• Tác dụng:
• • Khắc họa hình ảnh một ông quan "bất lực", bỏ giữa chừng khi vận động nước lâm nguy (hết "nước" đi).
  • Tạo giọng điệu êm ái, cay đắng, thể hiện sự tự nhiên của Nguyễn Khuyến khi quyết định từ quan về quê vì cảm thấy không xoay chuyển được tình thế xã hội lúc bấy giờ.

• Tu đạo đức: Giữ võ lòng tự trọng, sự liêm chính (như tinh thần của Nguyễn Khuyến) nhưng phải quyết định và sáng tạo hơn trong hành động.
• Sẵn sàng thân thiện: Khắc phục tâm lý "chạy làng" (trốn tránh), cường đối mặt với khó khăn để đóng góp sức trẻ cho sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước.

Từ tượng hình: "cheo leo"

• Trợ từ: "kìa"

• Các từ ngữ miêu tả thái độ của nữ sĩ: "ghé mắt trông ngang", "kìa", "đứng cheo leo"
• Nhận xét: Thái độ của nữ sĩ là khinh bỉ, chế giễu, mỉa mai đối với Sầm Nghi Đống, một kẻ thất bại thảm hại.

• Biện pháp tu từ: Điệp từ ("trông"), từ tượng hình ("cheo leo")
• Tác dụng: Tạo nên hình ảnh sinh động, nhấn mạnh sự khinh bỉ, chế giễu của nữ sĩ đối với Sầm Nghi Đống.

• Thông điệp tác giả gửi gắm: Bài thơ thể hiện niềm tự hào về chiến thắng của dân tộc, đồng thời phê phán, lên án những kẻ xâm lược và thể hiện khát vọng về công lý, bình đẳng.