Trong dòng văn học hiện thực trước Cách mạng tháng Tám,Nam Cao nổi lên như một cây bút chuyên viết về những kiếp người khốn cùng. Trong đó, truyện ngắn" Lão Hạc"làm một kiệt tác đã chạm đến tận cùng nỗi đau và vẻ đẹp tâm hồn của người nông dân Việt Nam qua hình tượng nhân vật Lão Hạc . Một người cha nghèo khổ nhưng giàu lòng tự trọng.

Trước hết, Lão Hạc hiện lên với số phận vô cùng bi thảm. Vợ mất sớm, con trai vì nghèo không cưới được vợ lên phẫn Trí đi đồn điền cao su, lão sống cô độc cùng con chó Vàng làm bạn. Tuổi già ,sức yếu, lại thêm trận ốm kéo dài và bão tố phá sạch hoa màu, lão rơi vào cảnh túng quẫn. Nỗi đau nhất của lão là phải bán đi cậu Vàng- kỷ vật duy nhất của đứa con. Hình ảnh Lão Hạc "cười như mếu'',"đôi mắt ầng ậc nước" và tiếng khóc như trẻ con khi bán chó đã khắc họa sâu sắc tình thương và sự ân hận tột cùng của một tâm hồn nhân hậu. Tuy nghèo khổ, Lão Hạc lại là biểu tượng của lòng tự trọng cao cả. Dù đói khát ,lão Kiên quyết từ chối mọi sự giúp đỡ của ông Giáo vì không muốn làm phiền lụy đến xóm giềng. Đỉnh điểm của lòng tự trọng là cái chết Bằng bả chó. Lão chọn cái chết khốc liệt ấy không chỉ để giải thoát khỏi sự đói nghèo ,mà quan trọng hơn là để bảo toàn nguyên vẹn mảnh vườn cho con trai. Lão thà chết trong đau đớn còn hơn phải sống mòn, sống nhục hoặc xâm phạm vào túi tiền ít ỏi dành dụm cho con. Cái chết của Lão Hạc là một lời tố cáo đanh thép xã hội thực dân nửa phong kiến đã đẩy con người vào đường cùng. Nhưng trên hết, nó ngợi ca vẻ đẹp của tình phụ tử thiêng liêng và nhân cách trong sạch của người nông dân. Qua lời kể của nhân vật ông Giáo, tác giả đã thể hiện cái nhìn đầy xót thương và trân trọng đối với những mảnh đất bất hạnh.

Tóm lại, truyện ngắn" Lão Hạc"không chỉ lấy đi nước mắt của độc giả bởi nội dung bi kịch mà còn để lại bài học sâu sắc về giá trị con người. Lão Hạc tuy chết về thể xác nhưng tâm hồn lão mãi sáng dịch như một biểu tượng của lòng tự trọng và đức hy sinh vô điều kiện.

Trong bài thơ khi mùa mưa đến là niềm say mê trước sự hồi sinh mãnh liệt của thiên nhiên và khát vọng dâng hiến thầm lặng của con người. Nhà thơ đón nhận cơn mưa không phải bằng sự buồn bã mà bằng tâm thế rạo rực nhìn thấy sức sống"phổng phao"đang trỗi dậy trên những nhành cây, ngọn cỏ. Chính sự căng tràn của đất trời đã khơi gợi trong lòng tác giả một cảm xúc trẻ trung khiến tâm hồn như được"tắm mát"vào giao hòa tuyệt đối với thế giới xung quanh. Hình ảnh"ta hóa phù sa"là đỉnh cao của cảm hứng ấy ,khẳng định một lối sống vị tha ,sẵn sàng bồi đắp và tan hòa vào bến bờ yêu thương.

Câu thơ diễn tả một tình yêu tự nguyện, thầm lặng và đầy vị tha -sẵn sàng tan hoà vào đất đai ,sông nước để gìn giữ những giá trị trân quý nhất.

Cuộc sống là một chuỗi những hành trình, để thực hiện những mục tiêu, dự định con người cần lên kế hoạch và thực hiện tốt những công việc•Thời gian để hiện thực hóa mục tiêu của mỗi người lại không giống nhau, có người thực hiện một cách nhanh chóng trong một khoảng thời gian xác định, cũng có người phải mất khoảng thời gian rất dài mới có thể thực hiện được•Có sự khác nhau này không chỉ do định hướng, cách thức thực hiện của con người mà còn bị chi phối bởi thói quen trì hoãn công việc•

Công việc là những mục tiêu, dự định trước mắt mà chúng ta cần thực hiện•Trì hoãn là kéo dài, làm gián đoạn tiến độ công việc•Thói quen trì hoãn công việc đang là một trong những thói quen chưa tốt của con người trong việc thực hiện những mục tiêu công việc•Cuộc sống có rất nhiều biến động, trong đó có nhiều điều bất thường có thể xảy ra ngoài ý muốn của con người•Những thay đổi đó có thể làm gián đoạn một con người phải trì hoãn công việc đang thực hiện để giải quyết những vấn đề trước mắt•Chẳng hạn, công việc hàng ngày của người học sinh là học tập, nhưng vì lý do bất ngờ: thời tiết, sức khỏe, phương tiện đi lại, người học có thể phải trì hoãn công việc học để giải quyết những vấn đề phát sinh trước mắt ấy•Tuy nhiên, đó chỉ làm việc trì hoãn tạm thời, còn thói quen chịu lẫn công việc lại là thói quen được lặp đi lặp lại nhiều lần ở con người•Thói quen trì hoãn có thể mang đến nhiều hậu quả tiêu cực đối với cuộc sống của con người, trước hết nó hình thành tâm lý ỷ lại, lười biếng, đứng trước một công việc cần phải giải quyết nhưng mãi ngần ngừ không chịu thực hiện và trì hoãn cho đến ngày hôm sau, ngày sau nữa hoặc một khoảng thời gian không xác định nào đó•Trì hoãn công việc ảnh hưởng trực tiếp đến tiến độ và kết quả của công việc, chị hoãn khiến ta không hoàn thành nhiệm vụ đúng hạn, thậm chí thói quen chỉ hoãn khiến cho con người bỏ lỡ những cơ hội, những điều kiện tốt để phát triển và khẳng định giá trị của bản thân•Thói quen trì hoãn công việc còn làm nảy sinh tính bê trễ , thiếu kỷ luật, trách nhiệm với bản thân cũng như với công việc được giao•Nếu duy trì thói quen xấu này, con người không chỉ khó khăn trong việc thực hiện những mục tiêu, bỏ lỡ cơ hội để phát triển, thằng Tiến mà còn đánh mất đi uy tín, làm giảm đi giá trị của bản thân trong mắt đối tác cũng như mọi người xung quanh•Trì hoãn làm cho con người trở nên lười biếng, không phát huy được sự cố gắng, nỗ lực, kỹ năng giải quyết, xử lý mọi việc cũng bị giảm sút đáng kể•

Trì hoãn là thói quen không tốt cần được nhận thức và thay đổi nếu như muốn phát triển và hoàn thiện bản thân, đừng tạo điều kiện cho sự lười biếng và những suy nghĩ thiếu quyết đoán phát triển, đừng để thói quen trì hoãn trở thành vật cản đường trong hành trình đến với thành công các bạn nhé!

Nhắc nhở học sinh sinh viên về trí thức ngày nay về trách nhiệm gắn liền"thực học" và "Thực Tài"với lợi ích đất nước, tránh xa"hư danh","chạy theo bằng cấp"như hình ảnh"Tiến Sĩ giấy"rỗng tuếch, đồng thời đề cao việc học để phục vụ dân giàu nước mạnh, không chỉ để có danh vị hão huyền, góp phần xây dựng một xã hội trọng tri thức thật sự

Nghĩa tường minh làm một mảnh giấy (bảng) làm lên danh hiệu" giáp bảng ", nét đỏ (son) ghi rõ mặt"Văn khôi"; còn nghĩa hàm ẩn sâu sắc phê phán sự giả dối, suy đồi của chế độ thi cử phong kiến, nơi bằng cấp chỉ là tờ giấy, danh vị hão Huyền, coi thường giá trị tri thức đích thực và chê bai những kẻ"Tiến Sĩ giấy"không có tài

Phân tích bài thơ lẽ xứng danh khoa đinh dậu

Bài thơ lẽ xứng danh khoa đinh dậu của nhà thơ Trần tế xương hay còn được biết đến với bút danh tú xương thực sự là một tác phẩm văn học nổi tiếng và tiêu biểu của thời kỳ thực dân nửa phong kiến khi nước ta đang phải đối mặt với sự thống trị của thực dân Pháp và chế độ thi cử phong kiến đang trải qua sự sụp đổ•là sĩ tử cùng là nạn nhân trong kỳ thi Hương năm đinh dậu năm (1897), tại Nam Định, Trần tế xương tận mắt chứng kiến sự suy đồi của nho học, đau lòng trước nỗi ô nhục của tài tử văn nhân đất Bắc•cho nên mở đầu bài thơ, tác giả đã phê phán sâu sắc nhà nước thực dân phong kiến thời bấy giờ:

"Nhà nước ba năm mở một khoa

Trường Lam thi lẫn với trường Hà"

Tác giả nói"nhà nước"một cách trang trọng như vậy nếu những việc làm của "nhà nước"mà tốt đẹp thì là ca ngợi, còn nếu nói đến những việc làm của"nhà nước"không ra gì thì làm"hạ bệ", rõ ràng là Tú xương đã"hạ bệ","nhà nước"thực dân phong kiến đó bằng sự

kiện "ba năm mở một khoa"•

Dưới sự cai trị của"nhà nước"thực dân•Sợ mất an ninh ở Hà Nội,"nhà nước"cực dâm đã lừa sĩ tử Hà Nội xuống Nam Định"thi lẫn"với sĩ tử trường Hà •Chỉmột từ"lẫn", Tú xương phơi bày cả sự đổ nát của kỳ thi quốc gia và phê phán"nhà nước"vô trách

nhiệm•Sang hai câu thực, sĩ tử và quan trường được nhà thơ Tú xương biến hoạ rất tài tình:

"Lôi thôi sĩ tử vai đeo lọ

Ậm oẹ quan trường miệng thét loa"

Tú xương có biệt tài được tôn như"thành thơ thánh chữ"là chỉ trong một chữ đã lột tả được thần thái của sự vật•Chỉ một từ"lôi thôi"được đảo ra phía trước, nhấn mạnh là hình ảnh của sĩ tử bị chìm trong sự nhếch nhác•Sĩ tử mà bút mực đâu không thấy, chỉ nổi bật lủng lẳng một cái lọ•Hàng ngàn sĩ tử vai đeo lọ thì lôi thôi thật, là bức tranh biến họa để đời về anh học trò đi thi trong buổi thực dân•Còn quan trường thì"ậm ọe"giọng như mửa•Sĩ tử thì đông vì dồn cả hai trường thi lại lên quan trường phải"thét loa"lại còn lên giọng đe dọa sĩ tử lên thành ra"ậm oẹ"thật đáng ghét•Thái độ của nhà thơ thật rõ ràng•Đối với "sĩ tử", Tú xương thấy nhếch nhác đáng thương đối với"quan Trường", Tú xương khinh ghét ra mặt •Quan trường của một kỳ thi quốc gia bắt nháo mà còn"ậm ọe"không biết nhục•Tú xương còn ghi lại một hiện tượng chưa từng thấy trong lịch sử thi cử của nước nhà là"khoa thi đinh dậu"có cả nhốn nháo ở Trường Thi:

"Cờ cắm rợp trời quan xứ đến

Váy Lê phết đất mụ đầm ra"

"Cờ cắm" hay"lọng cắm" ? Sách giáo khoa hiện là"cờ cắm", chú thích là"lọng cắm"•Thơ Tú xương gần với thơ ca dân gian, nhà thơ sáng tác không in ấn , không xuất bản người đời nghe rồi ghi lại nên dễ"tam sao thất bản"•Trong những trường hợp có dị bản như thế này thì buộc người đọc, người nghiên cứu phải lựa chọn•Theo tôi,"lọng cắm"hay hơn:

"Lọ cắm rập trời Quan xứ đến"

Lễ xướng danh khoa thi Hương chắc chắn là phải có"lọng cắm rợp trời" mà "lọng cắm"thì mới"rợp trời"•Kết thúc bài thơ, tác giả chuyển từ giọng điệu chào lộng sang giọng điệu trữ tình thâm trầm •Tú xương đau lòng nhắn nhủ với"Nhân tài đất Bắc":

"Nhân tài đất Bắc nào ai đó

Ngoảnh cổ mà trông lại nhớ nhà"

Giọng chữ tình thấm thía ấy như có sự cộng hưởng của giọng điệu trữ tình đầy nhiệt huyết của các nhà Ái Quốc

đầu thế kỷ như: Phan Bội Châu, Phan Châu Trinh,•••Tất nhiên trong những giọng điệu chung của những tấm lòng Ái Quốc ấy, tao vẫn nhận ra sắc thái riêng của Tú xương•"Lễ xướng danh khoa đinh dậu"của Trần tế xương là"sử thi"và đời sống•Đạo học suy đồi , thì cử bát nháo, sĩ tử mất hết nhuệ khí, quan trường mất hết nhân cách•Bọn thực dân nghênh ngang đến trường thi là một loại ô nhục của Nhân tài đất Bắc•Nỗi đau của nhà thơ đã làm thức tỉnh tầng lớp đương thời •Nghệ thuật trào lộng và trữ tình của Tú xương đều sâu sắc, thấm thía•Đối với sĩ tử, nhà thơ căm ghét mà châm biếm đối với bọn thực dân, nhà thơ căm Phùng mà đả kích, hạ nhục•Từ ngữ hình ảnh, âm điệu, bút pháp của bài thơ bộc lộ tài hoa của một hồn thơ lỗi lạc•Đúng như lời ca ngợi của Yên đổ:

"Kia ai chín suối xương không nát

Có lẽ nghìn thu tiếng vẫn còn"•

Ý kiến tiếng cười có sức mạnh của vũ khí chống lại cái xấu là hoàn toàn đúng bởi tiếng cười thông minh châm biếm có thể phơi bày sự phi Lý Hoài hư tật xấu một cách tinh tế mà không còn dùng bạo lực như một thanh gươm sắc bén làm đối phương phải suy suy ngụy tự sửa đổi đồng thời mang lại sự thư giãn lạc quan cho người đời biến cái tiêu cực thành bài học tạo ra sức mạnh tinh thần to lớn cho thấy tiếng cười không chỉ là giải trí mà còn là công cụ Văn Minh để xây dựng cuộc sống tốt đẹp hơn

Mang sắc Thái trang trọng lịch sự gợi hình ảnh người phụ nữ trẻ đẹp đã lập gia đình (có con)

thể hiện sự kính trọng của người nói/ tác giả đối với nhân vật này không có ý xuồng sa hay khinh thường đồng thời ta cảm giác thân thuộc dịu dàng với hình ảnh bế em bé ,mèo con