One special custom in my family is having dinner together every evening. No one uses a phone during the meal, and we talk about our day and share our feelings. This custom helps us understand each other better and feel closer as a family. I really like it because it makes our home warm and happy.

• What do you eat to maintain a healthy lifestyle?
  I eat a lot of vegetables and fruits. I also eat fish, eggs, and drink enough water every day. I try not to eat too much fast food.
• What does your family do before Tet?
  Before Tet, my family cleans the house, decorates it, and prepares traditional food. We also buy new clothes and make Chung cake together.
• What country do you want to visit in the future? Why?
  I want to visit Japan in the future because it is very beautiful and modern. I also like Japanese culture and food.
• What do you do to help your family at home?
  I help my family by cleaning the house, washing the dishes, and taking out the trash. Sometimes I help my parents cook meals.
• What is your favorite family custom? Why?
  My favorite family custom is having dinner together every day because it helps my family feel closer and happier.

Living a healthy lifestyle brings many important advantages. First, it helps people maintain a strong body and reduces the risk of serious diseases such as obesity and heart problems. Regular exercise and a balanced diet also improve mental health by reducing stress and helping people feel more energetic and confident. In addition, healthy habits help people sleep better, work more effectively, and enjoy life more fully every day.

1→ The Muong earn a living by farming and raising animals

2.They are in the habit of exercising after work.

• Drink more water, or you will get more acne.
  → If you don’t drink more water, you will get more acne.
• My sister is going to Sa Pa because she wants to see the terraced fields.
  → My sister wants to see the terraced fields, so she is going to Sa Pa.
• If he doesn’t spend time on his phone, he will complete his work.
  → Unless he spends time on his phone, he will complete his work.

Trách nhiệm là nền tảng đạo đức, là kim chỉ nam cho sự phát triển của mỗi cá nhân và sự ổn định của xã hội. Sinh thời, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã luôn nhấn mạnh đến tinh thần trách nhiệm, coi đó là phẩm chất hàng đầu của người cách mạng. Tuy nhiên, trong dòng chảy phát triển nhanh chóng của đời sống hiện đại và kinh tế thị trường, đáng buồn thay, lối sống vô trách nhiệm đang trở thành một vấn nạn đáng báo động ở một bộ phận giới trẻ - lực lượng được kỳ vọng là nòng cốt của tương lai đất nước.

Vô trách nhiệm được hiểu là thái độ thờ ơ, hờ hững, thiếu ý thức và sự cam kết đối với bổn phận, công việc, hành động của bản thân, cũng như đối với cộng đồng và xã hội. Đó là sự trốn tránh, đổ lỗi, không dám nhìn nhận hậu quả của những việc mình làm, trái ngược hoàn toàn với tinh thần tự giác, chủ động và dám làm dám chịu.

Biểu hiện của lối sống vô trách nhiệm trong giới trẻ ngày nay vô cùng đa dạng, phức tạp và len lỏi vào nhiều khía cạnh của đời sống.

Trong học tập và công việc, thói vô trách nhiệm thể hiện qua việc không hoàn thành nhiệm vụ được giao, làm việc qua loa, đại khái, không đúng thời hạn hoặc chất lượng kém. Nhiều học sinh, sinh viên vì mải mê các hoạt động giải trí như trò chơi điện tử, "sống ảo" trên mạng xã hội mà xao nhãng việc học, dẫn đến kết quả kém và không đáp ứng được yêu cầu xã hội.

Trong gia đình, sự vô trách nhiệm là thái độ thiếu quan tâm, báo hiếu, không làm tròn bổn phận của người con. Họ chỉ biết nhận mà ít khi biết cho đi, không chia sẻ gánh nặng với cha mẹ, thậm chí còn sa vào các tệ nạn xã hội, gây ra những tổn thương lớn cho gia đình.

Trên không gian mạng, đây là nơi thói vô trách nhiệm bùng phát mạnh mẽ nhất. Nhiều người trẻ thiếu ý thức trách nhiệm khi phát ngôn hoặc chia sẻ thông tin. Những "anh hùng bàn phím" sẵn sàng bạo lực ngôn từ, miệt thị, lan truyền tin giả (tin chưa kiểm chứng), gây hoang mang, làm tổn hại danh dự, thậm chí hủy hoại cuộc sống của người khác chỉ bằng những cú click vô tâm. Sự lan truyền của các trào lưu tiêu cực, các "thử thách nguy hiểm" trên TikTok, YouTube cũng cho thấy sự lệch chuẩn hành vi, sự thiếu ý thức trách nhiệm đối với bản thân và pháp luật.

Lối sống vô trách nhiệm không chỉ là một tính xấu mà còn là rào cản lớn đối với sự phát triển. Nó tước đi cơ hội thành công của cá nhân bởi người vô trách nhiệm khó nhận được sự tin tưởng, tín nhiệm từ người khác. Nếu công việc bản thân không hoàn thành tốt, làm sao có thể làm được việc lớn hay đạt được thành tựu bền vững? Đối với xã hội, sự vô trách nhiệm tạo nên một "lỗ hổng" về đạo đức, làm xói mòn các giá trị truyền thống tốt đẹp, gây ra sự mất đoàn kết và làm chậm lại tiến trình xây dựng một xã hội văn minh, lành mạnh.

Vậy đâu là nguyên nhân dẫn đến thực trạng này?

Một phần đến từ mặt trái của kinh tế thị trường và toàn cầu hóa, khi chủ nghĩa thực dụng và lối sống hưởng thụ xâm nhập, khiến một bộ phận giới trẻ dễ dao động về lập trường, chỉ quan tâm đến lợi ích cá nhân mà thiếu lý tưởng và trách nhiệm cộng đồng. Bên cạnh đó, vai trò của gia đình và nhà trường trong việc giáo dục kỹ năng sống, tinh thần trách nhiệm bị suy giảm. Nhiều bạn trẻ thiếu trải nghiệm thực tiễn, thiếu định hướng, dễ bị cuốn hút bởi cái mới lạ, cái "phi giá trị" từ môi trường bên ngoài.

Để khắc phục thói vô trách nhiệm, cần một chiến lược tổng thể và sự chung tay của cả xã hội.

Thứ nhất, mỗi người trẻ cần phải tự thức tỉnh về vai trò và bổn phận của mình, nhận thức rõ rằng sống có trách nhiệm là sống vì chính mình và tương lai của mình. Cần rèn luyện tinh thần tự học, tự hoàn thiện, dám đối diện và chịu trách nhiệm trước mọi hành vi, lỗi lầm.

Thứ hai, gia đình phải là "cái nôi" đầu tiên giáo dục nhân cách, kỹ năng sống. Cha mẹ cần là tấm gương về trách nhiệm và đồng hành cùng con cái, không để con cái "trượt dài" trong sự lơ là.

Thứ ba, nhà trường và các tổ chức xã hội cần tăng cường giáo dục lý tưởng cách mạng, đạo đức, lối sống, văn hóa cho thanh niên. Cần tạo ra nhiều môi trường lành mạnh, cơ hội để giới trẻ tham gia các hoạt động cộng đồng, tình nguyện, từ đó nâng cao ý thức trách nhiệm xã hội. Đặc biệt, cần hướng dẫn thanh niên sử dụng mạng xã hội một cách có trách nhiệm, văn minh, biết kiểm chứng thông tin và lan tỏa những giá trị tích cực.

Sống có trách nhiệm không chỉ là một lựa chọn đạo đức mà còn là chìa khóa để xây dựng một đất nước phát triển bền vững, giàu đẹp. Hãy nhớ rằng, thế hệ trẻ chính là lực lượng đi đầu, là những "sứ giả" mang văn hóa, tinh thần trách nhiệm để xây dựng tương lai. Thay vì thờ ơ, vô cảm, hãy hành động, cống hiến và sống xứng đáng với niềm tin của xã hội. Nếu bạn muốn tìm hiểu thêm về các biện pháp cụ thể để nâng cao tinh thần trách nhiệm cá nhân trong thời đại số, tôi sẵn lòng cung cấp thêm thông tin.

Câu 1. Bài thơ được viết theo thể thơ nào?

• Trả lời: Bài thơ được viết theo thể Thất ngôn bát cú Đường luật (8 câu, mỗi câu 7 chữ, niêm luật chặt chẽ theo luật thơ Đường).

Câu 2. Đối tượng trào phúng trong bài thơ là ai?

• Trả lời: Đối tượng trào phúng chính là chính bản thân tác giả (Nguyễn Khuyến). Đây là thể loại thơ tự trào (tự chế giễu, tự cười mình).

Câu 3. Từ “làng nhàng” trong bài thơ có nghĩa là gì? Từ này góp phần thể hiện thái độ, cảm xúc gì của tác giả?

• Trả lời:
• • Nghĩa: Từ "làng nhàng" có nghĩa là tầm thường, không ra đâu vào đâu, không hơn không kém, ở mức trung bình hoặc kém cỏi.
  • Thái độ/Cảm xúc: Từ này thể hiện thái độ tự hạ mình, tự chê bai một cách hài hước nhưng chân thành của tác giả về cuộc sống và bản thân mình sau khi cáo quan về ở ẩn.

Câu 4. Chỉ ra nghệ thuật trào phúng trong hai câu thơ sau và nêu tác dụng của nó.

Cờ đương dở cuộc không còn nước,
Bạc chửa thâu canh đã chạy làng.

• Nghệ thuật trào phúng: Sử dụng phép so sánh, ẩn dụ liên tục (tương ứng giữa việc chơi cờ, đánh bạc và tình cảnh cuộc đời) và cách nói quá, nói ngược để tạo ra sự đối lập hài hước.
• Tác dụng: Nhấn mạnh sự thất bại, dang dở, bế tắc trong cuộc sống thường nhật của tác giả, đồng thời tạo tiếng cười châm biếm về hoàn cảnh của một người tài hoa nhưng không gặp thời.

Câu 5. Em hiểu thế nào về hai câu thơ sau?

Nghĩ mình lại ngán cho mình nhỉ,
Mà cũng bia xanh, cũng bảng vàng.

• Giải thích: Hai câu thơ thể hiện sự mâu thuẫn nội tâm sâu sắc của nhà thơ:
• • "Nghĩ mình lại ngán cho mình nhỉ": Thể hiện sự ngao ngán, thất vọng, chán chường khi nhìn lại bản thân (tài năng không được phát huy trọn vẹn, cuộc sống an nhàn, tầm thường).
  • "Mà cũng bia xanh, cũng bảng vàng": Nhắc đến những thành công, danh tiếng đã đạt được trong quá khứ (đỗ đạt cao: Tam Nguyên, được vinh danh bằng bia đá, bảng vàng).
  • Ý nghĩa tổng thể: Dù có tài năng và đã từng được công nhận, nhưng trong hoàn cảnh hiện tại, những danh vọng đó dường như trở nên vô nghĩa, khiến nhà thơ càng thêm ngán ngẩm chính bản thân mình.

Câu 6. Từ nội dung, thông điệp của bài thơ, theo em, giới trẻ ngày nay cần làm gì để cống hiến, xây dựng quê hương đất nước?

• Phân tích thông điệp: Bài thơ Tự trào của Nguyễn Khuyến không chỉ là tiếng thở dài về sự thất bại cá nhân mà còn là lời nhắc nhở về việc sống có ích, tránh lối sống "làng nhàng," tầm thường.
• Liên hệ giới trẻ: Để cống hiến và xây dựng đất nước, giới trẻ cần:
• 1. Học tập và rèn luyện không ngừng: Không tự mãn với những gì đã có (tránh lối "làng nhàng" hay chỉ dừng lại ở "bia xanh, bảng vàng" quá khứ), mà phải không ngừng trau dồi kiến thức và kỹ năng.
  2. Sống có trách nhiệm và lý tưởng: Cần có mục tiêu lớn hơn lợi ích cá nhân (thoát khỏi sự "chơi cờ," "chén thang" vô bổ).
  3. Tích cực tham gia hành động: Dùng tài năng và sức trẻ để đóng góp vào sự phát triển chung của xã hội, thay vì chỉ than vãn hay an phận.

Trong kho tàng văn học Việt Nam, thơ trào phúng luôn chiếm một vị trí đặc biệt bởi khả năng vừa châm biếm, vừa phản ánh hiện thực xã hội một cách sâu sắc. Một trong những tác phẩm mà em tâm đắc nhất là bài thơ “Con cò” của Chế Lan Viên. Bài thơ không chỉ giàu chất trào phúng mà còn chứa đựng những thông điệp nhân văn sâu sắc.

Bài thơ “Con cò” sử dụng hình ảnh con cò gắn liền với đời sống nông thôn Việt Nam để khắc họa hiện thực đầy mâu thuẫn. Nhìn bề ngoài, con cò hiền lành, chăm chỉ, là biểu tượng của sự cần cù, lam lũ. Thế nhưng qua lối quan sát châm biếm, tác giả đã làm nổi bật những nghịch lý trong xã hội, khi con cò phải lao động vất vả mà đôi khi lại chịu nhiều bất công, giống như con người trong xã hội.

Ngôn ngữ của Chế Lan Viên trong bài thơ mang đậm chất trào phúng: vừa dí dỏm, vừa mỉa mai. Những hình ảnh tưởng chừng giản dị nhưng lại chạm đúng vào điểm nhạy cảm của đời sống, khiến người đọc vừa bật cười vừa suy ngẫm. Ví dụ, khi miêu tả cảnh “cò bay lả bay la, gió đưa cánh nhỏ giữa trời nắng cháy”, tác giả vừa ca ngợi sự cần cù của con cò vừa khéo léo phơi bày sự bất lực của nó trước những hoàn cảnh khắc nghiệt.

Điểm đặc sắc nữa của bài thơ là nghệ thuật ẩn dụ. Con cò không chỉ là con vật trong đời sống thường nhật mà còn tượng trưng cho con người, cho những kiếp người lao động bình thường nhưng chịu nhiều vất vả, áp bức. Sự kết hợp giữa chất trào phúng và tính hiện thực đã giúp tác phẩm vừa có giá trị giải trí vừa có giá trị phản ánh xã hội, khiến người đọc phải nhìn nhận lại những mâu thuẫn xung quanh mình.

Tóm lại, bài thơ “Con cò” của Chế Lan Viên là một tác phẩm trào phúng đặc sắc, vừa mang tính giải trí vừa mang tính giáo dục. Nó không chỉ giúp người đọc cười trước những nghịch lý của cuộc sống mà còn nhắc nhở con người về sự đồng cảm và trân trọng những vất vả, nhọc nhằn trong đời sống thường ngày. Qua bài thơ, em càng cảm nhận được sức mạnh của thơ trào phúng trong việc soi chiếu hiện thực và giáo dục con người.

Theo em, ý kiến cho rằng tiếng cười cũng có sức mạnh như một thứ vũ khí chống lại cái chưa hay, chưa đẹp là hoàn toàn đúng. Tiếng cười chân thành có thể xua tan căng thẳng, làm dịu những cảm xúc tiêu cực và giúp con người nhìn cuộc sống tích cực hơn. Không chỉ mang lại niềm vui, tiếng cười còn góp phần phê phán nhẹ nhàng những thói xấu, cái giả tạo trong xã hội. Nhờ vậy, con người dễ thay đổi nhận thức mà không cảm thấy bị tổn thương hay áp đặt. Tiếng cười xuất phát từ lòng nhân ái còn giúp gắn kết con người, làm cho cuộc sống trở nên tốt đẹp hơn. Vì thế, tiếng cười thực sự là một “vũ khí” mềm nhưng vô cùng hiệu quả.

Sắc thái nghĩa của từ “thiếu phụ” trong câu:

“Chợt một thiếu phụ bước vào với một đứa bé độ chín, mười tháng tuổi trên tay và một chú mèo con.”

👉 “Thiếu phụ” là từ Hán Việt, dùng để chỉ người phụ nữ đã có chồng, còn trẻ.

Sắc thái nghĩa:

• Mang sắc thái trang trọng, lịch sự, có phần văn viết.
• Gợi hình ảnh người phụ nữ đã làm mẹ, chín chắn, đằm thắm.
• Tránh sắc thái suồng sã hay đời thường như “người đàn bà”, “chị”.

👉 Việc dùng từ “thiếu phụ” trong đoạn văn giúp lời văn nhẹ nhàng, tinh tế, phù hợp với giọng kể mang tính nhân văn của văn bản.

Từ “thiếu phụ” có sắc thái trang trọng, nhã nhặn, dùng để chỉ người phụ nữ trẻ đã có gia đình.