Câu 1      
Con người sống trên trái đất không chỉ để hưởng thụ mà còn có trách nhiệm bảo vệ và yêu thương vạn vật xung quanh. Từ thiên nhiên, cây cối, động vật cho đến những con người khác, mỗi sự vật đều góp phần tạo nên sự cân bằng cho thế giới. Khi con người biết yêu thương, trân trọng và bảo vệ thiên nhiên, họ không chỉ bảo vệ chính mình mà còn giúp thế giới trở nên tốt đẹp hơn. Thực tế, những hành động vô ý thức, thiếu tình thương, như tàn phá rừng, xả rác bừa bãi hay đối xử tàn nhẫn với động vật, đã gây ra nhiều tổn thương cho trái đất và chính con người. Bằng tình yêu thương, con người có thể học cách sống hài hòa với thiên nhiên, duy trì sự phát triển bền vững và tạo ra môi trường sống tốt đẹp hơn cho thế hệ tương lai. Yêu thương vạn vật cũng là cách để con người phát triển phẩm hạnh, sống có trách nhiệm và biết chia sẻ. Tình yêu thương đối với thiên nhiên, với muôn loài là một giá trị nhân văn, là nền tảng để xây dựng một thế giới hòa bình và thịnh vượng.

Con người sống trên trái đất không chỉ để hưởng thụ mà còn có trách nhiệm bảo vệ và yêu thương vạn vật xung quanh. Từ thiên nhiên, cây cối, động vật cho đến những con người khác, mỗi sự vật đều góp phần tạo nên sự cân bằng cho thế giới. Khi con người biết yêu thương, trân trọng và bảo vệ thiên nhiên, họ không chỉ bảo vệ chính mình mà còn giúp thế giới trở nên tốt đẹp hơn. Thực tế, những hành động vô ý thức, thiếu tình thương, như tàn phá rừng, xả rác bừa bãi hay đối xử tàn nhẫn với động vật, đã gây ra nhiều tổn thương cho trái đất và chính con người. Bằng tình yêu thương, con người có thể học cách sống hài hòa với thiên nhiên, duy trì sự phát triển bền vững và tạo ra môi trường sống tốt đẹp hơn cho thế hệ tương lai. Yêu thương vạn vật cũng là cách để con người phát triển phẩm hạnh, sống có trách nhiệm và biết chia sẻ. Tình yêu thương đối với thiên nhiên, với muôn loài là một giá trị nhân văn, là nền tảng để xây dựng một thế giới hòa bình và thịnh vượng.     
 
Câu 2     
 

Bài thơ “Bên kia sông Đuống” của Hoàng Cầm khắc họa một bức tranh quê hương đầy ắp yêu thương, hạnh phúc, nhưng cũng đầy đau đớn và khắc nghiệt sau chiến tranh. Qua sự biến đổi của quê hương trước và sau chiến tranh, bài thơ không chỉ vẽ lên nỗi nhớ về quá khứ tươi đẹp mà còn phản ánh những đau thương mà chiến tranh đã để lại. Đoạn thơ đã miêu tả rõ nét sự thay đổi mạnh mẽ của quê hương qua các hình ảnh đối lập, từ cảnh yên bình, thanh bình đến sự tàn phá, hoang tàn của chiến tranh.

Quê hương trong những dòng đầu của bài thơ là một miền đất yên bình, trù phú với hình ảnh “lúa nếp thơm nồng”, “tranh Đông Hồ gà lợn nét tươi trong”. Những hình ảnh này không chỉ thể hiện sự no đủ mà còn gợi lên vẻ đẹp bình dị, đậm đà bản sắc văn hóa dân tộc. Câu thơ “Màu dân tộc sáng bừng trên giấy điệp” gợi lên vẻ đẹp của nghệ thuật dân gian, của những sản phẩm mang đậm màu sắc văn hóa dân tộc, thể hiện sự phong phú, giàu có của quê hương trong những ngày tháng thanh bình.

Tuy nhiên, sự thanh bình ấy không kéo dài lâu, và chiến tranh đã đến, làm thay đổi hoàn toàn diện mạo của quê hương. Đoạn thơ chuyển sang tả cảnh hoang tàn, đổ nát: “Giặc kéo lên ngùn ngụt lửa hung tàn / Ruộng ta khô / Nhà ta cháy”. Những hình ảnh này phản ánh sự tàn phá ghê gớm mà chiến tranh mang lại. Quê hương, từ một nơi đầy ắp tình yêu thương, đã trở thành một vùng đất hoang vu, không còn màu xanh của những cánh đồng lúa hay những ngôi nhà vững chãi, mà chỉ còn lại những đống đổ nát, những ruộng đất khô cằn không thể sản sinh.

Ngoài những cảnh vật, chiến tranh còn làm tổn thương đến cả những sinh linh trong cuộc sống. Bức tranh về đàn chó hoang “ngộ một đàn / Lưỡi dài lê sắc máu” gợi lên một hình ảnh tàn nhẫn, bạo lực của chiến tranh. Chúng không còn là những con vật nuôi trong gia đình, mà trở thành những sinh vật hoang dã, đói khát, đầy sự bạo tàn. Hình ảnh mẹ con đàn lợn “âm dương / Chia lìa trăm ngả” cũng thể hiện sự chia cắt, đứt đoạn mà chiến tranh đã gây ra, không chỉ làm tan vỡ các mối quan hệ gia đình, mà còn làm đứt đoạn cả sự sống của các sinh linh nhỏ bé.

Điều đáng chú ý là hình ảnh “Đám cưới chuột đang tưng bừng rộn rã / Bây giờ tan tác về đâu?” Thực tế, đám cưới chuột vốn là một hình ảnh mang tính chất bi hài, thể hiện sự hủy hoại, hỗn loạn mà chiến tranh gây ra. Đám cưới, một biểu tượng của niềm vui, của tình yêu, giờ đây lại diễn ra trong cảnh hoang tàn, rối ren, không thể tránh khỏi sự tan vỡ, sự đổ vỡ của mọi giá trị sống.

Qua những hình ảnh đối lập ấy, Hoàng Cầm đã khắc họa một cách sâu sắc sự biến đổi của quê hương trước và sau chiến tranh. Từ một nơi bình yên, trù phú, quê hương đã bị tàn phá, đổ nát, trở thành một mảnh đất hoang tàn, chứa đựng bao nỗi đau thương. Bài thơ không chỉ là nỗi nhớ nhung về quá khứ đẹp đẽ mà còn là lời cảnh tỉnh về sự tàn khốc của chiến tranh, để mỗi người đọc cảm nhận được sự quý giá của hòa bình và những giá trị đích thực trong cuộc sống.

Câu 1 (0.5 điểm):

Phương thức biểu đạt chính trong văn bản là miêu tả và nghị luận.                
 

Câu 2    
Nội dung của văn bản là: Những tổn thương của con người gây ra cho thiên nhiên và cuộc sống xung quanh, từ đó khơi gợi sự thức tỉnh về trách nhiệm bảo vệ mà nâng niu những gì đang tồn tại. 
- tác giả mong muốn con người nhận thức được sự tác động tiêu cực của con người đối với thiên nhiên. 
Câu 3: Biện pháp tu từ trong đoạn trích 7 là : Nhân hoá 

Tác giả đã nhân hoá các sự vật như " mặt đất",đại dương, cánh rừng,dòng sông, hồ đầm,... để nói lên sự bao dung nhẫn nhịn và không có sự oán trách trả thù. 
Câu 4: 

Tác giả nói:" Thỉnh thoảng bàn chân nên bị gai đâm"  

-Nhấn mạnh rằng đôi khi con người cần phải trải qua những tổn thương, sự đau đớn để nhận ra sự quý giã của những điều xung quanh. 
-Tổn thương là một phần kh thể thiếu trong quá trình trưởng thành và nhận thức , giúp con người nhận ra giá trị của sự bảo vệ và yêu thương. 
Câu 5: 

Bài học ý nghĩa nhất rút ra từ văn bản là  sự cần thiết của việc trân trọng và bảo vệ những giã trị xung quanh. 
Qua đó ta cần học cách nhìn nhận và chấp nhận những tổn thương thử tjachs trong cuộc sống, từ đó phát triển và trưởng thành hơn.