1

Bài làm

Con người nên biết yêu thương vạn vật bởi đó không chỉ là biểu hiện của lòng nhân ái mà còn là nền tảng để thế giới này trở nên hài hòa và bền vững hơn. Yêu thương vạn vật trước hết là biết trân trọng thiên nhiên, cỏ cây, muôn loài – những yếu tố nuôi dưỡng và duy trì sự sống của con người. Khi biết yêu thương, con người sẽ không tàn phá môi trường, không đối xử tàn nhẫn với động vật, không thờ ơ trước những tổn thương xung quanh mình. Hơn thế, yêu thương vạn vật còn giúp con người sống chậm lại, biết lắng nghe, thấu hiểu và cảm thông, từ đó nuôi dưỡng tâm hồn trong sáng, nhân hậu. Một người biết nâng niu một bông hoa nhỏ cũng sẽ biết trân trọng con người bên cạnh; một người biết xót xa trước nỗi đau của muôn loài cũng sẽ không dễ làm tổn thương đồng loại. Trong một thế giới còn nhiều ích kỉ và vô cảm, tình yêu thương dành cho vạn vật chính là cách để con người tự hoàn thiện nhân cách của mình. Vì vậy, học cách yêu thương vạn vật không chỉ là trách nhiệm, mà còn là con đường để con người sống ý nghĩa và nhân văn hơn.

2

Bài làm

Dưới ngòi bút của Hoàng Cầm, Bên kia sông Đuống không chỉ là tiếng khóc xót xa cho một vùng quê Kinh Bắc bị tàn phá bởi chiến tranh, mà còn là bức tranh đối lập sâu sắc giữa quê hương thanh bình trước chiến tranh và quê hương đau thương, tan nát sau chiến tranh. Đoạn thơ đã khắc họa rõ nét sự biến đổi dữ dội ấy, qua đó bộc lộ tình yêu quê hương tha thiết và nỗi căm phẫn trước tội ác của kẻ thù.

Hoàng Cầm là nhà thơ tiêu biểu của nền thơ ca kháng chiến chống Pháp, gắn bó sâu nặng với vùng đất Kinh Bắc – quê hương giàu truyền thống văn hóa dân gian. Thơ ông mang giọng điệu trữ tình da diết, đậm chất dân gian, giàu hình ảnh và cảm xúc. Bên kia sông Đuống được sáng tác năm 1948, khi quê hương Kinh Bắc của ông bị thực dân Pháp tàn phá nặng nề. Bài thơ là tiếng khóc xót xa trước cảnh quê hương bị giày xéo bởi chiến tranh, đồng thời thể hiện tình yêu quê hương sâu sắc và niềm đau đớn, phẫn uất của nhà thơ trước tội ác của kẻ thù.

Trước hết, Hoàng Cầm gợi lại hình ảnh quê hương Kinh Bắc trước chiến tranh với vẻ đẹp đậm đà bản sắc văn hóa dân tộc. “Quê hương ta lúa nếp thơm nồng” là hình ảnh của một làng quê trù phú, yên bình, gắn liền với nền văn minh lúa nước. Hương thơm của lúa nếp không chỉ là mùi hương vật chất mà còn gợi cảm giác ấm no, sung túc, thân thuộc. Bên cạnh đó, quê hương hiện lên qua những giá trị văn hóa truyền thống tiêu biểu: “Tranh Đông Hồ gà lợn nét tươi trong / Màu dân tộc sáng bừng trên giấy điệp”. Tranh Đông Hồ – tinh hoa nghệ thuật dân gian – được nhắc đến như biểu tượng cho đời sống tinh thần phong phú, hồn nhiên, vui tươi của người dân. Các từ ngữ “tươi trong”, “sáng bừng” đã nhấn mạnh vẻ đẹp rạng rỡ, đầy sức sống của quê hương trong những ngày bình yên. Đó là một miền quê không chỉ giàu có về vật chất mà còn giàu đẹp về văn hóa và tâm hồn.

Thế nhưng, bức tranh quê hương ấy đã bị chiến tranh tàn khốc xé nát. Từ cụm từ “từ ngày khủng khiếp”, dòng thơ chuyển hẳn sang gam màu u ám, dữ dội. Hình ảnh giặc “kéo lên ngùn ngụt lửa hung tàn” đã mở ra một hiện thực đau thương: chiến tranh với bạo lực, hủy diệt và chết chóc. Những câu thơ ngắn, dồn dập: “Ruộng ta khô / Nhà ta cháy” diễn tả trực tiếp sự tàn phá nặng nề của quê hương. Ruộng vườn – nguồn sống của người dân – bị hủy hoại, nhà cửa – nơi che chở con người – bị thiêu rụi, báo hiệu cuộc sống yên bình đã hoàn toàn tan vỡ.

Đặc biệt, hình ảnh “Chó ngộ một đàn / Lưỡi dài lê sắc máu” mang tính gợi tả mạnh mẽ, vừa hiện thực vừa ám ảnh, làm nổi bật sự man rợ của chiến tranh. Không chỉ con người mà cả loài vật cũng phải chịu đau thương, chết chóc. Cảnh làng quê trở nên hoang tàn, đổ nát: “Kiệt cùng ngõ thẳm bờ hoang”, không gian quen thuộc nay chỉ còn lại sự trống trải, lạnh lẽo. Nỗi đau còn được đẩy lên cao trào khi những biểu tượng văn hóa dân gian từng gắn với sự no đủ, hạnh phúc như “mẹ con đàn lợn âm dương”, “đám cưới chuột” đều “chia lìa trăm ngả”, “tan tác về đâu”. Những hình ảnh ấy cho thấy không chỉ đời sống vật chất mà cả đời sống tinh thần, văn hóa của quê hương cũng bị chiến tranh hủy diệt.

Qua đoạn thơ, Hoàng Cầm đã làm nổi bật sự biến đổi đau đớn của quê hương Kinh Bắc: từ một miền quê yên bình, đậm đà bản sắc văn hóa trở thành vùng đất hoang tàn, tan tác vì bom đạn. Sự đối lập ấy không chỉ thể hiện nỗi xót xa, đau đớn trước mất mát mà còn bộc lộ tình yêu quê hương sâu nặng và niềm căm thù chiến tranh, kẻ xâm lược. Đoạn thơ vì thế vừa mang giá trị hiện thực sâu sắc, vừa thấm đẫm cảm xúc trữ tình, để lại ám ảnh lâu dài trong lòng người đọc.

Qua đoạn trích Bên kia sông Đuống, Hoàng Cầm đã khắc họa đầy ám ảnh sự biến đổi đau đớn của quê hương Kinh Bắc từ một miền quê yên bình, giàu bản sắc văn hóa trở thành vùng đất hoang tàn vì chiến tranh. Bằng giọng thơ tha thiết xen lẫn phẫn uất, cùng nghệ thuật sử dụng hình ảnh dân gian đặc sắc, nhà thơ không chỉ bày tỏ tình yêu quê hương sâu nặng mà còn lên án mạnh mẽ tội ác của chiến tranh. Đoạn thơ vì thế để lại dư âm sâu sắc trong lòng người đọc, góp phần khẳng định giá trị tư tưởng và nghệ thuật bền vững của tác phẩm.

1: nghị luận

2: nội dung: mối quan hệ của thiên nhiên và con người, sự trân trọng của con người dành cho thiên nhiên

3: biện pháp tu từ nhân hoá “mặt đất… tha thứ, trái đất… trầm mặc,…”

tác dụng

+ tạo nhịp điệu chậm rãi, đều đặn, giọng văn trầm lắng, giàu tính gợi cảm, giúp đoạn văn có sự liên kết chặt chẽ và ấn tượng mạnh.

+ Thông qua nhân hoá các sự vật thiên nhiên (mặt đất, đại dương, rừng, sông, hoa, giấc mơ…), tác giả làm nổi bật vẻ đẹp của sự bao dung, nhẫn nhịn, tha thứ – những giá trị nhân văn cao đẹp, như một quy luật bền bỉ của cuộc sống.

+ thể hiện niềm trân trọng, ngợi ca và suy ngẫm sâu sắc của tác giả trước những phẩm chất tốt đẹp của thiên nhiên, đồng thời gửi gắm lời nhắn nhủ con người hãy sống nhân ái, bao dung và vị tha hơn trong cuộc đời.

4:

- “Thỉnh thoảng bàn chân nên bị gai đâm” là hình ảnh nói về việc con người khi đi trên đường đời có lúc vấp phải đau đớn, trầy xước, chảy máu. Đó là cảm giác rất thật của tổn thương về thể xác khi bất cẩn hoặc chủ quan. Hình ảnh “bàn chân bị gai đâm” ẩn dụ cho những va vấp, tổn thương, thất bại trong cuộc sống. 

- thông điệp của tác giả: con người cần đôi lần trải qua đau đớn để biết giật mình, tỉnh thức, nhận ra rằng mỗi hành động vô tâm đều có thể gây tổn thương. tĐau khổ và tổn thương không vô nghĩa, chúng giúp con người sống chậm lại, biết trân trọng, yêu thương và cư xử nhân ái hơn với cuộc đời và với người khác.

5

bài học rút ra sau văn bản: tĐau khổ và tổn thương không vô nghĩa, chúng giúp con người sống chậm lại, biết trân trọng, yêu thương và cư xử nhân ái hơn với cuộc đời và với người khác.