Câu 1 (0,5 điểm)

• Ngôi kể: Ngôi kể thứ ba (người kể chuyện giấu mặt, gọi tên các nhân vật là "bà cụ", "chị cỏ bò").

Câu 2 (0,5 điểm)

Những chi tiết miêu tả hoàn cảnh của bà cụ và chị cỏ bò sau khi về ở với nhau:

• Về nơi ở: "Một túp lều thưng vách cót, phủ mái giấy dầu, đứng tựa chân tòa nhà ba tầng nghễu nghện".
• Về cuộc sống sinh hoạt: "Tối xuống, bên ngọn đèn hạt đỗ, nho nhỏ câu nói, tiếng cười", "Thêm bà cụ, bớt bát cơm mà vui".
• Về tình cảm: "Chị quý bà như mẹ, bà thương chị như con", "hai tấm thân gầy ôm nhau, ủ ấm hơi thở cho nhau".

Câu 3 (1,0 điểm)

• Chủ đề của truyện: Ca ngợi vẻ đẹp của tình người, sự đồng cảm và đùm bọc lẫn nhau giữa những thân phận nghèo khổ, bất hạnh trong xã hội. Qua đó, tác giả khẳng định giá trị của sự tử tế và tình yêu thương chân thành có thể sưởi ấm những mảnh đời cơ cực.

Câu 4 (1,0 điểm)

Nhận xét về tác dụng của cách dùng từ ngữ trong đoạn văn:

• Sử dụng từ ngữ giàu sức gợi: Các từ láy và động từ mạnh như "ào ào", "đồm độp", "lùa", "gõ buốt" phối hợp với tính từ "mỏng", "ác".
• Tác dụng:
• • Tái hiện sinh động, chân thực sự khắc nghiệt của thiên nhiên (gió rét, sương muối) đối chọi với sự mong manh của kiếp người nghèo khổ.
  • Nhấn mạnh hoàn cảnh khốn cùng, bần hàn của hai nhân vật.
  • Tạo ra bầu không khí lạnh lẽo, tê tái, chuẩn bị tâm thế cho sự ra đi của bà cụ, đồng thời làm nổi bật sự ấm áp của tình người trong gian khó.

Câu 5 (1,0 điểm)

Đoạn văn tham khảo: Trong cuộc sống, tình người chính là "ngọn lửa" sưởi ấm những tâm hồn giữa giá lạnh của cuộc đời. Qua câu chuyện về bà cụ kẹo và chị cỏ bò, ta thấy tình thương không nhất thiết phải đến từ những người cùng máu mủ, mà nó nảy sinh từ sự đồng cảm giữa những người cùng cảnh ngộ. Tình người giúp con người có thêm sức mạnh để vượt qua nghịch cảnh, biến những túp lều rách nát thành tổ ấm đầy ắp tiếng cười. Khi chúng ta biết sẻ chia, thế giới sẽ bớt đi sự lạnh lẽo và mỗi cá nhân sẽ tìm thấy giá trị đích thực của hạnh phúc. Đúng như tên truyện, tình người chính là phép màu tạo nên những "câu chuyện cổ tích" giữa đời thường.

Câu 1: Phân tích đặc sắc nghệ thuật của đoạn trích (Khoảng 200 chữ)

Đoạn trích trong bài thơ "Xin trả lại con Làng Nủ" của Đỗ Xuân Thu không chỉ lay động lòng người bởi nội dung bi thương mà còn bởi những giá trị nghệ thuật đặc sắc. Trước hết, tác giả sử dụng thể thơ tự do với nhịp điệu dồn dập, ngắt quãng như hơi thở yếu ớt, nghẹn ngào của đứa trẻ đang bị vùi lấp. Ngôn ngữ thơ mộc mạc, giản dị, gần gũi với lời ăn tiếng nói hằng ngày nhưng lại có sức công phá cảm xúc mạnh mẽ. Điểm sáng nghệ thuật nằm ở việc sử dụng hệ thống câu hỏi tu từ liên tiếp (Làng Nủ mình đâu rồi? Mẹ và các em đâu rồi?) kết hợp với hình ảnh đối lập giữa quá khứ tươi sáng (ngày khai giảng, Trung thu) và thực tại tàn khốc (bùn đất, lạnh lẽo). Phép nhân hóa và ẩn dụ qua hình ảnh "bùn" xuyên suốt đoạn trích đã cụ thể hóa sự hủy diệt của thiên tai. Đặc biệt, việc chọn ngôi kể thứ nhất (đứa trẻ xưng "con") tạo nên một điểm nhìn trần thuật đầy ám ảnh, giúp người đọc thấu cảm trực tiếp nỗi đau và sự ngây thơ đến xót lòng của nạn nhân. Tất cả đã tạo nên một bản bi ca đầy tính nhân văn, khơi gợi sự đồng cảm sâu sắc trong lòng độc giả.

Câu 2: Nghị luận về sự cân bằng giữa mong muốn bản thân và kì vọng gia đình (Khoảng 500 chữ)

Mở bài: Cuộc đời mỗi người là một bản nhạc mà ở đó, chúng ta vừa là nhạc công, vừa là người thưởng thức. Như Steve Jobs từng nói: “Cuộc sống là một hành trình tìm kiếm sự cân bằng giữa những điều bạn yêu thích và những điều bạn cần làm.” Đối với học sinh hiện nay, sự cân bằng khó khăn nhất chính là dung hòa giữa đam mê cá nhân và những kỳ vọng lớn lao từ gia đình.

Thân bài:

• Giải thích câu nói:
• • "Điều bạn yêu thích": Là đam mê, sở thích, ước mơ riêng của cá nhân.
  • "Điều bạn cần làm": Là trách nhiệm, nghĩa vụ và trong bối cảnh học đường, đó thường là sự kỳ vọng về thành tích, nghề nghiệp mà cha mẹ mong muốn.
  • => Ý nghĩa: Cân bằng là trạng thái không để cái này triệt tiêu cái kia, giúp chúng ta vừa sống có trách nhiệm, vừa không đánh mất chính mình.
• Thực trạng và lý do của sự mất cân bằng:
• • Nhiều bạn trẻ sống trong áp lực phải trở thành "con nhà người ta" để làm vừa lòng cha mẹ, dẫn đến trầm cảm, mệt mỏi.
  • Ngược lại, có những bạn quá sa đà vào sở thích cá nhân mà bỏ bê trách nhiệm học tập, gây ra mâu thuẫn gia đình.
  • Khoảng cách thế hệ khiến cha mẹ thường nhìn cuộc sống bằng trải nghiệm cũ, còn người trẻ nhìn bằng khát vọng mới.
• Học sinh cần làm gì để cân bằng?
• 1. Thấu hiểu và đối thoại: Thay vì phản kháng cực đoan, học sinh cần chủ động chia sẻ kế hoạch và đam mê của mình với cha mẹ. Hãy chứng minh rằng "điều mình thích" cũng có giá trị và lộ trình rõ ràng.
  2. Chứng minh bằng hành động: Để cha mẹ tin tưởng vào đam mê, trước hết chúng ta phải hoàn thành tốt "điều cần làm" (việc học tập). Khi bạn có trách nhiệm với hiện tại, tiếng nói của bạn về tương lai mới có trọng lượng.
  3. Lập kế hoạch khoa học: Chia thời gian hợp lý cho cả việc học và việc theo đuổi năng khiếu. Cân bằng không phải là 50/50 mà là sự ưu tiên đúng thời điểm.
  4. Kiên định nhưng linh hoạt: Đôi khi, kỳ vọng của gia đình chính là một sự gợi ý an toàn. Hãy học cách chọn lọc những điều tốt đẹp từ kỳ vọng đó để lồng ghép vào đam mê của mình.
• Bài học nhận thức và hành động:
• • Nhận thức: Đam mê không có nghĩa là ích kỷ, và kỳ vọng không nhất thiết là xiềng xích.
  • Hành động: Hãy biến kỳ vọng của gia đình thành động lực chứ không phải áp lực.

Kết bài: Hành trình trưởng thành không phải là cuộc chiến giữa ta và cha mẹ, mà là cuộc hành trình để ta và cha mẹ cùng hiểu nhau hơn. Khi tìm được điểm giao thoa giữa mong muốn cá nhân và sự mong mỏi của gia đình, chúng ta không chỉ tìm thấy sự cân bằng mà còn tìm thấy hạnh phúc thực sự trên con đường mình đã chọn.

Câu 1 (0,5 điểm)

Nhân vật trữ tình trong bài thơ là: Người con (một đứa trẻ là nạn nhân trong vụ sạt lở tại Làng Nủ).

Câu 2 (0,5 điểm)

Những từ ngữ miêu tả hoàn cảnh của "con" trong hai khổ thơ đầu bao gồm:

• Về ngoại hình/trạng thái: Lấm lem bùn lũ, không thể nào cựa được chân tay, không thở được.
• Về không gian: Mù mịt, mũi mồm toàn bùn đất.

Câu 3 (1,0 điểm)

Biện pháp tu từ chính được sử dụng là Đối lập (Tương phản) giữa quá khứ gần và hiện tại:

• Quá khứ: Trường mới khai giảng, "sung sướng" đi học, thế giới của trẻ thơ với bạn bè, tiếng khóc dỗi hờn hồn nhiên.
• Hiện tại: "Chỉ thấy bùn" – sự im lặng đáng sợ, sự vùi lấp của thiên tai.

Tác dụng:

• Làm nổi bật sự khốc liệt, đột ngột của thiên tai đã cướp đi niềm vui và tương lai của đứa trẻ.
• Xoáy sâu vào nỗi đau xót, nghẹn ngào của người đọc trước sự sống mong manh.
• Thể hiện niềm thương cảm sâu sắc của tác giả đối với những nạn nhân nhỏ tuổi.

Câu 4 (1,0 điểm)

Cảm hứng chủ đạo của bài thơ là:

• Nỗi đau xót, bi thương trước thảm cảnh thiên tai (vụ sạt lở Làng Nủ).
• Sự đồng cảm, xót thương tận cùng dành cho những linh hồn nhỏ bé, những gia đình bị ly tán bởi lũ dữ.
• Tiếng lòng tiếc thương cho những ước mơ dang dở của trẻ thơ.

Câu 5 (1,0 điểm)

Từ góc nhìn của một người trẻ, em có thể thực hiện những hành động thiết thực để chia sẻ với đồng bào vùng lũ như:

• Về vật chất: Quyên góp sách vở, đồ dùng học tập, quần áo cũ hoặc trích tiền tiết kiệm để gửi tới các quỹ cứu trợ uy tín.
• Về tinh thần: Viết thư động viên, lan tỏa những thông tin tích cực và kêu gọi sự giúp đỡ từ cộng đồng thông qua mạng xã hội một cách có trách nhiệm.
• Về ý thức: Nâng cao nhận thức về bảo vệ môi trường, biến đổi khí hậu để giảm thiểu những hậu quả của thiên tai trong tương lai.

1. Văn bản trên thuộc thể loại truyện thơ, cụ thể là trích đoạn từ truyện thơ Nôm khuyết danh "Tống Trân – Cúc Hoa".
2. Những nhân vật xuất hiện trong văn bản là: Tống Trân, Cúc Hoa, và mẹ của Tống Trân. (Chú ý: Dù cha của Cúc Hoa có vai trò quan trọng trong tóm tắt, nhưng không xuất hiện trực tiếp trong đoạn trích thơ).
3. Hoàn cảnh sống của Tống Trân và Cúc Hoa trong đoạn trích là cảnh nghèo khó, vất vả, cụ thể là hai người sống trong cảnh "cơm tấm canh lê", "gầy gò, da dẻ xanh xao" và phải chắt chiu từng chút một để sinh tồn. Hoàn cảnh này thể hiện thân phận của nhân vật trong xã hội phong kiến, họ phải cam chịu và vượt qua gian khổ, nhưng cũng là điều kiện để tôn vinh đức hi sinh, thủy chung và nghị lực của họ.
4. Thông qua mối quan hệ với mẹ chồng, Cúc Hoa thể hiện phẩm chất hiếu thảo, thủy chung và vị tha. Những chi tiết cho thấy điều đó là:
5. • Cúc Hoa nhường nhịn thức ăn, chỉ ăn cơm với "canh lê" để mẹ chồng có phần nhiều hơn.
   • Nàng nói với mẹ chồng: "Lạy mẹ cùng chàng chớ quản tôi" để thể hiện sự quan tâm, lo lắng và không muốn mẹ chồng lo lắng cho mình.
   • Dù mẹ chồng có chút vàng, Cúc Hoa vẫn giấu đi và bảo mẹ gìn giữ để nương tựa, không dám đụng vào.
6. Ước mơ "bảng vàng rồng mây" thể hiện khát vọng của nhân dân về việc sự học là con đường để thay đổi số phận, mang lại cuộc đời tốt đẹp, tránh xa cảnh nghèo khổ, và danh vọng, sự thành công sau bao năm nỗ lực. 

Đoạn trích khắc họa thành công tình yêu làng, yêu nước sâu sắc của ông Hai qua nghệ thuật miêu tả tâm lý, xây dựng tình huống éo le và sử dụng ngôn ngữ chân thực. Nội dung nổi bật là sự chuyển biến tâm trạng của ông từ tự hào về làng sang đau đớn, tủi nhục khi nghe tin làng theo giặc, cho đến khi vượt qua nỗi đau để tìm về niềm tin và lòng tự hào. 

Hình ảnh những bà mẹ Việt Nam anh hùng trong thời chiến là biểu tượng của sự kiên cường, dũng cảm, hy sinh và tình yêu nước sâu sắc. Họ thể hiện tinh thần bất khuất trước kẻ thù, chấp nhận gian khổ, sẵn sàng hy sinh cả tính mạng để bảo vệ con cái và quê hương, như trong bài thơ "Bà má Hậu Giang" của Tố Hữu, khắc họa một người mẹ đã hy sinh vì cách mạng. 

thể hiện sự đau đớn tột cùng và tình yêu thương vô bờ của người con dành cho người mẹ đã hy sinh trong kháng chiến chống thực dân Pháp. Dù lời dặn của mẹ như lưỡi gươm cắt vào lòng, con vẫn nghe lời, kiên cường chiến đấu và quyết tâm noi gương mẹ để giải phóng đất nước. Hình ảnh người mẹ hy sinh và lòng trung kiên của con đã khắc sâu vào lòng người dân vùng sông nước Hậu Giang

• Câu 1. Ngôi kể: Thông tin bạn cung cấp là tên tác giả và tác phẩm, nhưng không có nội dung văn bản đi kèm. Vì vậy, không thể xác định chính xác ngôi kể mà không có nội dung bài viết. Tuy nhiên, các bài văn nghị luận, bài báo hay truyện ngắn thường sử dụng ngôi thứ nhất hoặc ngôi thứ ba.
• Câu 2. Tóm tắt: Để tóm tắt văn bản, cần đọc nội dung chính và các chi tiết quan trọng của bài viết. Yêu cầu tóm tắt cần có văn bản gốc.
• Câu 3. Nhận xét về nhân vật ông già Mai:Phân tích tính cách, hành động, vai trò của nhân vật trong câu chuyện dựa trên nội dung văn bản.
• Câu 4. Chi tiết yêu thích: Việc lựa chọn chi tiết yêu thích và lý do phụ thuộc hoàn toàn vào cảm nhận cá nhân của người đọc sau khi đọc văn bản.
• Câu 5. Ảnh hưởng của tình cảm gia đình:Phân tích tác động của tình cảm gia đình đến sự phát triển, hành động, suy nghĩ của nhân vật Mai.