Giới trẻ là tương lai của đất nước. Tuy nhiên, một thực tế đáng buồn hiện nay là một bộ phận giới trẻ đang sống vô trách nhiệm, coi nhẹ bổn phận của mình đối với bản thân, gia đình và xã hội. Đây là vấn đề cần được nhìn nhận nghiêm túc.

Lối sống vô trách nhiệm biểu hiện rõ qua việc ngại học tập, sợ lao động, thiếu kỷ luật. Nhiều bạn trẻ chỉ biết hưởng thụ, sa đà vào trò chơi điện tử, mạng xã hội, sống buông thả và thờ ơ trước những vấn đề chung. Khi mắc sai lầm, họ không dám đối diện mà tìm cách trốn tránh hoặc đổ lỗi cho hoàn cảnh. Cách sống ấy không chỉ thể hiện sự yếu kém về ý thức mà còn cho thấy sự thiếu bản lĩnh của một bộ phận thanh thiếu niên.

Nguyên nhân của thực trạng này đến từ sự lười biếng trong rèn luyện bản thân, sự buông lỏng quản lí của gia đình và tác động tiêu cực của xã hội hiện đại. Khi trách nhiệm không được đặt đúng vị trí, con người dễ đánh mất phương hướng sống.

Lối sống vô trách nhiệm gây ra nhiều hậu quả nghiêm trọng: làm mai một ý chí phấn đấu của giới trẻ, khiến gia đình thất vọng và cản trở sự phát triển của xã hội. Nếu giới trẻ không sống có trách nhiệm, tương lai của đất nước sẽ bị ảnh hưởng.

Bởi vậy, mỗi người trẻ cần thay đổi nhận thức, rèn luyện tinh thần trách nhiệm, dám nghĩ, dám làm và dám chịu trách nhiệm cho hành động của mình. Chỉ khi sống có trách nhiệm, tuổi trẻ mới thực sự có ý nghĩa và giá trị.

Câu 1.
Bài thơ được viết theo thể thơ thất ngôn bát cú Đường luật.

Câu 2.
Đối tượng trào phúng trong bài thơ là chính tác giả – Nguyễn Khuyến, qua đó phản ánh hình ảnh tầng lớp trí thức đương thời.

Câu 3.

• “Làng nhàng” có nghĩa là tầm thường, không nổi bật, không ra gì.
• Từ này thể hiện thái độ tự giễu, tự chê, cảm xúc chán ngán, bất mãn của tác giả về chính bản thân và hoàn cảnh sống.

Câu 4.

• Nghệ thuật trào phúng: ẩn dụ, phóng đại, nói giảm nói tránh, dùng hình ảnh cờ bạc để nói chuyện đời.
• Tác dụng: làm nổi bật sự thất bại, bất lực, lỡ vận của bản thân tác giả, tạo tiếng cười chua chát mà sâu cay.

Câu 5.
Hai câu thơ thể hiện tâm trạng tự ý thức, tự phê phán của tác giả: dù có danh vị, được ghi tên bia đá bảng vàng nhưng ông vẫn không hài lòng, cảm thấy xấu hổ và ngán ngẩm với chính mình, vì chưa làm tròn trách nhiệm với đất nước.

Câu 6.
Từ thông điệp bài thơ, giới trẻ ngày nay cần:

• Sống có lý tưởng, có trách nhiệm, không thỏa mãn với danh hão.
• Rèn luyện tri thức, đạo đức, dám cống hiến bằng hành động thiết thực.
• Gắn khát vọng cá nhân với lợi ích chung, góp phần xây dựng quê hương, đất nước ngày càng phát triển.

1.

“Đề đền Sầm Nghi Đống” là bài thơ thể hiện rõ bản lĩnh và cá tính thơ Hồ Xuân Hương. Mượn việc đề thơ ở đền thờ tướng giặc nhà Thanh, tác giả đã dùng tiếng cười trào phúng sắc sảo để phủ định giá trị của kẻ xâm lược. Ngôi đền hiện lên trong cảnh hoang phế, lạnh lẽo, qua đó cho thấy sự thất bại thảm hại và số phận đáng khinh của Sầm Nghi Đống. Đằng sau giọng thơ mỉa mai là lòng tự hào dân tộc và niềm tin vào sức mạnh chính nghĩa của nhân dân ta. Bài thơ góp phần thể hiện tinh thần yêu nước mạnh mẽ, kín đáo mà sâu cay của Hồ Xuân Hương.

2.

Trải qua bao thăng trầm lịch sử, dân tộc Việt Nam luôn đứng vững nhờ tinh thần đoàn kết và ý thức trách nhiệm của mỗi người dân. Vì vậy, xây dựng và bảo vệ đất nước không phải là nhiệm vụ của riêng ai mà là bổn phận chung của toàn xã hội.

Trong thời đại hòa bình hôm nay, trách nhiệm với đất nước được thể hiện trước hết qua thái độ sống tích cực và có ích. Mỗi người cần học tập, lao động nghiêm túc, tuân thủ pháp luật và sẵn sàng cống hiến cho cộng đồng. Bảo vệ đất nước còn là bảo vệ chủ quyền, gìn giữ môi trường, đấu tranh với những hành vi gây tổn hại đến lợi ích quốc gia. Những việc làm tuy nhỏ nhưng mang ý nghĩa to lớn đối với sự phát triển lâu dài của đất nước.

Giới trẻ, đặc biệt là học sinh, cần ý thức rõ vai trò của mình. Việc chăm chỉ học tập, rèn luyện đạo đức và nhân cách chính là nền tảng để sau này góp sức xây dựng quê hương. Ngược lại, lối sống ích kỉ, vô trách nhiệm cần bị phê phán vì nó làm suy yếu sức mạnh dân tộc.

Mỗi cá nhân cần tự giác hoàn thiện bản thân, sống có lý tưởng và trách nhiệm. Khi từng người biết đặt lợi ích chung lên trên lợi ích riêng, đất nước sẽ ngày càng phát triển, xứng đáng với truyền thống anh hùng của cha ông ta.

Câu 1 Bài thơ thuộc thể thơ: Thất ngôn tứ tuyệt Đường luật.

Câu 2

– Từ tượng hình được sử dụng trong bài thơ: "cheo leo".

– Trợ từ: "kìa".

Câu 3

– Những chi tiết miêu tả hành động, thái độ của nữ sĩ Xuân Hương khi đi qua đền Sầm Nghi Đống trong hai câu thơ đầu là "ghé mắt trông ngang", "kìa".

– Nhận xét:

+ Ta cảm nhận được đó là cái nhìn ngang, nhìn bằng nửa con mắt, khinh rẻ, coi thường của nhà thơ với kẻ xâm lược bại trận. Đây là cái nhìn châm biếm sâu cay, đầy chế giễu. Từ "kìa" cho thấy sự coi thường, mỉa mai của nữ sĩ.

+ Từ đó, tác giả còn thể hiện niềm tự hào dân tộc vì đã đánh bại kẻ thù xâm lược.

Câu 4.

• Biện pháp tu từ: từ tượng hình (cheo leo), kết hợp với cách nói gợi tả, giàu sắc thái trào phúng.
• Tác dụng: Gợi lên hình ảnh ngôi đền nhỏ bé, chênh vênh, cô độc, qua đó làm nổi bật sự thất bại nhục nhã và vị thế đáng khinh của Sầm Nghi Đống, tăng sức mỉa mai cho giọng thơ.

Câu 5.

Qua bài thơ, tác giả gửi gắm thông điệp: mọi kẻ xâm lược dù hung hăng đến đâu cũng sẽ thất bại, còn dân tộc Việt Nam với tinh thần quật cường và chính nghĩa sẽ luôn chiến thắng; đồng thời thể hiện lòng yêu nước và ý thức tự tôn dân tộc sâu sắc.