm lý, khiến nạn nhân cảm thấy tự ti, lo âu, thậm chí trầm cảm. Đối với học sinh – lứa tuổi đang hình thành nhân cách – những lời miệt thị về ngoại hình, học lực hay hoàn cảnh gia đình có thể làm các em mất niềm tin vào bản thân. Bên cạnh đó, bạo lực ngôn từ còn làm môi trường mạng trở nên độc hại, phá vỡ các mối quan hệ và làm suy giảm văn hóa ứng xử. Về lâu dài, nó tạo ra thói quen thiếu tôn trọng người khác và làm xói mòn giá trị đạo đức.

Câu 1 (0,5 điểm) Chủ đề của bài thơ là tình yêu quê hương tha thiết, sâu nặng, gắn với nỗi nhớ da diết về gia đình, về cha mẹ và những hình ảnh bình dị của làng quê. Câu 2 (0,5 điểm) Hình ảnh quê hương được nhắc đến qua các từ ngữ, hình ảnh: “cỏ lau”, “khúc hát mẹ ru”, “áo bạc sờn”, “mồ hôi cha”, “ngô lúa đơm bông”, “hạt gạo thảo thơm”, “cánh cò”, “bát chè xanh”, “trưa hè yên ả”, “bàn tay chai sạn”… → Những hình ảnh mộc mạc, gần gũi, đậm chất làng quê Việt Nam.

Câu 3 (1,0 điểm) Điệp ngữ “Có một miền” được lặp lại ở đầu nhiều khổ thơ tạo nên nhịp điệu ngân nga, tha thiết, đồng thời nhấn mạnh hình ảnh quê hương như một miền ký ức sâu đậm trong tâm hồn tác giả. Cách điệp này giúp cảm xúc được dồn nén, lan tỏa, làm nổi bật nỗi nhớ và tình yêu quê hương không thể phai mờ. Nó cũng tạo sự liên kết chặt chẽ giữa các khổ thơ, khiến mạch cảm xúc liền mạch và sâu lắng hơn. Câu 4 (1,0 điểm) Hai dòng thơ khắc họa hình ảnh người cha lam lũ, vất vả vì gia đình. “Áo bạc sờn” gợi sự nghèo khó, nhọc nhằn qua năm tháng. “Mồ hôi cha mặn cả những cánh đồng” vừa tả thực sự lao động vất vả, vừa mang ý nghĩa biểu tượng: thành quả của ruộng đồng thấm đẫm công sức và tình thương của cha. Qua đó thể hiện sự biết ơn, trân trọng của tác giả đối với sự hi sinh thầm lặng của đấng sinh thành.

Câu 5 (1,0 điểm) Từ thông điệp của bài thơ, em hiểu rằng người trẻ cần có trách nhiệm yêu thương và góp phần xây dựng quê hương, đất nước. Trước hết, mỗi người phải học tập tốt, rèn luyện đạo đức và kĩ năng để trở thành công dân có ích. Bên cạnh đó, cần giữ gìn truyền thống tốt đẹp, trân trọng công lao của cha mẹ và thế hệ đi trước. Người trẻ cũng nên tích cực tham gia các hoạt động vì cộng đồng, bảo vệ môi trường và quảng bá hình ảnh quê hương. Khi sống có trách nhiệm, chúng ta mới xứng đáng với những hi sinh thầm lặng của quê nhà.

Câu 1 (2,0 điểm) Bài thơ “Mắt người Sơn Tây” của Quang Dũng để lại ấn tượng sâu sắc bởi nhiều nét nghệ thuật đặc sắc. Trước hết, bài thơ giàu chất lãng mạn và trữ tình, kết hợp hài hòa giữa nỗi nhớ quê hương và hình bóng người con gái xứ Đoài. Hình ảnh thơ mang tính gợi cảm cao, tiêu biểu như “chiều xanh không thấy bóng Ba Vì”, “mây trắng xứ Đoài”, “đôi mắt người Sơn Tây u uẩn chiều lưu lạc”. Đặc biệt, hình tượng đôi mắt được xây dựng như điểm hội tụ cảm xúc, vừa cụ thể vừa mang ý nghĩa biểu tượng cho nỗi buồn chiến tranh và nỗi nhớ quê hương. Tác giả còn sử dụng nhiều câu hỏi tu từ (“Em có bao giờ em nhớ thương?”, “Em có bao giờ em nhớ ta?”) làm giọng thơ thêm da diết, bâng khuâng. Bên cạnh đó, nghệ thuật đối lập giữa quá khứ thanh bình và hiện thực “điêu tàn nối điêu tàn” càng làm nổi bật nỗi đau mất mát. Ngôn ngữ thơ giàu nhạc điệu, giàu tính tạo hình đã góp phần tạo nên một thi phẩm vừa đậm chất sử thi vừa thấm đẫm cảm xúc cá nhân.

Câu 2 (4,0 điểm) Có ý kiến cho rằng: “Càng lún sâu vào đố kị, người ta sẽ đánh mất đi lòng tôn nghiêm và giá trị của bản thân.” Đây là một nhận định đúng đắn và đáng suy ngẫm, đặc biệt trong đời sống của người trẻ hiện nay. Đố kị là trạng thái ganh ghét, khó chịu trước thành công, ưu điểm của người khác. Thay vì học hỏi, người đố kị lại mong người khác thất bại hoặc tìm cách hạ thấp họ. Khi để cảm xúc tiêu cực ấy chi phối, con người dần đánh mất sự bình thản và lòng tự trọng. Bởi lẽ, giá trị của mỗi người được xây dựng từ nỗ lực và phẩm chất của chính mình, không phải từ việc so sánh hay ganh ghét người khác. Tác hại của lòng đố kị rất rõ ràng. Trước hết, nó khiến con người sống trong mệt mỏi, bực bội và bất an. Thay vì tập trung phát triển bản thân, người ta lại bị ám ảnh bởi thành công của người khác. Đố kị còn dễ dẫn đến những hành vi tiêu cực như nói xấu, chơi xấu hay cư xử thiếu công bằng. Về lâu dài, điều đó làm mất đi các mối quan hệ tốt đẹp và uy tín cá nhân. Một người thường xuyên đố kị sẽ khó nhận được sự tôn trọng từ người xung quanh, bởi họ không biết trân trọng giá trị của chính mình. Để loại bỏ thói quen xấutrước hết mỗi người cần rèn luyện sự tự tin và lòng biết ơn. Khi hiểu rằng mỗi cá nhân có một điểm mạnh riêng, ta sẽ không còn quá bận tâm đến việc hơn thua. Thay vì ganh ghét, hãy học cách ngưỡng mộ và học hỏi từ thành công của người khác. Bên cạnh đó, người trẻ nên đặt mục tiêu rõ ràng cho bản thân, tập trung cải thiện năng lực thay vì so sánh. Việc xây dựng lối sống tích cực, bao dung cũng giúp ta giữ được sự thanh thản và phẩm giá.

Tóm lại, đố kị không làm người khác nhỏ lại mà chỉ làm chính ta trở nên tầm thường. Khi biết vượt qua sự ganh ghét, sống chân thành và nỗ lực không ngừng, mỗi người sẽ giữ được lòng tôn nghiêm và khẳng định giá trị đích thực của mình.

Câu 1 (0,5 điểm) Nhân vật trữ tình trong bài thơ là “tôi” – người lính xa quê, mang nỗi nhớ thương da diết về quê hương Sơn Tây và hình bóng người con gái xứ Đoài. Câu 2 (0,5 điểm) Những từ ngữ/ dòng thơ miêu tả “đôi mắt” trong khổ thơ thứ 5: “Đôi mắt người Sơn Tây” “U uẩn chiều lưu lạc” “Buồn viễn xứ khôn khuây”

Câu 3 (1,0 điểm) Bài thơ thể hiện tình cảm nhớ thương sâu nặng của tác giả đối với quê hương Sơn Tây trong cảnh chiến tranh. Đó là nỗi nhớ da diết về cảnh sắc xứ Đoài, về người con gái có “đôi mắt u uẩn”, và cả nỗi đau xót trước cảnh điêu tàn, mất mát do giặc gây ra. Xen lẫn trong nỗi buồn là niềm khát khao ngày trở lại quê hương trong thanh bình. Cảm xúc chủ đạo của bài thơ là nỗi nhớ thương, đau đáu và hi vọng. Câu 4 (1,0 điểm) Câu hỏi tu từ “Em có bao giờ em nhớ thương?” không nhằm tìm kiếm câu trả lời mà để bộc lộ nỗi nhớ và khát khao được đáp lại tình cảm. Cách hỏi ấy làm cho cảm xúc trở nên da diết, tha thiết hơn, đồng thời thể hiện sự cô đơn, trăn trở của người lính nơi xa. Nó cũng góp phần tạo âm điệu bâng khuâng, sâu lắng cho bài thơ.

Câu 5 (1,0 điểm) Bài thơ gửi đến em thông điệp về tình yêu quê hương sâu nặng trong trái tim mỗi con người. Dù phải xa cách bởi chiến tranh, người lính vẫn đau đáu nhớ về nơi chôn nhau cắt rốn và những người thân yêu. Điều đó nhắc nhở chúng ta hôm nay cần trân trọng hòa bình, yêu thương quê hương và gìn giữ những giá trị bình dị xung quanh mình. Khi biết nâng niu những điều thân thuộc, ta sẽ có thêm sức mạnh để vượt qua mọi khó khăn trong cuộc sống.

Câu 1 (2,0 điểm) Trong truyện ngắn “Cổ tích” của Lê Văn Nguyên, nhân vật chị cỏ bò hiện lên là một người phụ nữ nghèo khổ nhưng giàu lòng nhân ái. Chị sống trong túp lều tạm bợ, làm nghề cắt cỏ thuê để mưu sinh qua ngày. Cuộc sống vốn đã thiếu thốn, vậy mà khi gặp bà cụ lang thang, chị vẫn sẵn sàng chia đôi nắm cơm và đón bà về ở cùng. Hành động ấy cho thấy tấm lòng bao dung, biết yêu thương và khát khao có một mái ấm gia đình của chị. Khi mất nghề, cuộc sống càng thêm chật vật, nhưng chị vẫn hết lòng chăm sóc bà cụ như mẹ ruột. Trong đêm đông rét mướt, hai tấm thân gầy ôm nhau sưởi ấm, thể hiện sự gắn bó sâu sắc. Đặc biệt, khi bà mất, chị đã chu đáo tắm rửa, thay áo cho mẹ nuôi trong niềm thương xót nghẹn ngào. Nhân vật chị cỏ bò tiêu biểu cho vẻ đẹp của những con người lao động nghèo: lam lũ mà giàu tình thương, thiếu thốn vật chất nhưng giàu có về tâm hồn.

Câu 2 (4,0 điểm) Trong xã hội hiện đại, khi điều kiện sống ngày càng đầy đủ, không ít bạn trẻ có xu hướng dựa dẫm vào gia đình. Tuy nhiên, tự lập luôn là phẩm chất cần thiết để mỗi người trưởng thành và khẳng định giá trị bản thân. Vì vậy, giới trẻ ngày nay cần rèn luyện lối sống tự lập như một hành trang quan trọng cho tương lai. Tự lập là khả năng tự suy nghĩ, tự quyết định và tự chịu trách nhiệm về cuộc sống của mình. Người sống tự lập không ỷ lại vào cha mẹ hay người khác mà chủ động học tập, lao động và giải quyết vấn đề. Trong học tập, tự lập thể hiện ở việc tự giác làm bài, tự tìm tòi kiến thức thay vì chờ nhắc nhở. Trong cuộc sống, đó là biết quản lí thời gian, chi tiêu hợp lí, tự chăm sóc bản thân.Việc rèn luyện lối sống tự lập mang lại nhiều lợi ích. Trước hết, nó giúp người trẻ trở nên bản lĩnh, tự tin và có khả năng thích nghi với hoàn cảnh. Khi bước vào môi trường mới như đại học hay công việc, những người quen tự lập sẽ không bị bỡ ngỡ. Hơn nữa, tự lập còn giúp ta hiểu giá trị của lao động và sự cố gắng, từ đó biết trân trọng những gì mình có. Ngược lại, nếu quen sống dựa dẫm, khi gặp khó khăn, ta dễ hoang mang, thiếu kĩ năng giải quyết vấn đề.

Câu 1 (0,5 điểm) Truyện được kể theo ngôi thứ ba. Người kể chuyện giấu mình, gọi nhân vật bằng “bà cụ”, “chị cỏ bò”. Câu 2 (0,5 điểm) Những chi tiết miêu tả hoàn cảnh của hai mẹ con sau khi đùm bọc nhau: “Nhà chị cỏ bò, một túp lều thưng vách cót, phủ mái giấy dầu” “Mất nghề, chị cỏ bò đành lân la, van vỉ việc vặt hàng phố” “Mùa đông rét mướt đang về… gió bấc ào ào lùa qua vách cót mỏng” “Hai tấm thân gầy ôm nhau, ủ ấm… dưới tấm chăn chiên lỗ chỗ” → Hoàn cảnh nghèo khó, túng thiếu nhưng giàu tình thương.

Câu 3 (1,0 điểm) Chủ đề của truyện: Ca ngợi tình người ấm áp, sự đùm bọc, yêu thương giữa những con người nghèo khổ, đồng thời thể hiện niềm tin vào giá trị nhân hậu trong cuộc sống. Câu 4 (1,0 điểm) Đoạn văn sử dụng nhiều từ ngữ giàu sức gợi như “rét mướt ác”, “ào ào”, “đồm độp”, “gõ buốt”. Các từ láy và động từ mạnh làm nổi bật cái rét dữ dội, khắc nghiệt của mùa đông. Qua đó, tác giả nhấn mạnh hoàn cảnh đáng thương của hai mẹ con, đồng thời làm nổi bật hơn sự ấm áp của tình người giữa cái lạnh tê tái.

Câu 4 (1,0 điểm) Đoạn văn sử dụng nhiều từ ngữ giàu sức gợi như “rét mướt ác”, “ào ào”, “đồm độp”, “gõ buốt”. Các từ láy và động từ mạnh làm nổi bật cái rét dữ dội, khắc nghiệt của mùa đông. Qua đó, tác giả nhấn mạnh hoàn cảnh đáng thương của hai mẹ con, đồng thời làm nổi bật hơn sự ấm áp của tình người giữa cái lạnh tê tái. Câu 5 (1,0 điểm) Tình người là điều quý giá nhất trong cuộc sống. Khi con người biết yêu thương, đùm bọc nhau, những khó khăn dường như vơi bớt. Trong truyện, dù nghèo khổ, bà cụ và chị cỏ bò vẫn mang đến cho nhau hơi ấm gia đình. Điều đó cho thấy vật chất có thể thiếu thốn nhưng tình thương thì không bao giờ được thiếu. Sống biết sẻ chia sẽ làm cuộc đời trở nên nhân ái và ý nghĩa hơn.

Câu 1 (2,0 điểm) Đoạn trích trong bài thơ “Xin trả lại con Làng Nủ” của Đỗ Xuân Thu mang nhiều đặc sắc nghệ thuật tạo nên sức lay động mạnh mẽ. Trước hết, bài thơ được viết theo thể thơ tự do, câu thơ dài ngắn linh hoạt, phù hợp với dòng cảm xúc đau đớn, nghẹn ngào của nhân vật trữ tình. Tác giả sử dụng dày đặc câu hỏi tu từ như: “Làng Nủ mình đâu rồi bố ơi?”, “Mẹ và các em con cũng đâu rồi hả bố?” nhằm diễn tả sự hoang mang, tuyệt vọng của đứa trẻ giữa thiên tai. Bên cạnh đó, những hình ảnh chân thực, ám ảnh như “lấm lem bùn lũ”, “mù mịt”, “mũi mồm toàn bùn đất” gợi lên hoàn cảnh bi thương, ngột ngạt. Biện pháp đối lập giữa niềm vui “ngày đầu tiên đi học” và thực tại “chỉ thấy bùn” càng làm nổi bật sự mất mát đột ngột, tàn khốc. Giọng thơ tha thiết, xót xa kết hợp với cách xưng hô “con – bố” giàu cảm xúc đã khơi dậy niềm thương cảm sâu sắc nơi người đọc.

Câu 2 (4,0 điểm) Steve Jobs từng nói: “Cuộc sống là một hành trình tìm kiếm sự cân bằng giữa những điều bạn yêu thích và những điều bạn cần làm.” Với người trẻ, đặc biệt là học sinh, việc cân bằng giữa mong muốn cá nhân và kì vọng của gia đình là một thử thách nhưng cũng là bài học quan trọng để trưởng thành. Trước hết, mong muốn của bản thân là những ước mơ, sở thích, định hướng nghề nghiệp mà mỗi người theo đuổi. Trong khi đó, kì vọng của gia đình thường xuất phát từ tình yêu thương, mong con có tương lai ổn định. Khi hai điều này không trùng khớp, học sinh dễ rơi vào áp lực, mâu thuẫn. Vì vậy, điều cần thiết đầu tiên là hiểu rõ chính mình: xác định năng lực, đam mê và mục tiêu lâu dài. Một ước mơ chỉ thực sự có giá trị khi nó dựa trên khả năng và sự nỗ lực nghiêm túc.Bên cạnh đó, học sinh cần trao đổi thẳng thắn với gia đình. Sự chia sẻ chân thành sẽ giúp cha mẹ hiểu con hơn và giảm bớt khoảng cách thế hệ. Thay vì phản ứng tiêu cực hay chống đối, người trẻ nên chứng minh bằng hành động: học tập nghiêm túc, rèn luyện kỉ luật, đạt kết quả cụ thể để tạo niềm tin. Khi cha mẹ thấy con có trách nhiệm với lựa chọn của mình, họ sẽ dễ dàng ủng hộ hơn.

Câu 1 (2,0 điểm) Đoạn trích trong bài thơ “Xin trả lại con Làng Nủ” của Đỗ Xuân Thu mang nhiều đặc sắc nghệ thuật tạo nên sức lay động mạnh mẽ. Trước hết, bài thơ được viết theo thể thơ tự do, câu thơ dài ngắn linh hoạt, phù hợp với dòng cảm xúc đau đớn, nghẹn ngào của nhân vật trữ tình. Tác giả sử dụng dày đặc câu hỏi tu từ như: “Làng Nủ mình đâu rồi bố ơi?”, “Mẹ và các em con cũng đâu rồi hả bố?” nhằm diễn tả sự hoang mang, tuyệt vọng của đứa trẻ giữa thiên tai. Bên cạnh đó, những hình ảnh chân thực, ám ảnh như “lấm lem bùn lũ”, “mù mịt”, “mũi mồm toàn bùn đất” gợi lên hoàn cảnh bi thương, ngột ngạt. Biện pháp đối lập giữa niềm vui “ngày đầu tiên đi học” và thực tại “chỉ thấy bùn” càng làm nổi bật sự mất mát đột ngột, tàn khốc. Giọng thơ tha thiết, xót xa kết hợp với cách xưng hô “con – bố” giàu cảm xúc đã khơi dậy niềm thương cảm sâu sắc nơi người đọc.

Câu 2 (4,0 điểm) Steve Jobs từng nói: “Cuộc sống là một hành trình tìm kiếm sự cân bằng giữa những điều bạn yêu thích và những điều bạn cần làm.” Với người trẻ, đặc biệt là học sinh, việc cân bằng giữa mong muốn cá nhân và kì vọng của gia đình là một thử thách nhưng cũng là bài học quan trọng để trưởng thành. Trước hết, mong muốn của bản thân là những ước mơ, sở thích, định hướng nghề nghiệp mà mỗi người theo đuổi. Trong khi đó, kì vọng của gia đình thường xuất phát từ tình yêu thương, mong con có tương lai ổn định. Khi hai điều này không trùng khớp, học sinh dễ rơi vào áp lực, mâu thuẫn. Vì vậy, điều cần thiết đầu tiên là hiểu rõ chính mình: xác định năng lực, đam mê và mục tiêu lâu dài. Một ước mơ chỉ thực sự có giá trị khi nó dựa trên khả năng và sự nỗ lực nghiêm túc.Bên cạnh đó, học sinh cần trao đổi thẳng thắn với gia đình. Sự chia sẻ chân thành sẽ giúp cha mẹ hiểu con hơn và giảm bớt khoảng cách thế hệ. Thay vì phản ứng tiêu cực hay chống đối, người trẻ nên chứng minh bằng hành động: học tập nghiêm túc, rèn luyện kỉ luật, đạt kết quả cụ thể để tạo niềm tin. Khi cha mẹ thấy con có trách nhiệm với lựa chọn của mình, họ sẽ dễ dàng ủng hộ hơn.

Câu 1 (2,0 điểm) Trong truyện ngắn “Một lần và mãi mãi” của Thanh Quế, nhân vật “tôi” được khắc họa là một cậu bé hồn nhiên nhưng đã từng mắc sai lầm và mang nỗi ân hận suốt đời. Lúc nhỏ, vì ham kẹo và bị bạn rủ rê, “tôi” đã dùng tiền giả để lừa bà Bảy Nhiêu – một người phụ nữ mù lòa, cô đơn. Khi cầm tờ giấy lộn đưa cho bà, “tôi” đã cảm thấy xấu hổ, ngần ngại, chứng tỏ trong sâu thẳm cậu vẫn có lương tâm và biết phân biệt đúng sai. Đỉnh điểm của sự day dứt là khi bà qua đời, “tôi” biết bà thực ra nhận ra tiền giả nhưng vẫn âm thầm chấp nhận. Điều đó khiến nhân vật “tôi” bị ám ảnh suốt bốn mươi năm, mỗi lần về quê đều ra thăm mộ bà và cầu mong được tha thứ. Qua nhân vật “tôi”, tác giả thể hiện sự thức tỉnh của lương tâm và nhắc nhở con người phải sống trung thực, bởi có những lỗi lầm không bao giờ có thể sửa chữa.

Câu 2 (4,0 điểm) Trong cuộc sống, trung thực là một trong những phẩm chất quan trọng nhất làm nên giá trị của con người. Trung thực là sống ngay thẳng, thật thà, tôn trọng sự thật, không gian dối trong lời nói và hành động. Đây không chỉ là một chuẩn mực đạo đức mà còn là nền tảng để xây dựng niềm tin giữa người với người. Trong xã hội hiện nay, trung thực càng trở nên cần thiết. Trong học tập, trung thực giúp học sinh đánh giá đúng năng lực của mình, tránh thói quen gian lận, quay cóp. Trong công việc, trung thực tạo nên uy tín và sự tôn trọng từ đồng nghiệp, khách hàng. Một người sống trung thực sẽ được tin cậy, có các mối quan hệ bền vững và lâu dài. Ngược lại, sự gian dối có thể đem lại lợi ích trước mắt nhưng sẽ khiến con người đánh mất lòng tin, thậm chí phải trả giá đắt. Khi niềm tin bị phá vỡ, rất khó để khôi phục lại như ban đầu. Tuy nhiên, trong thực tế vẫn còn nhiều biểu hiện thiếu trung thực như nói dối để trốn tránh trách nhiệm, gian lận trong thi cử, làm ăn không minh bạch. Những hành vi ấy làm suy giảm đạo đức xã hội và ảnh hưởng tiêu cực đến cộng đồng. Vì vậy, mỗi người cần rèn luyện tính trung thực từ những việc nhỏ nhất: dám nhận lỗi, dám nói thật và sống đúng với lương tâm của mình.

Câu 1 (0,5 điểm). Thể loại của văn bản: Truyện ngắn. Câu 2 (0,5 điểm). Văn bản được kể theo ngôi thứ nhất, xưng “tôi”. Câu 3 (1,0 điểm). Cốt truyện đơn giản nhưng chặt chẽ và giàu ý nghĩa. Truyện xoay quanh một kỉ niệm tuổi thơ của nhân vật “tôi” và thằng Bá khi đã lừa bà Bảy Nhiêu bằng tiền giả để mua kẹo. Cao trào là khi bà Bảy qua đời và mọi người phát hiện bà biết việc bị lừa nhưng vẫn âm thầm chấp nhận. Kết thúc truyện để lại nỗi ân hận day dứt kéo dài suốt bốn mươi năm. Cốt truyện nhẹ nhàng mà sâu sắc, tạo được sức ám ảnh lớn.

Câu 4 (1,0 điểm). Văn bản kể về một lỗi lầm thời thơ ấu của nhân vật “tôi” khi cùng bạn lừa một bà cụ mù bán quán. Qua đó, tác giả thể hiện sự ân hận muộn màng và gửi gắm bài học về lòng trung thực, sự lương thiện và trách nhiệm với hành động của mình. Câu 5 (1,0 điểm). Câu văn “Trong đời, có những điều ta đã lầm lỡ, không bao giờ còn có dịp để sửa chữa được nữa.” nhắc nhở mỗi người phải suy nghĩ kĩ trước khi hành động. Có những sai lầm khi gây ra rồi sẽ không thể quay lại để sửa chữa, đặc biệt khi người bị tổn thương không còn nữa. Vì vậy, ta cần sống trung thực, biết yêu thương và trân trọng những người xung quanh để không phải ân hận về sau.