Câu 1. Phương thức biểu đạt chính của văn bản: Biểu cảm

*Căn cứ:

• Toàn bộ đoạn thơ tập trung thể hiện cảm xúc nhớ mong, khắc khoải.
• Hình ảnh thơ mang tính gợi cảm, hướng nội, đậm chất trữ tình.
• Nhạc điệu mềm mại, giàu âm hưởng tâm trạng.
• Không có yếu tố tự sự hay nghị luận nổi bật.

⇒ Biểu cảm là phương thức chính của văn bản.

Câu 2. Văn bản gợi nhắc đến các tác phẩm nào của Andersen?

Những chi tiết liên quan đến Andersen:

• “Nàng tiên bé nhỏ” → liên tưởng Nàng tiên cá.
• Hình bóng hoàng tử → mô-típ quen thuộc trong nhiều truyện cổ Andersen.
• Cụm từ “đêm Andecxen” → gợi nhớ không khí cổ tích lung linh đặc trưng.

⇒ Văn bản nhắc đến không gian và nhân vật trong Nàng tiên cá cùng thế giới cổ tích Andersen.

Câu 3. Tác dụng của việc gợi các tác phẩm Andersen trong văn bản

• Gợi tạo không khí cổ tích huyền ảo, nhẹ nhàng, thấm đẫm mộng mơ.
• Làm tăng chiều sâu cảm xúc: tình yêu trở nên trong sáng, tinh khiết, thậm chí đau thương như số phận nhân vật trong truyện Andersen.
• Giúp người đọc liên tưởng đến nỗi hi sinh và tình yêu vô điều kiện, vốn là thông điệp quen thuộc của Andersen.
• Tạo nền cho thơ để bộc lộ nỗi nhớ, sự da diết và tâm trạng nuối tiếc của nhân vật trữ tình.

⇒ Tăng tính biểu tượng, mở rộng không gian cảm xúc và làm tình yêu trong thơ trở nên thiêng liêng hơn.

Câu 4. Giá trị của so sánh trong câu:

“Biển mặn mòi như nước mắt của em.”**

*Về phương diện nội dung:

• So sánh biển với nước mắt làm nổi bật nỗi buồn sâu lắng của người con gái.
• Gợi cảm giác mặn chát, nỗi đau không thể nói thành lời.
• Bộc lộ sự đồng cảm của “tôi” với những tổn thương mà “em” phải trải qua.
• Thiên nhiên như hòa vào cảm xúc con người, tạo nên một không gian buồn mênh mang.

⇒ Nhấn mạnh nỗi đau, tình yêu chân thật và những dằn vặt lặng lẽ.

*Về phương diện nghệ thuật:

• So sánh gợi hình, giàu sắc thái biểu cảm.
• Tạo độ ngân vang cảm xúc trong câu thơ.
• Làm ý thơ sâu hơn, mềm mại hơn và đậm chất trữ tình.

Câu 5. Cảm nhận về vẻ đẹp nhân vật trữ tình trong khổ thơ cuối

• Nhân vật trữ tình hiện lên với tấm lòng thủy chung, giữ trọn vẹn lời yêu dù đời đầy bão giông.
• Có ý chí và nghị lực: vượt qua giá lạnh, bão tố mà vẫn hướng trọn về tình yêu.
• Tình cảm nồng nhiệt, chân thành: hình ảnh “que diêm cuối cùng” cho thấy sự cháy hết mình vì yêu.
• Sẵn sàng hi sinh, đặt tình yêu lên trên mọi gian khó.

⇒ Bộc lộ một trái tim đẹp, giàu yêu thương, kiên định và biết sống hết mình cho tình yêu — một vẻ đẹp rất nhân văn.

Câu 1. Thể thơ của đoạn trích: Thơ tự do

*Dấu hiệu:

• Câu thơ dài ngắn linh hoạt, không theo khuôn mẫu cố định.
• Không có số chữ, số dòng buộc chặt.
• Nhịp thơ tự nhiên, hình ảnh phong phú, cảm xúc tuôn chảy.

⇒ Đúng đặc trưng của thơ tự do.

Câu 2. Hai hình ảnh thể hiện sự khắc nghiệt của thiên nhiên miền Trung

• “Nắng và cát” → chỉ sự khô nóng, bỏng rát, cằn cỗi.
• “Lúa con gái mà gầy còm úa đỏ” → thời tiết thất thường, hạn hán kéo dài.

⇒ Thiên nhiên cực nhọc, nghiệt ngã, làm con người phải vất vả chống chọi. Tác giả bày tỏ sự thấu hiểu và thương cảm trước đời sống khó khăn nơi đây.

Câu 3. Những dòng thơ giúp hiểu gì về con người và mảnh đất miền Trung

– Về mảnh đất:
• “Đáy lưng ong” → vùng đất hẹp nhưng rắn rỏi, bền bỉ.

– Về con người:
• “Cho tình người đọng mật” → nghĩa tình sâu nặng, giàu yêu thương.
• Dù lam lũ nhưng luôn thủy chung, giàu đức hi sinh.

⇒ Con người miền Trung kiên cường – mộc mạc – giàu nghĩa tình.
⇒ Qua đó thấy sự trân trọng và cảm phục của tác giả dành cho họ.

Câu 4. Tác dụng của thành ngữ “mảnh đất nghèo mỏng tơi không kịp rót”

*Về nội dung:

• Khắc họa rõ sự nghèo, mỏng, ít phù sa của đất miền Trung.
• Nhấn mạnh mức độ thiếu thốn đến tận cùng.
• Gợi reality gian truân trong lao động của người dân.
• Tô đậm sự khắc nghiệt của khí hậu, thiên nhiên.

⇒ Tác giả xót xa, thương cảm cho mảnh đất và con người miền Trung.

*Về nghệ thuật:

• Sử dụng thành ngữ tạo hình ảnh cô đọng, ấn tượng.
• Tăng sức gợi hình, gợi cảm, tạo nhịp thơ chân thực và giàu cảm xúc.

Câu 5. Tình cảm của tác giả dành cho miền Trung

• Tác giả dành tình thương sâu nặng với miền Trung nhiều gian truân.
• Thấu hiểu nỗi cơ cực của người dân sống giữa nắng, cát, hạn, lũ.
• Cảm phục đức hi sinh, sự nghĩa tình bền bỉ của con người nơi đây.
• Câu thơ “Đừng để mẹ già mong...” chan chứa tình thương và lời nhắn gửi yêu thương.

⇒ Tác giả bộc lộ sự đồng cảm, sẻ chia và trân trọng mảnh đất – con người miền Trung.
⇒ Tình cảm chân thành, sâu sắc và giàu tính nhân văn.

Câu 1. Thể thơ của đoạn trích: Tự do

*Dấu hiệu:

• Không bị gò bó bởi khuôn khổ nhất định.
• Không cố định số câu, số chữ, số dòng.
• Hình ảnh, ngôn ngữ, nhịp điệu triển khai linh hoạt theo cảm xúc.

⇒ Đây là những đặc điểm của thơ tự do.

Câu 2. Những điều nhân vật trữ tình bày tỏ lòng biết ơn trong đoạn thơ

– Biết ơn “cánh đồng”, biết ơn những khung cảnh mộc mạc, giản dị đã nuôi dưỡng tâm hồn.
– Biết ơn “mẹ”, nơi cưu mang từ thuở “tuổi trẻ còn nằm trong bụng mẹ”, tượng trưng cho tình thương bao la, sự sinh thành và dưỡng dục.
– Biết ơn cuộc sống vì còn được sống, còn được làm những điều con người hằng ước mong.

⇒ Qua đó cho thấy nhân vật trữ tình luôn gìn giữ lòng biết ơn với cuộc đời, với thiên nhiên, với con người – những giá trị nuôi dưỡng ta theo năm tháng.

Câu 3. Tác dụng của dấu ngoặc kép trong câu thơ

– Đánh dấu lời nói trực tiếp, âm thanh được trích nguyên văn từ câu “Chuyền chuyền một…”.
– Làm cho câu thơ giàu nhạc điệu, tăng sức gợi cảm và sinh động.
– Khơi gợi những âm thanh tuổi thơ: tiếng chơi đùa, tiếng gọi ríu ran, giúp người đọc như nghe lại dấu vết của ký ức.
– Gợi bức tranh đời sống thôn quê chân thật, mang vẻ đẹp chữa lành tâm hồn, khiến ta nhớ về khoảng trời bình yên của tuổi nhỏ.

⇒ Qua đó cho thấy tác giả tái hiện chân thật đời sống cũ, gợi lên những kỉ niệm đẹp đẽ và giá trị nhân văn sâu sắc.

Câu 4. Biện pháp nghệ thuật lặp cú pháp và tác dụng

– Biện pháp:
• Lặp cấu trúc “Biết ơn…” và “Biết…” xuyên suốt đoạn thơ.

– Tác dụng:

*Về nghệ thuật:

– Tạo nhịp điệu tuần hoàn, tăng sức gợi cảm, làm câu thơ giàu âm hưởng.

- Làm cho câu thơ thêm sinh động, hấp dẫn, gợi hình, gợi cảm, lôi cuốn.

* Về nội dung:
– Nhấn mạnh tâm điểm của cảm xúc: lòng biết ơn – cảm xúc được nâng lên thành vẻ đẹp trang trọng.
– Gợi sự dồn nén cảm xúc, khiến lòng biết ơn trở nên thiêng liêng và đậm sâu.
– Tạo sự hòa hợp giữa nhịp thơ và dòng cảm xúc yêu thương, trân trọng của tác giả.

⇒ Qua đó thể hiện sự trân trọng của tác giả đối với những giá trị đã nuôi dưỡng con người, như lời dặn dò thầm kín gửi vào câu chữ.

Câu 5. Thông điệp được gửi gắm

– Con người phải biết ơn những gì đã nuôi dưỡng, hình thành nên ta từ thuở bé.
– Gia đình – cha mẹ – người thân là nơi ấp ủ, dạy dỗ ta bằng tình yêu thương ngọt lành.
– Quê hương cũng là nơi bồi đắp tâm hồn, chứa chan tình yêu, luôn hiện hữu trong tim mỗi người con.
– Từ bài thơ, người đọc học được bài học sống biết ơn, sống tử tế, trân trọng những gì đang có và luôn ghi nhớ hai chữ “biết ơn” dung dị mà sâu sắc.

⇒ Thông điệp hướng con người đến lối sống đẹp, giàu tình thương và giá trị đạo đức.