Câu 1 (2.0 điểm): Viết đoạn văn nghị luận khoảng 200 chữ phân tích nội dung, nghệ thuật của bài thơ “Những người đàn bà bán ngô nướng”

Bài thơ Những người đàn bà bán ngô nướng khắc họa hình ảnh những người phụ nữ lao động nơi phố thị về đêm – những con người âm thầm mưu sinh trong giá lạnh, khói bụi và vất vả mưu sinh. Nội dung bài thơ không chỉ thể hiện nỗi vất vả của họ mà còn gửi gắm tình thương, sự trân trọng và đồng cảm sâu sắc của tác giả đối với số phận những người phụ nữ nghèo khó. Họ hiện lên trong bài thơ không tên, không tuổi, không tiếng nói – đại diện cho lớp người lao động lặng thầm, cần cù và kiên cường giữa cuộc sống khắc nghiệt. Về nghệ thuật, bài thơ nổi bật ở giọng điệu trữ tình xen lẫn hiện thực, hình ảnh thơ giản dị mà giàu sức gợi, kết hợp với nhịp điệu nhẹ nhàng, lắng sâu. Đặc biệt, nghệ thuật đối lập giữa không gian lạnh lẽo của đêm tối và ánh lửa ấm áp từ bắp ngô nướng càng làm nổi bật hình ảnh kiên cường của những người phụ nữ. Qua đó, bài thơ không chỉ là một lát cắt của cuộc sống mà còn là lời nhắc nhở về sự cảm thông và sẻ chia trong xã hội hôm nay.

Câu 2 (4.0 điểm): Bài văn nghị luận khoảng 600 chữ về câu nói: “Cuộc sống không phải là để chờ đợi cơn bão đi qua, cuộc sống là để học được cách khiêu vũ trong mưa.” (Vivian Greene)

Cuộc sống luôn ẩn chứa những điều không thể đoán trước – niềm vui, nỗi buồn, thành công, thất bại… Chính vì thế, có người chọn cách chờ đợi những giông tố qua đi mới dám sống trọn vẹn, nhưng cũng có người lại học cách mỉm cười, kiên cường ngay trong nghịch cảnh. Câu nói của Vivian Greene: “Cuộc sống không phải là để chờ đợi cơn bão đi qua, cuộc sống là để học được cách khiêu vũ trong mưa” là một lời nhắn gửi sâu sắc về bản lĩnh sống và thái độ tích cực đối với thử thách trong cuộc đời.

Trước hết, câu nói khẳng định một chân lý: thử thách, khó khăn là điều tất yếu trong cuộc sống. Không ai có thể sống mà không trải qua những cơn “bão” – đó có thể là thất bại trong công việc, tổn thương trong tình cảm, hay những mất mát trong cuộc sống. Nếu chỉ chờ đợi cơn bão đi qua, con người sẽ sống trong lo âu, bị động và dễ đánh mất cơ hội. Ngược lại, nếu biết “khiêu vũ trong mưa” – tức là biết đối diện với khó khăn bằng tinh thần lạc quan, chủ động – ta sẽ rèn luyện được ý chí, lòng dũng cảm và từ đó trưởng thành hơn.

Với người trẻ, thái độ sống này càng trở nên quan trọng. Thanh xuân là quãng thời gian của ước mơ, khám phá và khẳng định bản thân. Nhưng không ít bạn trẻ hiện nay lại dễ gục ngã trước thất bại đầu tiên, lựa chọn buông bỏ thay vì vượt qua. Nếu học được cách “khiêu vũ trong mưa”, họ sẽ không bị hoàn cảnh chi phối mà sẽ làm chủ được cuộc sống. Thực tế cho thấy, nhiều tấm gương vượt khó đã minh chứng cho giá trị của tinh thần này. Nick Vujicic – người đàn ông không tay không chân – không chờ phép màu thay đổi số phận, anh đã tự đứng lên, truyền cảm hứng sống cho hàng triệu người trên thế giới.

Tuy nhiên, việc “khiêu vũ trong mưa” không đồng nghĩa với sự lạc quan mù quáng hay coi thường khó khăn. Đó là bản lĩnh biết nhìn thẳng vào thử thách, không trốn tránh, không chờ đợi sự hoàn hảo, mà biết chấp nhận thực tế để tìm ra con đường thích hợp. Người biết biến nghịch cảnh thành động lực, biến thất bại thành bài học là người có khả năng đi xa trên hành trình cuộc đời.

Tóm lại, thông điệp mà câu nói gửi gắm chính là hãy sống một cuộc đời chủ động, mạnh mẽ, bản lĩnh. Đừng chỉ chờ đợi cuộc đời thuận lợi mới hạnh phúc, hãy học cách hạnh phúc ngay cả khi cuộc đời chưa hoàn hảo. Bởi lẽ, điều quan trọng không phải là trời có mưa hay không, mà là ta có đủ can đảm để khiêu vũ trong mưa hay không.

Câu 1. (0.5 điểm)

Thể thơ: Tự do.

Câu 2. (0.5 điểm)

Những từ ngữ cho thấy thái độ của người đi đường với người đàn bà bán ngô nướng: thờ ơ, rẻ rúng. 

Câu 3. (1.0 điểm)

- Biện pháp tu từ đối: cầm lên - vứt xuống.

- Tác dụng: 

+ Làm câu thơ hay, sinh động, cân xứng, hài hòa. 

+ Làm rõ thái độ coi thường, rẻ rúng của người đi đường đối với từng bắp ngô cũng như người đàn bà bán ngô nướng; cho thấy sự đáng thương, tội nghiệp của người đàn bà bán ngô nướng và những người lao động vất vả mưu sinh. 

Câu 4. (1.0 điểm)

- Mạch cảm xúc của bài thơ vận động theo cảm xúc của nhân vật trữ tình. 

+ Cảm xúc được khơi nguồn từ sự đồng cảm, chia sẻ, ngậm ngùi, thương cảm cho cuộc sống mưu sinh của người đàn bà bán ngô.

+ Tiếp đó là cảm xúc bồi hồi, nhớ thương về tuổi thơ với sự cảm thông dành cho những nhọc nhằn, vất vả của cha mẹ. 

+ Khép lại bài thơ là cảm xúc chiêm nghiệm, nâng niu, trân trọng vẻ đẹp giản dị, thơm sạch của đời sống. 

Câu 5. (1.0 điểm) 

- Có thể theo hướng: 

+ Thông điệp: Hãy đồng cảm, chia sẻ với những hoàn cảnh khó khăn, bất hạnh. 

+ Lí giải: Không phải ai cũng được sinh ra, lớn lên trong hoàn cảnh đủ đầy, hạnh phúc. Do đó, trước những hoàn cảnh khó khăn, ta cần biết đồng cảm, chia sẻ và yêu thương họ. Sự yêu thương, sẻ chia của ta sẽ là nguồn động lực, niềm tin và tiếp sức cho họ trong cuộc sống và góp phần làm xã hội trở nên tốt đẹp hơn. 

Câu 1 (2.0 điểm): Viết đoạn văn nghị luận khoảng 200 chữ phân tích nghệ thuật xây dựng nhân vật Thứ

Trong tác phẩm Những đứa con trong gia đình của Nguyễn Thi, nhân vật Thứ – người lính trẻ mới ra trận – được xây dựng bằng nhiều biện pháp nghệ thuật đặc sắc, thể hiện chiều sâu tâm lý và sự trưởng thành của thế hệ trẻ trong chiến tranh. Thứ hiện lên là một người lính còn non trẻ, vụng về, lần đầu cầm súng ra trận, mang theo nhiều lo lắng và sợ hãi. Tuy nhiên, chính trong hoàn cảnh khốc liệt ấy, nhà văn đã sử dụng nghệ thuật miêu tả nội tâm sâu sắc để khắc họa quá trình chuyển biến trong suy nghĩ và cảm xúc của Thứ. Anh không chỉ run rẩy vì tiếng súng mà còn nghĩ đến mẹ, đến chị, đến gia đình và lý tưởng chiến đấu. Thứ dần vượt qua sự sợ hãi ban đầu để trưởng thành, dũng cảm đối mặt với kẻ thù. Nghệ thuật xây dựng nhân vật Thứ thành công ở việc làm nổi bật vẻ đẹp của một thanh niên thời chiến: giàu tình cảm, chân thật, dũng cảm và đang trên hành trình trưởng thành. Điều đó cho thấy tấm lòng trân trọng của Nguyễn Thi đối với thế hệ trẻ Việt Nam trong cuộc kháng chiến vĩ đại của dân tộc.

Câu 2 (4.0 điểm): Bài văn nghị luận khoảng 600 chữ về chủ đề “Chấp nhận thất bại để thành công”

Trong hành trình của cuộc sống, không ai tránh khỏi những lần vấp ngã. Có người thất bại và mãi mãi gục ngã, nhưng cũng có người từ chính thất bại mà vươn lên mạnh mẽ hơn. Như một câu nói nổi tiếng từng nhấn mạnh: “Sự vinh quang lớn nhất của chúng ta không nằm ở việc không bao giờ thất bại mà nằm ở việc vươn dậy sau mỗi lần vấp ngã.” Từ góc nhìn của người trẻ, tôi cho rằng: chấp nhận thất bại chính là điều kiện cần thiết để đi đến thành công.

Thất bại là điều không thể tránh khỏi trong cuộc sống. Nó có thể đến từ sự thiếu kinh nghiệm, thiếu kiến thức, hay cả những biến cố ngoài mong muốn. Nhưng điều quan trọng không phải là ta đã từng ngã bao nhiêu lần, mà là ta có dám đứng dậy để đi tiếp hay không. Thất bại, nếu được nhìn nhận đúng đắn, sẽ trở thành bài học quý giá giúp ta trưởng thành, hoàn thiện và mạnh mẽ hơn.

Người trẻ thường mang trong mình nhiều ước mơ và hoài bão. Nhưng nếu sợ thất bại, họ sẽ không dám bắt đầu, không dám thử nghiệm, và cũng không thể trưởng thành. Trong thời đại hội nhập và cạnh tranh khốc liệt, việc đối diện với thử thách và chấp nhận thất bại là điều tất yếu để học hỏi, rèn luyện và đạt được thành công bền vững. Thất bại giúp người trẻ nhận ra điểm yếu của bản thân, từ đó điều chỉnh hướng đi, trau dồi kỹ năng và phát triển tư duy tích cực.

Thực tế cho thấy, nhiều người thành công nổi tiếng từng trải qua thất bại nặng nề. Thomas Edison thất bại hàng nghìn lần trước khi sáng chế ra bóng đèn điện. Steve Jobs từng bị sa thải khỏi chính công ty mình sáng lập nhưng rồi quay trở lại, biến Apple thành đế chế công nghệ. Ở Việt Nam, nhiều bạn trẻ khởi nghiệp thất bại từ những lần đầu nhưng không bỏ cuộc, nhờ đó tích lũy kinh nghiệm và sau cùng đạt được thành công xứng đáng.

Tuy nhiên, chấp nhận thất bại không có nghĩa là đầu hàng. Đó là sự chấp nhận mang tính tích cực – biết nhìn nhận vấn đề, không đổ lỗi, không than vãn mà tìm ra nguyên nhân để khắc phục. Mỗi lần thất bại là một cơ hội để học hỏi và bước gần hơn tới thành công.

Tóm lại, với người trẻ, thất bại không phải là kết thúc mà là điểm khởi đầu của sự trưởng thành. Chỉ khi dám đối mặt, dám chấp nhận và không ngừng vươn lên từ thất bại, ta mới có thể thực sự chạm tay vào thành công.

Câu 1.

Ngôi kể thứ ba.

Câu 2.

Những từ ngữ, hình ảnh khắc họa cuộc sống của Thứ khi ở Hà Nội: sống rụt rè hơn, sẻn so hơn, sống còm rom, chỉ còn dám nghĩ đến chuyện để dành, chuyện mua vườn, chuyện làm nhà, chuyện nuôi sống bản thân với vợ con.

Câu 3.

- chỉ ra được một biện pháp tu từ: so sánh y thấy mình gần như là một phế nhân.

-phân tích tác dụng của biện pháp tu từ so sánh trong câu: làm câu văn hay, sinh động, gợi hình, gợi cảm; làm rõ hơn sự khổ đau, dằn vặt, bất lực của Thứ khi ý thức được tình cảnh thảm hại trong hiện tại; tác giả thể hiện sự đồng cảm, thấu hiểu với những đau khổ, dằn vặt, xót xa trong nhân vật. 

Câu 4.

+ Cuộc sống ở Sài Gòn là cuộc sống của một kẻ lông bôngnhưng với Thứ, đây vẫn là quãng thời gian đẹp gắn với những hăm hở, náo nức, mong chờ,...

+ Cuộc sống ở Hà Nội là cuộc sống của rụt rè, sẻn so, còm rom, chỉ dám nghĩ đến chuyện để dành, chuyện mua vườn, chuyện làm nhà, chuyện nuôi sống y với vợ con y.

- Dù ở Sài Gòn hay Hà Nội, cuộc sống của Thứ vẫn có những áp lực, nhọc nhằn. Vậy nhưng, nếu ở Sài Gòn, Thứ được sống trong những năm tháng vui vẻ với hoài bão và tự do thì ở Hà Nội, cuộc sống của anh lại bị đè nặng bởi trách nhiệm. 

Câu 5. 

+ Thông điệp: Sống là thay đổi. 

+ Lí giải: Cuộc đời vốn đa chiều nên khi chấp nhận sống là thay đổi, ta sẽ biết cách ứng xử phù hợp trước những biến cố xảy đến. Mỗi người đều cần học cách thích nghi trước hoàn cảnh để tôi rèn ý chí và bản lĩnh. Khi ấy, ta mới có thể tìm kiếm và gặt hái được hạnh phúc thật sự. 

Câu 1 (2.0 điểm): Viết đoạn văn khoảng 200 chữ

Khi nghe giọng hát của người nông dân trong đoạn thơ, nhân vật trữ tình đã có những liên tưởng vô cùng sâu sắc và xúc động. Giọng hát ấy vang lên dưới vành nón, trầm ấm, mộc mạc nhưng chứa chan tình cảm, khiến người nghe cảm nhận được sự gắn bó máu thịt giữa con người và ruộng đồng. Âm thanh ấy không chỉ đơn thuần là tiếng hát mà còn là hiện thân của hồn quê, của đất đai và cây lúa. Giọng hát “như tiếng lúa khô chảy vào trong cốt” – một hình ảnh ẩn dụ đầy sáng tạo, thể hiện sự thấm sâu, ngấm vào tận tâm hồn, như những hạt lúa gieo vào lòng người. Nó mang theo âm hưởng của sự sống, của lao động bền bỉ và hy sinh thầm lặng. Còn “như đất ấm trào lên trong lóe sáng lưỡi cày” lại gợi cảm giác về một sức sống mãnh liệt, sự hồi sinh và hi vọng. Qua những liên tưởng ấy, nhân vật trữ tình không chỉ bộc lộ sự cảm phục mà còn thể hiện tình yêu, sự trân trọng đối với người nông dân – những con người lao động giản dị nhưng góp phần nuôi dưỡng sự sống và tâm hồn dân tộc.

Câu 2 (4.0 điểm): Viết bài văn nghị luận khoảng 600 chữ

Đề bài: Có ý kiến cho rằng: Tuổi trẻ ngày nay sống cần có ước mơ; ý kiến khác lại khẳng định: Tuổi trẻ thời hội nhập hãy sống thực tế. Từ góc nhìn của người trẻ, anh/chị hãy trình bày suy nghĩ về vấn đề trên.

Tuổi trẻ là quãng thời gian đẹp nhất trong cuộc đời mỗi con người – khoảng thời gian để mơ ước, để khát khao, để hành động và để trưởng thành. Trong xã hội hiện đại, có người cho rằng tuổi trẻ cần sống có ước mơ để dẫn lối cho tương lai. Ngược lại, cũng có ý kiến cho rằng trong thời kỳ hội nhập đầy cạnh tranh, người trẻ cần sống thực tế. Từ góc nhìn của một người trẻ, tôi cho rằng: tuổi trẻ cần dung hòa cả hai – vừa có ước mơ để định hướng, vừa sống thực tế để biến ước mơ thành sự thật.

Ước mơ là khát vọng, là mục tiêu sống của mỗi người. Nhờ có ước mơ, con người mới có động lực để vươn lên, vượt qua khó khăn, thử thách. Một người trẻ sống có ước mơ sẽ không chấp nhận sự tầm thường, họ dám nghĩ, dám làm và nỗ lực không ngừng để chạm đến những điều lớn lao. Tuy nhiên, nếu chỉ có ước mơ mà thiếu thực tế, ta dễ rơi vào tình trạng mơ mộng, thiếu hành động cụ thể, dễ thất vọng khi thực tế không như mong muốn.

Ngược lại, sống thực tế là biết nhìn nhận đúng năng lực, hoàn cảnh của bản thân, từ đó đưa ra lựa chọn phù hợp và hành động hiệu quả. Thực tế giúp người trẻ giữ vững tinh thần, không ảo tưởng, và từng bước tiến gần hơn tới mục tiêu. Nhưng nếu chỉ sống thực tế mà không có ước mơ, con người dễ trở nên khô khan, mất phương hướng và không khám phá hết tiềm năng của chính mình.

Thực tế đã chứng minh, những người thành công trong thời đại hội nhập đều biết cân bằng giữa ước mơ và thực tế. Tỷ phú Elon Musk từng mơ ước đưa con người lên sao Hỏa – một ước mơ táo bạo, nhưng ông đã hiện thực hóa điều đó bằng kiến thức, nỗ lực và kế hoạch rõ ràng. Hay nhiều bạn trẻ Việt Nam ngày nay dù xuất thân bình thường, vẫn không ngừng học tập, phấn đấu, khởi nghiệp từ con số 0 để chạm tới ước mơ bằng sự kiên trì và thực tế.

Vì vậy, tuổi trẻ không nên lựa chọn giữa ước mơ và thực tế mà cần biết kết hợp cả hai. Ước mơ là ngọn lửa soi đường, còn thực tế là đôi chân giúp ta bước vững vàng trên con đường ấy. Chỉ khi biết mơ ước và hành động đúng đắn, người trẻ mới thực sự làm chủ cuộc sống của mình trong thế giới nhiều thay đổi hôm nay.

Kết luận, sống có ước mơ và sống thực tế không phải là hai lối rẽ trái ngược, mà là hai yếu tố song hành để tuổi trẻ phát triển trọn vẹn. Là người trẻ, tôi luôn giữ cho mình những giấc mơ đẹp và đồng thời học cách hành động cụ thể, thực tế để chinh phục những ước mơ ấy.

Câu 1 (2.0 điểm): Viết đoạn văn khoảng 200 chữ

Khi nghe giọng hát của người nông dân trong đoạn thơ, nhân vật trữ tình đã có những liên tưởng vô cùng sâu sắc và xúc động. Giọng hát ấy vang lên dưới vành nón, trầm ấm, mộc mạc nhưng chứa chan tình cảm, khiến người nghe cảm nhận được sự gắn bó máu thịt giữa con người và ruộng đồng. Âm thanh ấy không chỉ đơn thuần là tiếng hát mà còn là hiện thân của hồn quê, của đất đai và cây lúa. Giọng hát “như tiếng lúa khô chảy vào trong cốt” – một hình ảnh ẩn dụ đầy sáng tạo, thể hiện sự thấm sâu, ngấm vào tận tâm hồn, như những hạt lúa gieo vào lòng người. Nó mang theo âm hưởng của sự sống, của lao động bền bỉ và hy sinh thầm lặng. Còn “như đất ấm trào lên trong lóe sáng lưỡi cày” lại gợi cảm giác về một sức sống mãnh liệt, sự hồi sinh và hi vọng. Qua những liên tưởng ấy, nhân vật trữ tình không chỉ bộc lộ sự cảm phục mà còn thể hiện tình yêu, sự trân trọng đối với người nông dân – những con người lao động giản dị nhưng góp phần nuôi dưỡng sự sống và tâm hồn dân tộc.

Câu 2 (4.0 điểm): Viết bài văn nghị luận khoảng 600 chữ

Đề bài: Có ý kiến cho rằng: Tuổi trẻ ngày nay sống cần có ước mơ; ý kiến khác lại khẳng định: Tuổi trẻ thời hội nhập hãy sống thực tế. Từ góc nhìn của người trẻ, anh/chị hãy trình bày suy nghĩ về vấn đề trên.

Tuổi trẻ là quãng thời gian đẹp nhất trong cuộc đời mỗi con người – khoảng thời gian để mơ ước, để khát khao, để hành động và để trưởng thành. Trong xã hội hiện đại, có người cho rằng tuổi trẻ cần sống có ước mơ để dẫn lối cho tương lai. Ngược lại, cũng có ý kiến cho rằng trong thời kỳ hội nhập đầy cạnh tranh, người trẻ cần sống thực tế. Từ góc nhìn của một người trẻ, tôi cho rằng: tuổi trẻ cần dung hòa cả hai – vừa có ước mơ để định hướng, vừa sống thực tế để biến ước mơ thành sự thật.

Ước mơ là khát vọng, là mục tiêu sống của mỗi người. Nhờ có ước mơ, con người mới có động lực để vươn lên, vượt qua khó khăn, thử thách. Một người trẻ sống có ước mơ sẽ không chấp nhận sự tầm thường, họ dám nghĩ, dám làm và nỗ lực không ngừng để chạm đến những điều lớn lao. Tuy nhiên, nếu chỉ có ước mơ mà thiếu thực tế, ta dễ rơi vào tình trạng mơ mộng, thiếu hành động cụ thể, dễ thất vọng khi thực tế không như mong muốn.

Ngược lại, sống thực tế là biết nhìn nhận đúng năng lực, hoàn cảnh của bản thân, từ đó đưa ra lựa chọn phù hợp và hành động hiệu quả. Thực tế giúp người trẻ giữ vững tinh thần, không ảo tưởng, và từng bước tiến gần hơn tới mục tiêu. Nhưng nếu chỉ sống thực tế mà không có ước mơ, con người dễ trở nên khô khan, mất phương hướng và không khám phá hết tiềm năng của chính mình.

Thực tế đã chứng minh, những người thành công trong thời đại hội nhập đều biết cân bằng giữa ước mơ và thực tế. Tỷ phú Elon Musk từng mơ ước đưa con người lên sao Hỏa – một ước mơ táo bạo, nhưng ông đã hiện thực hóa điều đó bằng kiến thức, nỗ lực và kế hoạch rõ ràng. Hay nhiều bạn trẻ Việt Nam ngày nay dù xuất thân bình thường, vẫn không ngừng học tập, phấn đấu, khởi nghiệp từ con số 0 để chạm tới ước mơ bằng sự kiên trì và thực tế.

Vì vậy, tuổi trẻ không nên lựa chọn giữa ước mơ và thực tế mà cần biết kết hợp cả hai. Ước mơ là ngọn lửa soi đường, còn thực tế là đôi chân giúp ta bước vững vàng trên con đường ấy. Chỉ khi biết mơ ước và hành động đúng đắn, người trẻ mới thực sự làm chủ cuộc sống của mình trong thế giới nhiều thay đổi hôm nay.

Kết luận, sống có ước mơ và sống thực tế không phải là hai lối rẽ trái ngược, mà là hai yếu tố song hành để tuổi trẻ phát triển trọn vẹn. Là người trẻ, tôi luôn giữ cho mình những giấc mơ đẹp và đồng thời học cách hành động cụ thể, thực tế để chinh phục những ước mơ ấy.