1.

Bài thơ “Đề đền Sầm Nghi Đống” của Hồ Xuân Hương là một tác phẩm giàu ý nghĩa trào phúng và tinh thần yêu nước sâu sắc. Qua việc khắc họa hình ảnh ngôi đền thờ viên tướng giặc bại trận, tác giả đã thể hiện thái độ mỉa mai, khinh bỉ đối với kẻ xâm lược. Những hình ảnh đền miếu lạnh lẽo, vắng vẻ gợi lên sự tàn lụi, vô nghĩa của danh phận Sầm Nghi Đống. Giọng thơ châm biếm nhưng thấm đẫm niềm tự hào dân tộc, khẳng định sức mạnh và ý chí quật cường của nhân dân Việt Nam trong cuộc đấu tranh chống ngoại xâm. Qua bài thơ, Hồ Xuân Hương không chỉ phê phán kẻ thù mà còn bày tỏ lòng yêu nước kín đáo mà sâu sắc.

2.

Xây dựng và bảo vệ đất nước là trách nhiệm thiêng liêng của mỗi công dân Việt Nam. Từ nội dung văn bản ở phần Đọc hiểu, ta càng nhận thức rõ hơn vai trò của từng cá nhân đối với sự tồn vong và phát triển của dân tộc.

Trách nhiệm ấy trước hết thể hiện ở lòng yêu nước và ý thức tự hào dân tộc. Trong thời bình, yêu nước không chỉ là những hành động lớn lao mà còn bắt đầu từ việc học tập nghiêm túc, lao động chăm chỉ, sống và làm việc theo pháp luật. Bên cạnh đó, mỗi người cần có ý thức giữ gìn bản sắc văn hóa, bảo vệ môi trường sống và tích cực tham gia các hoạt động vì cộng đồng. Khi từng cá nhân sống có trách nhiệm, xã hội sẽ trở nên tốt đẹp hơn.

Đặc biệt, thế hệ trẻ giữ vai trò quan trọng trong công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Học sinh cần rèn luyện đạo đức, trau dồi tri thức, nuôi dưỡng khát vọng cống hiến. Người lao động cần làm việc tận tâm, sáng tạo để góp phần phát triển kinh tế đất nước. Trái lại, lối sống thờ ơ, vô trách nhiệm chỉ khiến đất nước chậm tiến và làm mai một truyền thống tốt đẹp của dân tộc.

Nhận thức được trách nhiệm của mình, mỗi người cần chủ động hành động bằng những việc làm thiết thực. Khi tất cả cùng chung tay, đất nước sẽ ngày càng giàu mạnh, vững bền.

Câu 1 (0,5 điểm). Bài thơ thuộc thể thơ: Thất ngôn tứ tuyệt Đường luật.

Câu 2 (0,5 điểm).

– Từ tượng hình được sử dụng trong bài thơ: "cheo leo".

– Trợ từ: "kìa".

Câu 3 (1,0 điểm).

– Những chi tiết miêu tả hành động, thái độ của nữ sĩ Xuân Hương khi đi qua đền Sầm Nghi Đống trong hai câu thơ đầu là "ghé mắt trông ngang", "kìa".

– Nhận xét:

+ Ta cảm nhận được đó là cái nhìn ngang, nhìn bằng nửa con mắt, khinh rẻ, coi thường của nhà thơ với kẻ xâm lược bại trận. Đây là cái nhìn châm biếm sâu cay, đầy chế giễu. Từ "kìa" cho thấy sự coi thường, mỉa mai của nữ sĩ.

+ Từ đó, tác giả còn thể hiện niềm tự hào dân tộc vì đã đánh bại kẻ thù xâm lược.

Câu 4 (1.0 điểm).

– Trong hai câu thơ đã cho, tác giả đã sử dụng biện pháp nhân hoá "đền Thái Thú đứng cheo leo".

– Tác dụng:

+ Nhân hoá khiến cho hình ảnh đền Thái Thú hiện lên sinh động, có sự sống, mang đặc điểm của con người.

+ Gợi hình ảnh ngôi đền ở thế chông chênh, không vững chãi, không còn mang sự thiêng liêng vốn có của một ngôi đền.

+ Thông qua hình ảnh đó, tác giả đã thể hiện thái độ coi thường, khinh bỉ đối với kẻ thù bại trận Sầm Nghi Đống bởi dân tộc ta.

+ Từ đó, câu thơ càng tô đậm sắc thái, giọng điệu trào phúng sâu cay.

Câu 5 (1,0 điểm).

+ Tác giả thể hiện sự mỉa mai, khinh bỉ sâu cay với thất bại nhục nhã của kẻ thù xâm lược; vạch trần vẻ uy nghiêm giả tạo của đền thờ để khẳng định niềm tự hào dân tộc.

+ Tác phẩm là lời thách thức táo bạo đối với quan niệm "trọng nam khinh nữ" của xã hội phong kiến, qua đó khẳng định tài năng, chí khí và khát vọng làm nên sự nghiệp phi thường của người phụ nữ Việt Nam.

➞ Bài thơ gửi gắm tinh thần dân tộc mạnh mẽ, khát vọng bình đẳng giới và ý chí giải phóng cá tính của người phụ nữ.

Tuổi trẻ là quãng thời gian đẹp nhất của đời người, là lúc mỗi người cần sống có hoài bão, trách nhiệm để chuẩn bị hành trang cho tương lai. Thế nhưng, trong cuộc sống hiện nay, vẫn còn một bộ phận giới trẻ lựa chọn lối sống vô trách nhiệm, gây ra nhiều hệ lụy đáng lo ngại.

Lối sống vô trách nhiệm thể hiện trước hết ở thái độ thờ ơ với bản thân. Không ít bạn trẻ lười học, thiếu mục tiêu, sống buông thả, chỉ chạy theo niềm vui trước mắt mà quên đi nghĩa vụ của mình. Bên cạnh đó, sự vô trách nhiệm còn thể hiện trong cách sống với gia đình và xã hội: không quan tâm đến công việc chung, thiếu ý thức chấp hành nội quy, kỷ luật, dễ dàng đổ lỗi cho người khác khi gặp thất bại. Những biểu hiện ấy tưởng chừng nhỏ nhưng lại phản ánh sự thiếu trưởng thành trong suy nghĩ và hành động.

Nguyên nhân của lối sống vô trách nhiệm bắt nguồn từ việc nhận thức chưa đầy đủ, sự nuông chiều của gia đình và những ảnh hưởng tiêu cực từ mạng xã hội. Khi giới trẻ tiếp xúc quá sớm với lối sống hưởng thụ, thực dụng mà thiếu sự định hướng đúng đắn, họ rất dễ đánh mất phương hướng sống.

Hậu quả của lối sống vô trách nhiệm là điều không thể xem nhẹ. Nó khiến bản thân người trẻ tụt hậu, mất dần cơ hội phát triển, làm cha mẹ buồn lòng và gây ảnh hưởng xấu đến cộng đồng. Một xã hội có nhiều con người sống thiếu trách nhiệm sẽ khó có thể phát triển bền vững.

Vì vậy, mỗi bạn trẻ cần tự ý thức thay đổi bản thân, sống có trách nhiệm từ những việc nhỏ nhất. Khi biết sống vì bản thân và vì người khác, giới trẻ sẽ góp phần xây dựng một xã hội tốt đẹp hơn.

Tuổi trẻ là quãng thời gian đẹp nhất của đời người, là lúc mỗi người cần sống có hoài bão, trách nhiệm để chuẩn bị hành trang cho tương lai. Thế nhưng, trong cuộc sống hiện nay, vẫn còn một bộ phận giới trẻ lựa chọn lối sống vô trách nhiệm, gây ra nhiều hệ lụy đáng lo ngại.

Lối sống vô trách nhiệm thể hiện trước hết ở thái độ thờ ơ với bản thân. Không ít bạn trẻ lười học, thiếu mục tiêu, sống buông thả, chỉ chạy theo niềm vui trước mắt mà quên đi nghĩa vụ của mình. Bên cạnh đó, sự vô trách nhiệm còn thể hiện trong cách sống với gia đình và xã hội: không quan tâm đến công việc chung, thiếu ý thức chấp hành nội quy, kỷ luật, dễ dàng đổ lỗi cho người khác khi gặp thất bại. Những biểu hiện ấy tưởng chừng nhỏ nhưng lại phản ánh sự thiếu trưởng thành trong suy nghĩ và hành động.

Nguyên nhân của lối sống vô trách nhiệm bắt nguồn từ việc nhận thức chưa đầy đủ, sự nuông chiều của gia đình và những ảnh hưởng tiêu cực từ mạng xã hội. Khi giới trẻ tiếp xúc quá sớm với lối sống hưởng thụ, thực dụng mà thiếu sự định hướng đúng đắn, họ rất dễ đánh mất phương hướng sống.

Hậu quả của lối sống vô trách nhiệm là điều không thể xem nhẹ. Nó khiến bản thân người trẻ tụt hậu, mất dần cơ hội phát triển, làm cha mẹ buồn lòng và gây ảnh hưởng xấu đến cộng đồng. Một xã hội có nhiều con người sống thiếu trách nhiệm sẽ khó có thể phát triển bền vững.

Vì vậy, mỗi bạn trẻ cần tự ý thức thay đổi bản thân, sống có trách nhiệm từ những việc nhỏ nhất. Khi biết sống vì bản thân và vì người khác, giới trẻ sẽ góp phần xây dựng một xã hội tốt đẹp hơn.

Câu 1.
Bài thơ được viết theo thể thơ thất ngôn bát cú Đường luật.

Câu 2.
Đối tượng trào phúng trong bài thơ là chính tác giả – Nguyễn Khuyến, qua đó phản ánh hình ảnh tầng lớp trí thức đương thời.

Câu 3.

• “Làng nhàng” có nghĩa là tầm thường, không nổi bật, không ra gì.
• Từ này thể hiện thái độ tự giễu, tự chê, cảm xúc chán ngán, bất mãn của tác giả về chính bản thân và hoàn cảnh sống.

Câu 4.

• Nghệ thuật trào phúng: ẩn dụ, phóng đại, nói giảm nói tránh, dùng hình ảnh cờ bạc để nói chuyện đời.
• Tác dụng: làm nổi bật sự thất bại, bất lực, lỡ vận của bản thân tác giả, tạo tiếng cười chua chát mà sâu cay.

Câu 5.
Hai câu thơ thể hiện tâm trạng tự ý thức, tự phê phán của tác giả: dù có danh vị, được ghi tên bia đá bảng vàng nhưng ông vẫn không hài lòng, cảm thấy xấu hổ và ngán ngẩm với chính mình, vì chưa làm tròn trách nhiệm với đất nước.

Câu 6.
Từ thông điệp bài thơ, giới trẻ ngày nay cần:

• Sống có lý tưởng, có trách nhiệm, không thỏa mãn với danh hão.
• Rèn luyện tri thức, đạo đức, dám cống hiến bằng hành động thiết thực.
• Gắn khát vọng cá nhân với lợi ích chung, góp phần xây dựng quê hương, đất nước ngày càng phát triển.