Câu 1 (khoảng 200 chữ)

Văn bản “Hoa rừng” của Dương Thị Xuân Quý đã khắc họa sâu sắc vẻ đẹp của người con gái giao liên trong kháng chiến. Nổi bật nhất là hình ảnh Phước – một cô gái dũng cảm, giàu trách nhiệm nhưng vô cùng dịu dàng, khiêm tốn. Ban đầu, cô bị các chiến sĩ hiểu lầm là lạnh lùng, thiếu quan tâm vì không cho nghỉ dọc đường. Thế nhưng, khi biết cô đã vượt mưa bom bão đạn suốt đêm để dẫn đường cho đơn vị khác, họ mới thấu hiểu và cảm phục. Sự đối lập giữa cái nhìn chủ quan ban đầu và sự thật phía sau đã làm nổi bật phẩm chất cao đẹp của Phước. Đặc biệt, chi tiết cô hái hoa rừng để trang trí cho lễ kết nạp đoàn viên càng tô đậm tâm hồn lãng mạn, yêu đời giữa chiến tranh gian khổ. Qua đó, tác phẩm không chỉ ca ngợi vẻ đẹp của người phụ nữ trong kháng chiến mà còn gửi gắm bài học về cách nhìn nhận, đánh giá con người một cách thấu đáo và cảm thông hơn.

Câu 2 (khoảng 400 chữ)

Trong văn bản “Hoa rừng” của Dương Thị Xuân Quý, các chiến sĩ đã từng hiểu lầm và có thái độ thiếu tôn trọng đối với Phước vì cho rằng cô dửng dưng trước sự mệt mỏi của họ. Chỉ khi biết được những hi sinh thầm lặng của cô, họ mới cảm thấy hối hận và cảm phục. Tình huống ấy gợi ra một vấn đề đáng suy ngẫm trong đời sống hôm nay: sự thiếu cảm thông trong cách nhìn nhận những người xung quanh.

Thiếu cảm thông là khi con người vội vàng đánh giá, phán xét người khác chỉ dựa trên những biểu hiện bề ngoài hoặc cảm xúc nhất thời của bản thân. Trong nhịp sống hiện đại gấp gáp, nhiều người dễ nổi nóng, quy kết lỗi lầm mà không tìm hiểu hoàn cảnh, lí do phía sau hành động của người khác. Điều này có thể gây ra những tổn thương vô hình, làm rạn nứt các mối quan hệ và khiến xã hội trở nên lạnh lẽo hơn.

Nguyên nhân của sự thiếu cảm thông có thể xuất phát từ cái tôi quá lớn, sự ích kỉ hoặc thói quen sống nhanh, sống vội. Khi chỉ đặt mình ở vị trí trung tâm, con người khó có thể thấu hiểu nỗi vất vả, khó khăn của người khác. Tuy nhiên, cảm thông không phải là điều xa vời; nó bắt đầu từ việc biết lắng nghe, biết kiềm chế cảm xúc và học cách đặt mình vào hoàn cảnh của người khác.

Mỗi chúng ta cần rèn luyện cho mình thái độ sống bao dung, thấu hiểu. Trước khi đánh giá ai đó, hãy tự hỏi: mình đã hiểu hết câu chuyện của họ chưa? Biết cảm thông không chỉ giúp người khác được an ủi mà còn làm cho tâm hồn ta trở nên rộng mở, nhân ái hơn. Đó cũng chính là nền tảng để xây dựng những mối quan hệ bền vững và một xã hội giàu tình người.

Câu 1.
Phương thức biểu đạt chính của văn bản “Hoa rừng” là tự sự (kết hợp với miêu tả và biểu cảm).

Câu 2.
Nhân vật Phước hái hoa để trang trí cho lễ kết nạp đoàn viên mới tổ chức vào tối hôm đó, vì nơi đơn vị của cô không có hoa.

Câu 3.
Nhân vật Phước được khắc hoạ với nhiều phẩm chất đáng quý:

• Dũng cảm, gan dạ, sẵn sàng vượt mưa bom bão đạn để dẫn đường cho bộ đội.
• Giàu trách nhiệm, hết lòng vì nhiệm vụ chung.
• Ân cần, chu đáo, mang giúp ba lô cho chiến sĩ đau chân.
• Khiêm tốn, vị tha, hồn nhiên, không hề giận khi bị hiểu lầm, vẫn cư xử chân thành, dịu dàng.

Câu 4.
Văn bản được kể theo ngôi thứ ba.
Tác dụng: Giúp người kể chuyện có cái nhìn bao quát, khách quan; linh hoạt miêu tả hành động, tâm trạng của nhiều nhân vật (Phước, Thăng, các chiến sĩ), từ đó làm nổi bật vẻ đẹp của nhân vật Phước.

Câu 5.
Từ văn bản, em rút ra bài học rằng không nên vội vàng đánh giá người khác khi chưa hiểu rõ hoàn cảnh và việc làm của họ. Đôi khi những biểu hiện bên ngoài dễ khiến ta hiểu lầm, nhưng sự thật lại hoàn toàn khác. Cần biết lắng nghe, quan sát và đặt mình vào vị trí của người khác để thấu hiểu. Đồng thời, mỗi người cũng nên sống chân thành, bao dung như Phước. Biết nhìn nhận công bằng và tôn trọng người khác sẽ giúp chúng ta xây dựng những mối quan hệ tốt đẹp hơn.

Câu 1 (khoảng 200 chữ)

Bài thơ “Mùa cỏ nở hoa” của Hồng Vũ đã để lại trong em nhiều xúc động sâu sắc về tình mẫu tử thiêng liêng. Qua hình ảnh ẩn dụ “mẹ là cánh đồng”, “con là cỏ nở hoa”, em cảm nhận được tình yêu bao la, dịu dàng mà người mẹ dành cho con. Cánh đồng ấy tuy “chẳng đủ rộng dài như sông bể” nhưng luôn “chứa chan ngày nắng”, “hứng muôn ánh sao rơi”, giống như tấm lòng mẹ âm thầm hi sinh, chở che và nuôi dưỡng con khôn lớn. Đọc những câu thơ ấy, em thấy lòng mình ấm áp và biết ơn mẹ nhiều hơn. Hình ảnh “cỏ hát khúc mùa xuân” gợi cho em niềm vui, niềm hạnh phúc khi con trưởng thành, mang lại hương sắc cho đời cũng chính là niềm hạnh phúc giản dị của mẹ. Bài thơ không chỉ ca ngợi tình mẹ mà còn nhắc nhở em phải sống tốt, sống xứng đáng với sự hi sinh thầm lặng ấy.

Câu 2

Tình mẫu tử là một trong những tình cảm thiêng liêng và bền bỉ nhất của con người. Bài thơ “Mùa cỏ nở hoa” của Hồng Vũ đã khắc họa hình ảnh người mẹ như cánh đồng hiền hòa, âm thầm nuôi dưỡng “cỏ” lớn lên bằng tất cả yêu thương. Thế nhưng, trong đời sống hiện nay, vẫn còn không ít người sống vô tâm, thờ ơ, thậm chí coi nhẹ công ơn sinh thành của cha mẹ – một thực trạng đáng buồn và đáng suy ngẫm.

Vô tâm với cha mẹ có thể biểu hiện qua những điều tưởng chừng rất nhỏ: ít quan tâm, không lắng nghe, nói lời thiếu lễ phép, hay chỉ biết đòi hỏi mà không nghĩ đến sự vất vả của đấng sinh thành. Khi trưởng thành, có người mải mê chạy theo công việc, vật chất, danh vọng mà quên mất cha mẹ đang ngày một già đi. Thậm chí, có những trường hợp bỏ mặc, không chăm sóc cha mẹ khi ốm đau, bệnh tật. Những hành động ấy không chỉ làm tổn thương tình cảm gia đình mà còn thể hiện sự xuống cấp về đạo đức.

Nguyên nhân của lối sống vô tâm một phần xuất phát từ nhịp sống hiện đại gấp gáp, áp lực kinh tế; nhưng quan trọng hơn là do sự ích kỉ và thiếu ý thức về đạo hiếu. Khi con người chỉ biết nghĩ đến bản thân, họ dễ quên đi những hi sinh thầm lặng mà cha mẹ đã dành cho mình.

Mỗi chúng ta cần nhận thức rằng: cha mẹ không thể ở bên ta mãi mãi. Yêu thương và hiếu thảo không phải là những điều lớn lao, mà bắt đầu từ sự quan tâm, sẻ chia và những hành động thiết thực hằng ngày. Hãy trân trọng từng khoảnh khắc còn có thể ở bên cha mẹ, bởi đó chính là nền tảng nuôi dưỡng nhân cách và hạnh phúc của mỗi con người.

Câu 1.
Bài thơ “Mùa cỏ nở hoa” của Hồng Vũ được viết theo thể thơ tự do (không gò bó số chữ, số câu, nhịp điệu linh hoạt).

Câu 2.
Chủ thể trữ tình trong bài thơ là người mẹ – người đang trò chuyện, tâm tình và bộc lộ tình yêu thương với con.

Câu 3.

• Biện pháp tu từ nhân hoá: “cỏ hát khúc mùa xuân”.
• Tác dụng:
• • Làm cho hình ảnh “cỏ” trở nên sinh động, có hồn như con người.
  • Gợi không khí vui tươi, rộn ràng, tràn đầy sức sống của mùa xuân.
  • Qua đó thể hiện niềm hạnh phúc, tự hào của người mẹ khi con trưởng thành, tỏa hương sắc cho đời.

Câu 4.
Những dòng thơ cho thấy người mẹ mong con luôn hồn nhiên, trong sáng, lớn lên khỏe mạnh, sống có ích, mang lại niềm vui và làm đẹp cho cuộc đời, cho gia đình.

Câu 5.
Để gìn giữ và vun đắp tình mẫu tử thiêng liêng, em cần luôn yêu thương, kính trọng và biết ơn mẹ. Em nên chăm ngoan, học tập tốt để mẹ vui lòng. Bên cạnh đó, hãy quan tâm, chia sẻ và giúp mẹ những công việc trong gia đình. Khi mẹ mệt mỏi, em cần động viên, hỏi han. Sống có trách nhiệm và trở thành người tốt chính là cách thiết thực nhất để đáp đền công ơn sinh thành dưỡng dục của mẹ.

Trong xã hội hiện đại, bên cạnh nhiều bạn trẻ sống năng động, có lí tưởng và trách nhiệm, vẫn còn một bộ phận giới trẻ có lối sống vô trách nhiệm, gây nhiều hệ lụy đáng lo ngại cho bản thân, gia đình và xã hội. Đây là vấn đề cần được nhìn nhận nghiêm túc.

Lối sống vô trách nhiệm của giới trẻ trước hết thể hiện ở thái độ thờ ơ với bản thân và tương lai. Nhiều bạn lười học, học đối phó, sa đà vào mạng xã hội, trò chơi điện tử, ăn chơi hưởng thụ mà không có mục tiêu rõ ràng. Có người thiếu ý thức với gia đình, không quan tâm đến công sức, hi sinh của cha mẹ; với tập thể thì vô kỉ luật, đùn đẩy trách nhiệm, chỉ nghĩ đến quyền lợi cá nhân. Nguy hiểm hơn, một số bạn trẻ còn vi phạm pháp luật, sống buông thả, coi thường chuẩn mực đạo đức xã hội.

Nguyên nhân của lối sống này đến từ nhiều phía. Một phần do nhận thức non nớt, thiếu bản lĩnh và ý chí vươn lên. Bên cạnh đó là sự tác động tiêu cực của môi trường sống, của mạng xã hội, lối sống thực dụng, hưởng thụ. Ngoài ra, sự thiếu quan tâm, định hướng đúng đắn từ gia đình và nhà trường cũng góp phần khiến một số bạn trẻ dễ lạc lối.

Hậu quả của lối sống vô trách nhiệm là rất nghiêm trọng. Trước hết, người trẻ sẽ đánh mất cơ hội phát triển bản thân, trở nên yếu kém về tri thức, kĩ năng và nhân cách. Về lâu dài, điều đó ảnh hưởng đến chất lượng nguồn nhân lực, cản trở sự phát triển của đất nước. Đồng thời, những hành vi vô trách nhiệm còn gây bất ổn xã hội, làm suy giảm các giá trị đạo đức tốt đẹp.

Trước thực trạng ấy, mỗi bạn trẻ cần tự nhìn lại chính mình, sống có mục tiêu, có ước mơ và ý thức rõ trách nhiệm với bản thân, gia đình và xã hội. Cần chăm chỉ học tập, rèn luyện đạo đức, sống trung thực, kỉ luật và biết cống hiến. Gia đình, nhà trường và xã hội cũng cần phối hợp giáo dục, định hướng, tạo môi trường lành mạnh để người trẻ phát triển toàn diện.

Tóm lại, lối sống vô trách nhiệm của một bộ phận giới trẻ là vấn đề đáng báo động. Mỗi bạn trẻ cần nhận thức rằng sống có trách nhiệm không chỉ giúp bản thân trưởng thành mà còn góp phần xây dựng một xã hội tốt đẹp, văn minh và bền vững.

Câu 1: Bài thơ được viết theo thể thơ nào?

Bài thơ được viết theo thể thơ lục bát (mỗi câu có 6 chữ và 8 chữ).

Câu 2: Đối tượng trào phúng trong bài thơ là ai?

Đối tượng trào phúng trong bài thơ là một số người có chức tước, danh vọng nhưng thiếu thực tài. Họ có vẻ ngoài giả dối, chỉ khoe mẽ mà không có thực chất, lừa dối người khác để đạt được danh lợi.

Câu 3: Từ “làng nhàng” trong bài thơ có nghĩa là gì? Từ này góp phần thể hiện thái độ, cảm xúc gì của tác giả?

• Làng nhàng có nghĩa là tầm thường, không có gì nổi bật, sống một cách bình thường, không có gì đặc biệt, khác biệt.
• Từ này thể hiện thái độ chê bai, khinh miệt của tác giả đối với những người không có tài năng, chỉ biết mượn danh vọng, vẻ ngoài để tô vẽ bản thân, sống một cuộc sống tầm thường mà không có ý chí vươn lên.

Câu 4: Chỉ ra nghệ thuật trào phúng trong hai câu thơ sau và nêu tác dụng của nó.

“Cờ đương dở cuộc không còn nước,
Bạc chửa thâu canh đã chạy làng.”

• Nghệ thuật trào phúng:
• • Câu thơ sử dụng hình ảnh ẩn dụ: "Cờ đương dở cuộc" (một cuộc chơi, một trò chơi đang dang dở, nhưng không có kết quả), "Bạc chửa thâu canh đã chạy làng" (tức là chưa hoàn thành nhiệm vụ, đã bỏ trốn, không còn làm tròn trách nhiệm).
  • Sự mâu thuẫn trong những hình ảnh này tạo ra một sự chế giễu, phê phán đối tượng không có trách nhiệm, không có năng lực thực sự.
• Tác dụng:
• • Các hình ảnh này giúp phê phán mạnh mẽ những người có chức danh mà không thực hiện trách nhiệm của mình. Đồng thời, nó cũng nhấn mạnh sự thiếu sót, bất tài của những nhân vật trong xã hội.

Câu 5: Em hiểu thế nào về hai câu thơ sau?

“Nghĩ mình lại ngán cho mình nhỉ,
Mà cũng bia xanh, cũng bảng vàng.”

• Hai câu thơ này thể hiện sự tự nhận thức của nhân vật trong bài thơ. Họ cảm thấy ngán ngẩm về chính bản thân mình khi nhận ra mình không có thực tài, chỉ sống nhờ vào danh vọng, bằng cấp mà xã hội trao cho. Dù vậy, họ vẫn có được danh tiếng (bia xanh, bảng vàng) mà không hề xứng đáng với những danh hiệu đó.
• Bia xanh, bảng vàng là hình ảnh của danh vọng, thành tích giả tạo, mà người đó không xứng đáng với nó.

Câu 6: Từ nội dung, thông điệp của bài thơ, theo em, giới trẻ ngày nay cần làm gì để cống hiến, xây dựng quê hương đất nước?

Bài thơ thể hiện thái độ chê bai đối với những người chỉ biết sống dựa vào danh tiếng mà thiếu thực tài, vì vậy thông điệp mà bài thơ gửi gắm là sự trung thực, nỗ lực và tài năng thực sự sẽ có giá trị hơn là chỉ dựa vào hình thức bên ngoài. Đối với giới trẻ ngày nay, để cống hiến và xây dựng đất nước, mỗi người cần:

1. Học hỏi và rèn luyện bản thân để có kiến thức, kỹ năng vững vàng.
2. Làm việc chăm chỉ và cống hiến hết mình trong mọi lĩnh vực mà mình tham gia.
3. Tránh sống giả dối, phù phiếm mà không có thực chất. Điều này sẽ giúp xây dựng một xã hội văn minh, công bằng.
4. Suy nghĩ độc lập và không chạy theo những giá trị phù phiếm, mà hãy tập trung vào những điều thiết thực, có ích cho cộng đồng và đất nước.

Chỉ khi mỗi người thật sự có tài năng, đóng góp thực sự và sống đúng với giá trị của mình, thì đất nước mới có thể phát triển bền vững.

Câu 1: Viết đoạn văn ngắn (khoảng 150 chữ) phân tích nội dung bài thơ "Đề đền Sầm Nghi Đống" của tác giả Hồ Xuân Hương.

Bài thơ "Đề đền Sầm Nghi Đống" của Hồ Xuân Hương là một tác phẩm có tính châm biếm sâu sắc, thể hiện thái độ khinh bỉ của tác giả đối với kẻ thất bại trong lịch sử, Sầm Nghi Đống, và qua đó, phản ánh niềm tự hào dân tộc trước chiến thắng quân Thanh của vua Quang Trung. Cảnh đền thờ Sầm Nghi Đống, một nhân vật phản bội và thất bại, là biểu tượng cho sự bấp bênh, vô nghĩa. Hồ Xuân Hương đã sử dụng hình ảnh "đứng cheo leo" để chế giễu sự bất lực của Sầm Nghi Đống, khiến đền thờ trở thành một biểu tượng của sự hư hỏng, không xứng đáng được tôn thờ. Bài thơ cũng là lời phê phán những kẻ phản bội và lòng yêu nước, lòng tự hào dân tộc của tác giả.

Câu 2: Viết bài văn (khoảng 400 chữ) trình bày suy nghĩ về trách nhiệm của mỗi người trong việc xây dựng và bảo vệ đất nước.

Trong quá trình xây dựng và bảo vệ đất nước, trách nhiệm của mỗi công dân không chỉ là một nghĩa vụ mà còn là quyền lợi và niềm tự hào. Mỗi người dân đều có thể góp phần vào công cuộc phát triển quốc gia qua những hành động cụ thể, từ những việc nhỏ bé hàng ngày đến những đóng góp lớn lao cho xã hội.

Đầu tiên, xây dựng đất nước bắt đầu từ những nỗ lực cá nhân trong học tập và công việc. Khi mỗi người tự rèn luyện bản thân, nâng cao trình độ, kỹ năng, họ không chỉ cải thiện cuộc sống cá nhân mà còn đóng góp vào sự phát triển chung của xã hội. Người công dân có trách nhiệm học hỏi, sáng tạo và làm việc hết mình để tạo ra những giá trị mới cho đất nước.

Bảo vệ đất nước không chỉ là nghĩa vụ của quân đội mà là của toàn thể người dân. Mỗi người phải ý thức bảo vệ an ninh, trật tự xã hội và góp phần giữ gìn sự ổn định của đất nước. Đồng thời, chúng ta phải luôn sẵn sàng bảo vệ giá trị văn hóa, truyền thống và độc lập của dân tộc, không để bị ảnh hưởng bởi những yếu tố tiêu cực từ bên ngoài. Trong bối cảnh hội nhập quốc tế, việc giữ gìn bản sắc văn hóa và phát huy những giá trị truyền thống là trách nhiệm của mỗi công dân.

Thêm vào đó, bảo vệ đất nước còn thể hiện qua việc tham gia vào các hoạt động xã hội, từ thiện, giúp đỡ những hoàn cảnh khó khăn, hay tham gia vào các phong trào phát triển cộng đồng. Những hành động nhỏ như vậy cũng góp phần tạo nên một xã hội đoàn kết, vững mạnh.

Trách nhiệm xây dựng và bảo vệ đất nước là của tất cả mọi người. Mỗi hành động dù là nhỏ nhất đều có ý nghĩa lớn lao trong việc góp phần vào sự nghiệp chung của đất nước. Chỉ khi mỗi người nhận thức được trách nhiệm của mình, đất nước mới có thể phát triển vững mạnh và bảo vệ được độc lập, tự do.

Câu 1: Xác định thể thơ của bài "Đề đền Sầm Nghi Đống".

Bài thơ "Đề đền Sầm Nghi Đống" của Hồ Xuân Hương được viết theo thể thơ lục bát, với nhịp điệu 6 chữ và 8 chữ trong mỗi câu thơ.

Câu 2: Chỉ ra trợ từ và từ tượng hình được sử dụng trong bài thơ.

• Trợ từ: "hà", "há" – là các trợ từ làm nổi bật sắc thái cảm thán, khẳng định, hoặc tạo sự nhấn mạnh trong câu thơ.
• Từ tượng hình: "cheo leo" – là từ tượng hình chỉ sự lỏng lẻo, bấp bênh, không vững chắc của đền thờ, từ này gợi lên hình ảnh đền thờ ở một vị trí rất cao, không ổn định.

Câu 3: Ghi lại các từ ngữ miêu tả thái độ của nữ sĩ khi đi qua đền Sầm Nghi Đống trong bài thơ. Nêu nhận xét của em về thái độ ấy.

Các từ ngữ miêu tả thái độ của Hồ Xuân Hương:

• "Kìa" (thể hiện sự chỉ trỏ, nhấn mạnh)
• "Đứng cheo leo" (từ ngữ này gợi cảm giác khinh bỉ, miệt thị)
• "Thái thú" (một cách gọi hàm ý mỉa mai về Sầm Nghi Đống)

Nhận xét: Thái độ của nữ sĩ Hồ Xuân Hương thể hiện sự chế giễu, khinh bỉ đối với Sầm Nghi Đống, một kẻ thất bại thảm hại và không đáng kính trọng. Thông qua việc sử dụng những từ ngữ có tính mỉa mai, Hồ Xuân Hương thể hiện sự tự hào về chiến thắng của dân tộc, đồng thời cũng chỉ trích kẻ phản bội.

Câu 4: Xác định và phân tích tác dụng biện pháp tu từ trong đoạn thơ:

"Ghé mắt trông ngang thấy bảng treo
Kìa đền Thái thú đứng cheo leo"

• Biện pháp tu từ: Điệp từ và So sánh.
• • Điệp từ: "thấy" và "kìa" (lặp lại tạo sự nhấn mạnh)
  • So sánh: "đứng cheo leo" – Mặc dù không phải là so sánh trực tiếp nhưng cách dùng từ này tạo hình ảnh tượng trưng cho sự bấp bênh, yếu đuối của đền thờ, cũng là cách để chế giễu sự "thảm hại" của Sầm Nghi Đống.

Tác dụng:

• Điệp từ "thấy" và "kìa" giúp nhấn mạnh sự bất ngờ, chỉ trích của tác giả đối với đền thờ và Sầm Nghi Đống.
• Từ "cheo leo" tạo ra hình ảnh không vững chắc, khập khiễng, làm nổi bật sự thất bại, không có nền tảng vững chắc của nhân vật Sầm Nghi Đống.

Câu 5: Nêu thông điệp tác giả gửi gắm qua bài thơ.

Thông điệp mà Hồ Xuân Hương gửi gắm qua bài thơ là sự khinh bỉ đối với kẻ phản bội, đặc biệt là những kẻ mang danh anh hùng nhưng thực tế lại bất tài, thất bại. Bài thơ cũng thể hiện niềm tự hào đối với chiến thắng của dân tộc trong cuộc chiến chống quân xâm lược, đồng thời phê phán sự giả dối và thối nát trong xã hội phong kiến. Thông qua việc sử dụng hình ảnh chế giễu, Hồ Xuân Hương muốn lên án những kẻ như Sầm Nghi Đống, đồng thời khẳng định lòng yêu nước và sự tự tôn dân tộc.