hsywuw

hsywuw

Dưới đây là bài làm mẫu đúng dung lượng – đúng phong cách nghị luận.

Câu 1 (khoảng 200 chữ)

Phân tích mong muốn của Tam Lang về nghề kéo xe qua văn bản Tôi kéo xe

Trong văn bản Tôi kéo xe, Tam Lang đã gửi gắm một mong muốn tha thiết: xã hội phải nhìn lại và cải thiện cuộc sống của những người phu kéo xe – một nghề đầy khổ nhục trước Cách mạng tháng Tám 1945. Qua trải nghiệm trực tiếp kéo xe, tác giả đã thấu hiểu tận cùng nỗi đau đớn của phu xe: thân xác bị vắt kiệt, hơi thở đứt quãng, mồ hôi tuôn như nước, cả cơ thể như “một cái nồi sốt-de”. Không chỉ cực về thể xác, người phu xe còn phải chịu cảnh bị khinh miệt, bị sai khiến thô bạo, sống lay lắt trong sự đói nghèo và bệnh tật. Từ sự thấu hiểu ấy, Tam Lang bộc lộ mong muốn tha thiết: phải thay đổi, phải xóa đi một nghề tàn nhẫn đến mức “người chết non”, phải trả lại phẩm giá cho con người lao động. Bút ký của Tam Lang vừa mang tính tố cáo xã hội thực dân nửa phong kiến vô nhân đạo, vừa là lời kêu gọi thức tỉnh lương tri, hướng tới một xã hội công bằng và nhân đạo hơn. Đó chính là giá trị nhân văn sâu sắc mà tác giả muốn gửi gắm qua trang viết của mình.

Câu 2 (khoảng 600 chữ)

Nghị luận về ý nghĩa của sự nỗ lực trong cuộc sống

Trong hành trình của mỗi con người, nỗ lực luôn được xem là chìa khóa quan trọng mở ra cánh cửa của thành công và trưởng thành. Cuộc sống vốn không bằng phẳng; không ai có thể lựa chọn xuất phát điểm, nhưng ai cũng có quyền lựa chọn cách mình bước đi. Chính nỗ lực là điều quyết định ta sẽ đứng ở đâu và trở thành người như thế nào.

Trước hết, nỗ lực mang lại cho con người sức mạnh vượt qua khó khăn. Không ai tránh khỏi những thử thách bất ngờ: thất bại, mất mát, áp lực hay sự hoài nghi. Nếu buông xuôi, con người sẽ dễ dàng bị đánh gục; nhưng khi biết kiên trì, mỗi bước nỗ lực đều trở thành một viên gạch để dựng lên bản lĩnh. Thực tế cho thấy, những người thành công không phải là người luôn thuận lợi, mà là người biết đứng dậy nhiều lần sau thất bại. Edison đã thất bại hàng nghìn lần mới tạo ra bóng đèn; Nguyễn Ngọc Ký dù bại liệt hai tay vẫn trở thành nhà giáo. Nỗ lực giúp con người biến điều không thể thành có thể.

Không chỉ giúp vượt qua thử thách, nỗ lực còn giúp con người khám phá và hoàn thiện bản thân. Khi ta cố gắng từng ngày, khả năng được mở rộng, giới hạn được phá bỏ và ta hiểu rõ hơn giá trị thực sự của mình. Một người chăm chỉ rèn luyện sẽ ngày càng giỏi hơn, tự tin hơn và trưởng thành hơn. Ngược lại, người lười biếng sẽ bị tụt lại phía sau, đánh mất cơ hội, thậm chí đánh mất chính mình.

Nỗ lực còn đem lại ý nghĩa sống sâu sắc. Mỗi giọt mồ hôi, mỗi quyết tâm đều làm cho thành tựu trở nên trọn vẹn hơn. Thành công có thể do may mắn, nhưng giá trị của nó chỉ trọn vẹn khi ta đạt được bằng chính sự cố gắng. Người luôn nỗ lực sẽ biết trân trọng cuộc sống, biết ơn những trải nghiệm và có trách nhiệm hơn với tương lai của mình. Hơn thế, nỗ lực của mỗi cá nhân còn góp phần tạo nên sự tiến bộ của cộng đồng và xã hội. Một học sinh nỗ lực học tập sẽ mở ra cơ hội nghề nghiệp; một người lao động chăm chỉ đóng góp cho sự phát triển chung; một người biết phấn đấu sẽ trở thành nguồn cảm hứng cho người khác.

Tuy nhiên, nỗ lực không có nghĩa là cố gắng mù quáng. Con người cần biết xác định mục tiêu phù hợp, kiên trì nhưng cũng biết điều chỉnh, linh hoạt và cân bằng. Nỗ lực thông minh và bền bỉ mới đem lại kết quả lâu dài.

Tóm lại, nỗ lực có ý nghĩa vô cùng quan trọng: giúp con người vượt khó, hoàn thiện bản thân và sống một cuộc đời có giá trị. Mỗi chúng ta hãy học cách nỗ lực mỗi ngày, dù là trong những việc nhỏ nhất, bởi mỗi bước cố gắng đều đưa ta gần hơn với ước mơ và tương lai mà ta mong muốn. Cuộc sống không trao cho ta điều ta muốn, mà trao cho ta điều ta xứng đáng – và sự nỗ lực chính là thứ khiến ta xứng đáng với những điều tốt đẹp ấy.

Dưới đây là đáp án ngắn gọn – đầy đủ ý cho 5 câu hỏi:

⸻

Câu 1. Xác định thể loại của văn bản.

Văn bản thuộc thể loại ký / phóng sự.

⸻

Câu 2. Văn bản ghi chép về sự việc gì?

Văn bản ghi lại trải nghiệm thực tế của tác giả khi vào vai phu kéo xe, trực tiếp kéo một cuốc xe để cảm nhận nỗi vất vả, cực nhọc của nghề.

⸻

Câu 3. Biện pháp tu từ trong câu văn và tác dụng.

Câu: “Ruột thì như vặn từ dưới rốn đưa lên, cổ thì nóng như cái ống gang, đưa hơi lửa ra không kịp.”

• Biện pháp tu từ: So sánh (“như vặn…”, “như cái ống gang”).

• Tác dụng:

• Diễn tả cụ thể, sinh động cảm giác đau đớn, kiệt sức của người kéo xe.

• Nhấn mạnh sự khổ cực tột độ, sức lực bị vắt kiệt đến mức cơ thể như nóng rát, đau buốt.

• Gợi cảm xúc thương xót đối với phu kéo xe – những con người lao động cùng khổ.

⸻

Câu 4. Chi tiết gây ấn tượng nhất và lý do.

Gợi ý trả lời (mang tính cá nhân, bạn có thể dùng nguyên văn):

Chi tiết gây ấn tượng nhất với tôi là câu: “Miệng thở, mũi thở, rồi đến cả tai cũng thở, mồ hôi thì toát ra như mồ hôi trõ.”

→ Vì qua hình ảnh phóng đại này, ta cảm nhận được mức độ mệt mỏi khủng khiếp, sức lực gần như kiệt quệ của người kéo xe. Nó khiến người đọc cảm thấy xót xa, hiểu rõ hơn sự lao lực, nhọc nhằn mà phu xe phải gánh chịu mỗi ngày.

(Bạn có thể thay bằng chi tiết khác nếu muốn, miễn nêu được lý do.)

⸻

Câu 5. Qua văn bản, tác giả thể hiện tình cảm, tư tưởng gì?

Tác giả thể hiện:

• Sự cảm thông sâu sắc với nỗi khổ nhọc, cơ cực của người phu kéo xe.

• Lòng thương xót cho những kiếp người nghèo đói, phải dầm mưa dãi nắng, bị khinh rẻ, bị bóc lột.

• Thái độ phê phán xã hội bất công, tàn nhẫn, khiến người lao động lương thiện phải sống cảnh “chết non” vì đói khổ.

• Ý thức nhân đạo khi đứng về phía người nghèo, lên tiếng cho họ.

⸻

Dưới đây là bài làm mẫu, viết đúng dung lượng và chuẩn kiểu bài nghị luận.

Câu 1 (2 điểm) – Đoạn văn ~200 chữ

Trong văn bản Lão hà tiện, Mô-li-e-rơ đã khắc họa Ác-pa-gông như một biểu tượng điển hình của sự keo kiệt cực đoan. Ở nhân vật này, lòng tham đã trở thành nỗi ám ảnh bệnh hoạn, khiến ông ta sẵn sàng hy sinh hạnh phúc của con cái để tiết kiệm từng đồng tiền. Việc Ác-pa-gông nhiều lần lặp đi lặp lại câu “Không của hồi môn” cho thấy tiền bạc là thước đo duy nhất chi phối mọi suy nghĩ và hành động của ông. Ông không quan tâm đến tình cảm, tuổi tác hay sự hòa hợp của đôi trẻ, mà chỉ chăm chăm vào cái lợi vật chất cho bản thân. Tính cách tham lam của Ác-pa-gông còn bộc lộ qua sự cảnh giác quá mức: chỉ nghe tiếng chó sủa đã ngay lập tức lo sợ có kẻ lấy trộm tiền. Mô-li-e-rơ đã xây dựng nhân vật bằng bút pháp phóng đại, châm biếm, khiến tính cách keo kiệt trở nên vừa đáng cười vừa đáng phê phán. Qua nhân vật Ác-pa-gông, tác giả tố cáo thói ích kỉ, mê muội vì đồng tiền, đồng thời nhắc nhở con người phải biết sống nhân ái, đặt giá trị tinh thần lên trên vật chất.

Câu 2 (4 điểm) – Bài văn ~600 chữ

Benjamin Franklin từng nói: “Tri thức là con mắt của đam mê và có thể trở thành hoa tiêu của tâm hồn.” Câu nói gửi gắm một thông điệp sâu sắc: tri thức chính là ánh sáng soi đường cho con người theo đuổi đam mê và sống đúng hướng.

Thật vậy, đam mê giúp chúng ta có động lực để bước tới, nhưng tri thức mới là yếu tố xác định con đường ta đi có đúng hay không. Nếu ví đam mê như đôi chân muốn chạy thật nhanh, thì tri thức chính là đôi mắt giúp ta nhận biết phương hướng để không lao vào ngõ cụt. Một niềm đam mê không được dẫn dắt bởi hiểu biết rất dễ biến thành sự mù quáng. Người muốn thành công trong khoa học mà không học hỏi sẽ chỉ lặp lại thất bại; người muốn kinh doanh mà không trang bị kiến thức sẽ đánh mất cơ hội; người muốn sống nhân hậu mà thiếu hiểu biết có thể gây hại dù xuất phát điểm là tốt. Bởi vậy, tri thức là “con mắt” của đam mê – nó giúp ta thấy rõ giới hạn, khả năng và đường đi đúng đắn.

Không chỉ soi sáng đam mê, tri thức còn là “hoa tiêu của tâm hồn”. Hoa tiêu là người điều khiển hướng đi của con thuyền giữa biển cả. Cũng như vậy, tri thức giúp tâm hồn con người trở nên sáng suốt, biết phân biệt đúng – sai, thiện – ác, biết lựa chọn lối sống có giá trị. Một người có tri thức không chỉ giàu kỹ năng mà còn giàu hiểu biết về đạo đức, về đời sống, biết sống có trách nhiệm với bản thân và cộng đồng. Tri thức không khiến con người cao ngạo, mà giúp họ khiêm tốn vì hiểu rằng thế giới còn vô vàn điều mình chưa biết. Tri thức giúp chúng ta mở lòng, tôn trọng sự khác biệt và thấu hiểu người khác sâu sắc hơn.

Thực tế cho thấy mọi thành tựu vĩ đại trong khoa học, nghệ thuật hay đời sống đều bắt nguồn từ sự kết hợp giữa đam mê và tri thức. Những người thành công không bao giờ chỉ dựa vào cảm hứng, mà luôn học hỏi không ngừng. Những người sống một đời thanh thản, có giá trị cũng không phải nhờ may mắn, mà nhờ sự hiểu biết đủ để điều khiển cảm xúc và hành động của mình. Trong thời đại hiện nay, khi thông tin bủa vây và cám dỗ nhiều hơn bao giờ hết, tri thức lại càng quan trọng để giữ con người đứng vững trước sai lầm.

Tuy vậy, tri thức chỉ thực sự có ý nghĩa khi người học biết vận dụng nó vào thực tiễn. Học nhiều mà không áp dụng thì tri thức chỉ là gánh nặng; biết mà không hành động thì hiểu biết cũng trở nên vô ích. Vì thế, mỗi người cần tự rèn luyện, vừa nuôi dưỡng đam mê, vừa mở rộng hiểu biết để đam mê ấy được dẫn dắt đúng hướng.

Tóm lại, câu nói của Benjamin Franklin là một lời nhắc nhở sâu sắc. Tri thức không chỉ dẫn dắt đam mê mà còn điều khiển cả đời sống tinh thần của con người. Muốn sống có giá trị và theo đuổi đam mê một cách bền vững, mỗi chúng ta phải biết học tập, tích lũy tri thức và biến nó thành ánh sáng soi đường cho tâm hồn mình.

Dưới đây là đáp án ngắn gọn, đầy đủ ý:

Câu 1. Nêu tình huống kịch trong văn bản.

Tình huống kịch: Ác-pa-gông bàn với Va-le-rơ việc gả con gái Elise cho ông Ăng-xen-mơ, khiến Va-le-rơ – người đang yêu Elise – phải tìm cách vừa phản đối khéo léo vừa không để lộ tình cảm của mình.

Câu 2. Chỉ ra một lời độc thoại có trong văn bản.

Lời độc thoại:

“Úi chà! Hình như có tiếng chó sủa. Có kẻ muốn lấy trộm tiền của mình chăng?”

(Ác-pa-gông nói một mình khi nhìn ra ngoài vườn.)

Câu 3. Mục đích giao tiếp của Va-le-rơ trong lời thoại.

Va-le-rơ nói năng vòng vo để:

• Ngăn cản việc Ác-pa-gông gả Elise cho người khác.
• Bênh vực quan điểm của Elise.
• Nhưng phải tỏ ra đồng tình với Ác-pa-gông để tránh bị nghi ngờ và giữ an toàn cho bản thân.

→ Mục đích kép: bảo vệ Elise – ve vuốt Ác-pa-gông.

Câu 4. Hiệu quả nghệ thuật của việc lặp lại “Không của hồi môn”.

• Làm nổi bật tính keo kiệt bệnh hoạn của Ác-pa-gông: chỉ quan tâm đến tiền, bất chấp hạnh phúc con.
• Tạo nên tình huống hài kịch, khi ông ta bỏ ngoài tai mọi lí lẽ, chỉ chăm chăm vào một điều.
• Tô đậm sự ám ảnh tuyệt đối của nhân vật với tiền bạc.

Câu 5. Nội dung của văn bản.

Đoạn trích phê phán sâu sắc thói keo kiệt, ích kỉ, coi tiền hơn cả hạnh phúc của con cái của Ác-pa-gông, đồng thời bật lên sự thông minh và khó xử của Va-le-rơ trong khi cố ngăn cản cuộc hôn nhân trái ý Elise.