Câu 1

Trong đoạn trích bài thơ Đất nước của Bằng Việt, hình tượng đất nước hiện lên vừa cụ thể, vừa giàu ý nghĩa biểu tượng. Đất nước không chỉ là không gian địa lí với “đường số Một”, “nhịp cầu mới”, “làng sơ tán”, mà còn là hình ảnh của một dân tộc từng đi qua chiến tranh khốc liệt để bước vào hòa bình. Đó là đất nước của những “bàn tay vun quén”, của những con người cần cù, bền bỉ dựng xây sau đổ nát. Đặc biệt, hình tượng đất nước gắn liền với con người: em bé đến trường, cô gái may áo cưới – những biểu tượng của sự sống, của tương lai – đều bước ra từ bom đạn. Vì thế, đất nước trong bài thơ không trừu tượng mà mang gương mặt của nhân dân, của những thế hệ đã hi sinh để làm nên độc lập. “Vị ngọt” của đất nước hôm nay chính là thành quả từ Cách mạng Tháng Tám và những năm tháng chiến tranh gian khổ. Qua đó, tác giả khẳng định: đất nước là kết tinh của đau thương và hi vọng, của quá khứ bi hùng và hiện tại tươi sáng.

Câu 2

“Chúng ta không xúc động trước những bài giảng lịch sử. Chúng ta xúc động trước những người làm nên lịch sử.” Câu nói ngắn gọn nhưng gợi ra một cách tiếp cận sâu sắc đối với lịch sử: lịch sử không chỉ là chuỗi sự kiện khô khan, mà trước hết là câu chuyện về con người – những số phận, những hi sinh, những lựa chọn đã tạo nên vận mệnh dân tộc.

Quả thật, nhiều người cảm thấy lịch sử khó nhớ, khô cứng khi nó chỉ hiện lên như những mốc thời gian, những con số, những tên gọi chiến dịch. Nhưng khi lịch sử được kể qua số phận con người, nó trở nên sống động và lay động. Ta xúc động trước một người lính ngã xuống khi tuổi đời còn rất trẻ, trước một bà mẹ tiễn con ra trận không hẹn ngày về, trước một người chiến sĩ bị tra tấn vẫn không khuất phục, hay trước những con người bình dị lặng lẽ góp sức cho độc lập dân tộc. Chính con người – với nỗi đau, khát vọng, lòng dũng cảm và tình yêu nước – đã thổi hồn vào những trang sử. Lịch sử vì thế không chỉ được ghi chép bằng chữ, mà còn được khắc sâu bằng máu, nước mắt và niềm tin.

Nhìn vào thực tế, không khó để nhận ra sức mạnh của việc “kể lịch sử bằng con người”. Những bộ phim, tác phẩm văn học, hồi kí về chiến tranh hay về các nhân vật lịch sử thường khiến người xem, người đọc xúc động hơn những bài học thuần túy về sự kiện. Bởi khi chứng kiến một con người cụ thể đứng trước sự sống – cái chết, trước lựa chọn giữa an toàn cá nhân và vận mệnh đất nước, ta mới thực sự cảm nhận được giá trị của độc lập, tự do. Những người làm nên lịch sử đã biến những khái niệm lớn lao thành trải nghiệm cảm xúc gần gũi: ta thấy được nỗi sợ, sự hi sinh, lòng quả cảm – những điều khiến lịch sử trở thành câu chuyện của con người, chứ không phải của sách vở.

Tuy nhiên, nói như vậy không có nghĩa là xem nhẹ vai trò của việc học các sự kiện, bài giảng lịch sử. Bài giảng giúp chúng ta có cái nhìn hệ thống, hiểu đúng bối cảnh, nguyên nhân và hệ quả của các biến cố. Nhưng nếu lịch sử chỉ dừng lại ở việc ghi nhớ ngày tháng, thì sẽ khó chạm đến trái tim. Lịch sử cần được “nhân bản hóa” – tức là được kể thông qua số phận con người – để từ đó khơi dậy sự đồng cảm, biết ơn và trách nhiệm. Khi ta xúc động trước những con người làm nên lịch sử, ta không chỉ hiểu quá khứ mà còn hình thành thái độ sống cho hiện tại.

Từ góc nhìn của người trẻ hôm nay, câu nói trên còn nhắc nhở chúng ta về cách tiếp nhận và gìn giữ lịch sử. Trong thời đại mạng xã hội, khi thông tin tràn ngập, nguy cơ thờ ơ với quá khứ là điều có thật. Nhưng nếu biết tìm đến những câu chuyện đời thường trong lịch sử – những người anh hùng vô danh, những phận người nhỏ bé làm nên chiến thắng lớn – chúng ta sẽ nhận ra rằng lịch sử không xa lạ. Nó hiện diện trong cuộc sống bình yên hôm nay: trong con đường ta đi, mái trường ta học, trong từng khoảnh khắc tự do mà ta đang thụ hưởng.

Hơn thế, “xúc động trước những người làm nên lịch sử” còn là lời nhắc về trách nhiệm của thế hệ hiện tại. Chúng ta không chỉ là người học lịch sử, mà còn là những người đang tiếp tục viết lịch sử bằng hành động mỗi ngày: học tập nghiêm túc, sống tử tế, bảo vệ môi trường, cống hiến cho cộng đồng, giữ gìn chủ quyền và bản sắc dân tộc. Khi sống xứng đáng với những hi sinh của cha ông, ta đã góp phần làm cho lịch sử không bị lãng quên, mà tiếp tục được nối dài bằng những giá trị tốt đẹp.

Tóm lại, câu nói khẳng định một chân lí: lịch sử trở nên sống động và có sức lay động khi được nhìn từ con người. Chúng ta xúc động không phải vì những con chữ trong sách, mà vì những con người đã biến khát vọng độc lập, tự do thành hiện thực. Hiểu như vậy, mỗi chúng ta sẽ học lịch sử không chỉ bằng trí nhớ, mà bằng cả trái tim và trách nhiệm của mình đối với tương lai.

Câu 1.

Đoạn trích được viết theo thể thơ tự do.
Dấu hiệu:

• Số chữ trong mỗi dòng không đều, độ dài câu thơ linh hoạt.
• Nhịp điệu biến đổi tự nhiên, không bị gò bó theo khuôn mẫu cố định.
  → Phù hợp với cảm xúc dạt dào, suy tưởng về đất nước sau chiến tranh.

Câu 2.

Đoạn thơ thể hiện niềm xúc động, tự hào, yêu thương và tin tưởng của nhân vật trữ tình trước đất nước trong thời kì hồi sinh sau chiến tranh: cảm động trước sự hy sinh, trân trọng những con người cần cù, và lạc quan vào tương lai hòa bình.

Câu 3.

Trong đoạn:

Mỗi em bé phút này tung tăng vào lớp Một
Đều sinh trong thời có triệu tấn bom rơi,
Mỗi cô gái thu này bắt đầu may áo cưới
Đều đã đứng lên từ công sự bom vùi!

→ Biện pháp tu từ điệp ngữ kết hợp đối lập.

Tác dụng:

• Điệp từ “mỗi… đều…” nhấn mạnh tính phổ biến, rộng khắp của thế hệ sinh ra trong chiến tranh.
• Đối lập giữa hiện tại bình yên (“tung tăng vào lớp Một”, “may áo cưới”) và quá khứ khốc liệt (“triệu tấn bom rơi”, “công sự bom vùi”) làm nổi bật giá trị của hòa bình.
  → Qua đó, tác giả khẳng định: hạnh phúc hôm nay được xây dựng từ máu xương, gian khổ và sự kiên cường của con người trong chiến tranh.

Câu 4.

“Vị ngọt” trong câu thơ cuối là vị ngọt của độc lập, hòa bình, hạnh phúc, tự do và thành quả cách mạng.
Vị ngọt ấy có được từ:

• Cách mạng Tháng Tám,
• Sự hy sinh, gian khổ, chiến đấu bền bỉ của các thế hệ cha anh.
  → Đó là “vị ngọt” của lịch sử, của máu và nước mắt đã hóa thành niềm vui sống hôm nay.

Câu 5.

Đoạn thơ giúp em hiểu rằng lòng yêu nước không chỉ là những điều lớn lao, anh hùng trong chiến tranh, mà còn là sự trân trọng hòa bình, biết ơn quá khứ và trách nhiệm với hiện tại. Yêu nước là khi ta tự hào về lịch sử dân tộc, cảm nhận được giá trị của từng khoảnh khắc bình yên, từng mái trường, từng giấc mơ đời thường. Yêu nước cũng là sống có trách nhiệm: học tập nghiêm túc, giữ gìn môi trường, tôn trọng kỉ cương, góp phần xây dựng đất nước giàu mạnh, văn minh. Khi thế hệ hôm nay biết “nếm” được “vị ngọt” của hòa bình và không quên những hy sinh đã làm nên điều đó, thì lòng yêu nước sẽ không chỉ là cảm xúc, mà trở thành động lực sống và hành động cho tương lai.

Câu 1

Văn bản Cái đẹp trong truyện ngắn “Muối của rừng” của Chu Thị Hảo có tính thuyết phục cao bởi hệ thống lập luận rõ ràng, dẫn chứng xác đáng và giọng điệu giàu cảm xúc. Trước hết, tác giả xác định đúng trọng tâm nghị luận: cái đẹp trong tác phẩm không chỉ nằm ở thiên nhiên mà còn ở sự thức tỉnh và hướng thiện của con người. Các luận điểm được triển khai mạch lạc theo trình tự hợp lí: từ vẻ đẹp bình dị của rừng núi, đến sự đối lập giữa thiên nhiên và hành động săn bắn, rồi kết thúc bằng vẻ đẹp của sự hòa hợp giữa con người và tự nhiên. Dẫn chứng cụ thể từ tác phẩm (hình ảnh đàn khỉ, tiếng súng, hành động phóng sinh của ông Diểu…) giúp lập luận trở nên sinh động, có cơ sở. Đặc biệt, việc sử dụng các chi tiết giàu giá trị biểu tượng như “lối đi khác”, “hoa tử huyền” làm nổi bật ý nghĩa nhân văn của truyện. Bên cạnh lí trí, văn bản còn chạm đến cảm xúc người đọc bằng giọng điệu trân trọng, tin tưởng vào cái thiện. Nhờ sự kết hợp hài hòa giữa lí lẽ, dẫn chứng và cảm xúc, bài viết tạo được sức thuyết phục rõ rệt.

Câu 2

Trong những năm gần đây, trên mạng xã hội xuất hiện ngày càng nhiều clip ghi lại hình ảnh các bạn trẻ thu gom rác thải ở ao hồ, bãi biển, chân cầu hay những nơi công cộng bị ô nhiễm. Dưới góc nhìn của người trẻ, tôi cho rằng đây không chỉ là một trào lưu tích cực mà còn là biểu hiện đáng trân trọng của ý thức công dân và trách nhiệm đối với môi trường sống.

Trước hết, những hoạt động dọn rác tự phát cho thấy sự thay đổi trong nhận thức của giới trẻ. Thay vì thờ ơ trước tình trạng ô nhiễm, nhiều bạn đã chủ động hành động, biến nỗi lo thành việc làm cụ thể: mang bao tay, túi đựng rác, dành thời gian cuối tuần để làm sạch không gian chung. Hình ảnh những nhóm bạn lội xuống bùn, cúi nhặt từng mảnh rác nơi ao hồ hay bãi biển mang ý nghĩa lớn hơn một hành động vệ sinh đơn thuần. Đó là thông điệp rằng: môi trường không phải là việc của riêng ai mà là trách nhiệm của mỗi cá nhân trong cộng đồng.

Bên cạnh đó, mạng xã hội đã trở thành công cụ lan tỏa những giá trị tích cực. Các clip dọn rác, trước hết, giúp cộng đồng nhìn thẳng vào thực trạng ô nhiễm: rác thải nhựa, túi ni-lông, chai lọ… bị vứt bỏ vô tội vạ. Quan trọng hơn, chúng khơi dậy cảm hứng hành động. Khi chứng kiến những bạn trẻ cùng trang lứa sẵn sàng làm việc khó, bẩn, nặng nhọc vì môi trường, nhiều người khác sẽ được thúc đẩy để thay đổi thói quen sống, từ việc không xả rác bừa bãi đến tham gia các hoạt động tình nguyện. Ở góc độ này, mỗi clip không chỉ là một đoạn video mà còn là một lời kêu gọi âm thầm nhưng mạnh mẽ.

Tuy nhiên, cũng cần nhìn nhận vấn đề một cách tỉnh táo. Một số người lo ngại rằng có những clip được thực hiện nhằm “câu like”, đánh bóng hình ảnh cá nhân. Dù động cơ ban đầu có thể chưa thật sự trong sáng, nhưng nếu hành động mang lại lợi ích thực tế cho môi trường thì vẫn đáng ghi nhận. Điều quan trọng hơn là tránh để việc làm tốt trở thành phong trào nhất thời. Nếu chỉ dọn rác một lần rồi lại tiếp tục xả rác, thì mọi nỗ lực sẽ trở nên hình thức. Vì thế, bên cạnh những hành động trực tiếp, người trẻ cần xây dựng lối sống bền vững: hạn chế đồ nhựa dùng một lần, phân loại rác, tiết kiệm tài nguyên và nhắc nhở người xung quanh cùng thực hiện.

Từ trải nghiệm của bản thân, tôi nhận ra rằng bảo vệ môi trường không phải là điều quá lớn lao. Chỉ cần bắt đầu từ những việc nhỏ: bỏ rác đúng nơi quy định, nhặt một mảnh rác khi thấy trên đường, tham gia một buổi dọn vệ sinh cùng bạn bè. Khi mỗi cá nhân thay đổi một chút, cộng đồng sẽ thay đổi rất nhiều. Những clip dọn rác của các bạn trẻ vì thế không chỉ làm sạch một không gian cụ thể mà còn “làm sạch” nhận thức xã hội, khơi dậy ý thức sống có trách nhiệm.

Có thể nói, hiện tượng giới trẻ thu gom rác được lan tỏa trên mạng xã hội là một tín hiệu đáng mừng. Nó cho thấy thế hệ trẻ không thờ ơ trước những vấn đề chung của đất nước và hành tinh. Là người trẻ hôm nay, chúng ta không chỉ thụ hưởng thiên nhiên mà còn phải có trách nhiệm gìn giữ nó cho ngày mai. Bảo vệ môi trường không phải là khẩu hiệu, mà phải được thể hiện bằng hành động – từ những việc nhỏ nhất, bền bỉ nhất.

Câu 1. Xác định luận đề của văn bản

Luận đề của văn bản: Cái đẹp trong truyện ngắn Muối của rừng được thể hiện ở vẻ đẹp của thiên nhiên, ở sự thức tỉnh lương tri và quá trình hướng thiện của con người, cụ thể là nhân vật ông Diểu.
→ Văn bản làm rõ mối quan hệ hài hòa giữa thiên nhiên và con người thông qua hành trình thay đổi nhận thức của nhân vật.

Câu 2. Dẫn ra một câu văn thể hiện rõ tính khẳng định

Ví dụ:
“Rõ ràng cái đẹp của thiên nhiên không chỉ đánh thức mĩ quan mà còn khơi dậy nhận thức, suy nghĩ tích cực của ông Diểu về vẻ đẹp của chính nó.”

→ Câu văn mang tính khẳng định dứt khoát, thể hiện quan điểm rõ ràng của người viết.

Câu 3. Nhận xét về mối quan hệ giữa nội dung và nhan đề của văn bản

• Nhan đề: “Cái đẹp trong truyện ngắn Muối của rừng của Nguyễn Huy Thiệp”.
• Nội dung văn bản: tập trung phân tích các phương diện của “cái đẹp”: vẻ đẹp thiên nhiên, vẻ đẹp của sự hướng thiện, vẻ đẹp hài hòa giữa con người và thiên nhiên.

→ Nhan đề khái quát chính xác và bao trùm toàn bộ nội dung nghị luận; nội dung triển khai cụ thể, làm sáng tỏ ý nghĩa “cái đẹp” trong tác phẩm. Hai yếu tố thống nhất chặt chẽ.

Câu 4. Phân tích tác dụng của biện pháp tu từ liệt kê

Trong câu:
“Sự đa dạng của các loài muông thú: chim xanh, gà rừng, khỉ, sự hùng vĩ của núi non, hang động, sự tĩnh lặng của rừng xanh, sự quấn quít của ba con khỉ… đối lập với tiếng súng săn dữ dội…”

Tác dụng:

• Làm nổi bật sự phong phú, sống động và vẻ đẹp toàn diện của thiên nhiên rừng núi (muông thú, cảnh sắc, trạng thái yên bình).
• Tạo sự đối lập mạnh mẽ giữa vẻ đẹp, sự hài hòa của thiên nhiên với hành động bạo lực của con người (tiếng súng, tiếng kêu đau đớn).
• Qua đó, khắc sâu sự thức tỉnh trong tâm hồn ông Diểu, nhấn mạnh tác động cảm hóa của cái đẹp đối với con người.

Câu 5. Phân tích, đánh giá mục đích, quan điểm và tình cảm của người viết

• Mục đích:
  Giải thích và làm nổi bật giá trị tư tưởng – nhân văn của truyện ngắn Muối của rừng, qua đó khẳng định sức mạnh cảm hóa của cái đẹp thiên nhiên và tình yêu thương đối với muôn loài.
• Quan điểm:
  Người viết cho rằng cái đẹp của thiên nhiên không chỉ có giá trị thẩm mĩ mà còn có giá trị đạo đức, có khả năng đánh thức lương tri, hướng con người tới điều thiện, đến sự hài hòa giữa con người và tự nhiên.
• Tình cảm:
  Thể hiện sự trân trọng, yêu mến thiên nhiên, cảm phục quá trình thức tỉnh và hướng thiện của nhân vật ông Diểu, đồng thời bộc lộ niềm tin vào những giá trị tốt đẹp trong con người và cuộc sống.

→ Nhìn chung, văn bản mang giọng điệu trân trọng, nhân ái, thấm đẫm tinh thần nhân văn và ý thức bảo vệ, gìn giữ thiên nhiên.