Sau khi Chiến tranh lạnh kết thúc và vấn đề Campuchia được giải quyết, ASEAN chuyển trọng tâm sang mở rộng thành viên để bao trùm toàn bộ khu vực Đông Nam Á:

• Tháng 7/1995: Việt Nam chính thức trở thành thành viên thứ 7 của ASEAN.
• Tháng 7/1997: Lào và Myanmar gia nhập tổ chức.
• Tháng 4/1999: Campuchia được kết nạp, hoàn thành mục tiêu "ASEAN 10" — lần đầu tiên tất cả các nước trong khu vực cùng đứng trong một tổ chức thống nhất.
• Giai đoạn từ 1999 đến nay: ASEAN tập trung củng cố hợp tác nội khối, hướng tới xây dựng Cộng đồng ASEAN vững mạnh dựa trên 3 trụ cột (Chính trị - An ninh, Kinh tế, Văn hóa - Xã hội). Hiện nay, Đông Ti-mo (Timor-Leste) đang trong quá trình chuẩn bị để trở thành thành viên chính thức thứ 11.

• Vị thế: Nhật Bản vẫn duy trì vị trí là nền kinh tế lớn thứ hai thế giới đến năm 2010 (sau đó bị Trung Quốc vượt qua và hiện đứng thứ ba hoặc thứ tư tùy giai đoạn).
• Đặc điểm: Tốc độ tăng trưởng kinh tế chậm lại và không ổn định (thường được gọi là "thập kỷ mất mát"). Kinh tế chịu ảnh hưởng của các cuộc khủng hoảng tài chính (1997, 2008-2009) và thiên tai (động đất, sóng thần 2011).
• Khoa học - Kỹ thuật: Tiếp tục dẫn đầu thế giới trong nhiều lĩnh vực công nghệ cao như sản xuất ô tô, tàu thủy, rô-bốt, điện tử, công nghệ nano và năng lượng tái tạo.

• Già hóa dân số: Đây là vấn đề nghiêm trọng nhất với tỉ lệ người già cao và tỉ lệ sinh thấp, dẫn đến tình trạng thiếu hụt lực lượng lao động.
• Dân số: Có xu hướng giảm và tăng trưởng âm trong những năm gần đây.
• Thách thức khác: Phải đối mặt với các vấn đề về áp lực công việc, tỉ lệ tự tử cao và những nỗ lực trong việc cải cách giáo dục, bình đẳng giới để thích nghi với tình hình mới.

• Ý tưởng: Xuất hiện từ sớm, cụ thể là năm 1997 khi các nhà lãnh đạo thông qua văn kiện Tầm nhìn ASEAN 2020.
• Tiến trình: Năm 2003, tại Hội nghị cấp cao ASEAN lần thứ 9 (Bali, Indonesia), các nhà lãnh đạo đã quyết định xây dựng Cộng đồng ASEAN. Năm 2007, các nước ký kết Hiến chương ASEAN tạo nền tảng pháp lý.
• Chính thức thành lập: Ngày 31/12/2015, Cộng đồng ASEAN (AC) chính thức ra đời.

• Mục tiêu: Xây dựng một cộng đồng gắn kết về chính trị, liên kết về kinh tế và chia sẻ trách nhiệm xã hội.
• Ba trụ cột chính:
• 1. Cộng đồng Chính trị - An ninh (APSC): Tăng cường hợp tác hòa bình, ổn định và an ninh khu vực.
  2. Cộng đồng Kinh tế (AEC): Tạo ra một thị trường và cơ sở sản xuất duy nhất, thuận lợi cho việc lưu thông hàng hóa, dịch vụ và đầu tư.
  3. Cộng đồng Văn hóa - Xã hội (ASCC): Nâng cao chất lượng cuộc sống, thúc đẩy công bằng xã hội và bảo tồn bản sắc văn hóa khu vực.
• Ý nghĩa: Đánh dấu bước chuyển mình quan trọng của ASEAN từ một tổ chức hợp tác lỏng lẻo thành một thực thể liên kết chặt chẽ hơn, nâng cao vị thế của khu vực trên trường quốc tế.